„Co z pacjentami, o których nikt nie usłyszy?” Fundacja Alivia pyta o dostęp do leczenia onkologicznego po sprawie CSK UMED w Łodzi

Czy o terminie rozpoczęcia leczenia onkologicznego mogą decydować finanse szpitala, a nie wskazania medyczne? Głośna sprawa pacjentki z Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi stała się impulsem do postawienia pytań, które dotyczą całego systemu ochrony zdrowia. Fundacja Onkologiczna Alivia ostrzega, że stawką nie jest już wyłącznie los jednej chorej, lecz bezpieczeństwo wszystkich pacjentów korzystających z programów lekowych finansowanych przez NFZ.

Doniesienia dotyczące Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wywołały ogólnopolską debatę o dostępności nowoczesnego leczenia onkologicznego. Według informacji opublikowanych przez „Rzeczpospolitą” część pacjentów miała usłyszeć, że rozpoczęcie terapii w ramach programów lekowych nie jest obecnie możliwe z powodu ograniczeń finansowych. W przypadku jednej z pacjentek z rakiem piersi w dokumencie z poradni onkologicznej miał pojawić się zapis, że rozpoczęcie leczenia może nastąpić dopiero w pierwszym kwartale 2027 roku, o ile wcześniej zmienią się warunki finansowania programu.

Centralny Szpital Kliniczny UMED w Łodzi stanowczo zaprzeczył informacjom o wstrzymaniu kwalifikacji lub przyjęć do programów lekowych. W opublikowanym oświadczeniu placówka zapewniła, że nieprzerwanie kwalifikuje i przyjmuje pacjentów zgodnie z obowiązującymi zasadami, kolejnością wynikającą z list oczekujących oraz limitami finansowania określonymi przez Łódzki Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia.

Jednocześnie sprawa zwróciła uwagę na szerszy problem finansowania świadczeń ponadlimitowych. Jak wynika z wcześniejszych informacji, Łódzki OW NFZ przekazał szpitalowi od początku roku około 45 mln zł na realizację programów lekowych i chemioterapii w ramach zakontraktowanych świadczeń, jednak nierozliczone nadwykonania dotyczące leków onkologicznych miały sięgać około 3 mln zł. W ocenie ekspertów podobne problemy mogą wpływać na płynność finansową placówek oraz tempo włączania kolejnych pacjentów do nowoczesnych terapii.

Do sprawy odniosła się Fundacja Onkologiczna Alivia, która podkreśla, że przypadek nagłośniony przez media jest jedynie sygnałem znacznie poważniejszego problemu.

Organizacja przypomina, że po medialnych doniesieniach prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zapewnił w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej”, iż pacjentka otrzyma leczenie. Jednocześnie opisał mechanizm podejmowania decyzji przez dyrektorów szpitali funkcjonujących w warunkach ograniczeń finansowych. Zdaniem Fundacji Alivia właśnie ta część wypowiedzi rodzi najwięcej pytań dotyczących funkcjonowania systemu.

W swoim oficjalnym stanowisku fundacja zwraca uwagę przede wszystkim na sytuację pacjentów, których historie nigdy nie stają się tematem medialnych publikacji.

Jak podkreśla organizacja:

Fundacja zaznacza, że właśnie odpowiedź na to pytanie powinna stać się punktem wyjścia do analizy funkcjonowania całego systemu finansowania świadczeń onkologicznych.

Szczególne zaniepokojenie Fundacji Onkologicznej Alivia wywołała wypowiedź prezesa NFZ dotycząca decyzji podejmowanych przez dyrektorów szpitali.

Organizacja przytacza jego słowa:

Zdaniem Fundacji Alivia jest to niezwykle istotna deklaracja, ponieważ może oznaczać, że dyrektorzy placówek są zmuszeni wybierać pomiędzy różnymi świadczeniami finansowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

W oficjalnym stanowisku organizacja podkreśla:

Według Fundacji Onkologicznej Alivia, jeśli rzeczywiście takie decyzje są podejmowane w szpitalach, problem wykracza daleko poza pojedynczy przypadek i wymaga systemowej odpowiedzi.

W ocenie organizacji pacjenckiej sytuacja wymaga jednoznacznego stanowiska zarówno Ministerstwa Zdrowia, jak i Narodowego Funduszu Zdrowia.

Fundacja wskazuje:

Zdaniem organizacji pacjenci powinni mieć pewność, że dostęp do terapii będzie wynikał wyłącznie z aktualnej wiedzy medycznej oraz wskazań klinicznych, a nie z ograniczeń budżetowych konkretnego szpitala.

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami Fundacja Onkologiczna Alivia poinformowała o podjęciu konkretnych działań. Organizacja wystąpiła zarówno do Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, jak i do Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ o przedstawienie szczegółowych wyjaśnień dotyczących zaistniałej sytuacji.

Jak podkreśla w swoim stanowisku:

Sprawa CSK UMED w Łodzi wpisuje się w szerszą dyskusję dotyczącą finansowania programów lekowych. Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Reumatycznych eksperci oraz przedstawiciele organizacji pacjenckich również zwracali uwagę na pogarszający się dostęp do nowoczesnych terapii.

Podkreślano, że część pacjentów została formalnie zakwalifikowana do leczenia, jednak nie może rozpocząć terapii z powodu ograniczeń finansowych i obaw ośrodków przed realizacją kolejnych nadwykonań bez gwarancji ich rozliczenia przez NFZ. Eksperci wskazywali także, że opóźnianie rozpoczęcia leczenia może prowadzić do nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia oraz utraty szans na osiągnięcie najlepszych efektów terapeutycznych.

To właśnie dlatego – jak podkreśla Fundacja Onkologiczna Alivia – sprawa łódzkiego szpitala nie powinna być postrzegana jako jednostkowy incydent. W ocenie organizacji wymaga ona kompleksowej analizy zasad finansowania programów lekowych oraz wypracowania rozwiązań, które zagwarantują wszystkim pacjentom onkologicznym równy i terminowy dostęp do świadczeń gwarantowanych.