Prezydium NRL krytycznie o powiatowych centrach zdrowia. Chodzi o zakres świadczeń i bezpieczeństwo pacjentów

Powiatowe centra zdrowia powinny zapewniać pacjentom dostęp do niezbędnych świadczeń, jednak zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej projekt rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia wymaga istotnych zmian. Lekarze uważają, że proponowany zakres świadczeń gwarantowanych jest zbyt szeroki w stosunku do możliwości kadrowych i sprzętowych nowych placówek. Samorząd lekarski postuluje ponowne przeanalizowanie projektu z udziałem ekspertów i towarzystw naukowych.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przedstawiło stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych udzielanych w powiatowym centrum zdrowia. Dokument został przyjęty 24 lipca 2026 roku jako Stanowisko nr 12/26/P-X.

Lekarze podkreślają, że nie sprzeciwiają się samej idei tworzenia powiatowych centrów zdrowia. Ich zdaniem w powiatach, gdzie nie funkcjonują oddziały szpitalne, takie placówki mogą poprawić dostęp do całodobowej opieki medycznej.

Jednocześnie samorząd lekarski ostrzega, że obecny projekt może doprowadzić do utworzenia kolejnych niewydolnych jednostek oraz stać się zachętą dla samorządów do likwidowania szpitali.

Największe zastrzeżenia Prezydium NRL dotyczą katalogu świadczeń przewidzianych dla powiatowych centrów zdrowia. Zdaniem lekarzy proponowany zakres jest zbyt szeroki w stosunku do liczby personelu, jego kwalifikacji oraz wyposażenia placówek.

W stanowisku czytamy, że: "W trosce o prawidłowe zabezpieczenie prawa pacjentów do wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnych z aktualnym stanem wiedzy medycznej” projekt powinien zostać ponownie przeanalizowany przez ekspertów oraz przedstawicieli towarzystw naukowych.

Według samorządu lekarskiego do wykazu powinny trafić wyłącznie świadczenia, które rzeczywiście mogą być bezpiecznie wykonywane w warunkach powiatowego centrum zdrowia.

Lekarze zwracają uwagę, że uzasadnienie projektu zakłada udzielanie pomocy przede wszystkim pacjentom w stanach nagłych, wymagających szybkiej diagnostyki i leczenia. Problem polega jednak na tym, że zasada ta nie została wpisana do właściwej treści rozporządzenia.

Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej może to prowadzić do sporów dotyczących prawa pacjentów do świadczeń oraz ich późniejszego rozliczania z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Samorząd obawia się również, że do nowych placówek będą zgłaszać się zarówno pacjenci, którzy powinni być leczeni w POZ, jak i osoby wymagające hospitalizacji.

W opinii Prezydium NRL część procedur wpisanych do projektu przekracza możliwości organizacyjne powiatowych centrów zdrowia.

Wśród przykładów wymieniono m.in.:

• nacięcie ropnia okołoodbytniczego,
• tylną tamponadę nosa,
• przywracanie rytmu zatokowego, które przy kardiowersji elektrycznej wymaga krótkiego znieczulenia ogólnego,
• usuwanie ciała obcego z żołądka i jelita cienkiego,
• szycie tętnicy i żyły,
• laseroterapię i krioterapię zmian powierzchownych,
• wstrzyknięcia do nerwów obwodowych.

Lekarze zwracają uwagę, że dla części tych procedur projekt nie przewiduje odpowiedniego wyposażenia medycznego, mimo że zostały wpisane do katalogu świadczeń.

Kolejne zastrzeżenia dotyczą wymagań kadrowych. Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej tak szeroki zakres świadczeń nie powinien być realizowany głównie przez lekarzy po pierwszym roku specjalizacji.

Samorząd wskazuje również na brak spójności przepisów dotyczących medycyny rodzinnej. Projekt dopuszcza specjalistów tej dziedziny, ale nie lekarzy będących w trakcie specjalizacji.

W opinii lekarzy niezrozumiałe jest także pominięcie specjalistów medycyny ratunkowej, których kompetencje są bezpośrednio związane z leczeniem stanów nagłych.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej proponuje, aby projekt został ponownie skierowany do prac ekspertów z udziałem przedstawicieli poszczególnych towarzystw naukowych.

Celem zmian ma być przygotowanie takiego katalogu świadczeń gwarantowanych, który z jednej strony odpowie na potrzeby pacjentów, a z drugiej będzie dostosowany do rzeczywistych możliwości powiatowych centrów zdrowia pod względem personelu, kwalifikacji oraz wyposażenia. Zdaniem samorządu lekarskiego tylko takie rozwiązanie pozwoli zapewnić pacjentom bezpieczeństwo i wysoką jakość opieki medycznej.