Zarobki lekarzy w Polsce: od kilku tysięcy do ponad 100 tys. zł miesięcznie. Kto i ile naprawdę zarabia?

​​​​​​​Wynagrodzenia lekarzy w Polsce to temat, który od lat budzi społeczne emocje i polityczne napięcia. Od stażystów zarabiających nieco ponad 7 tys. zł brutto do specjalistów wystawiających faktury na ponad 100 tys. zł miesięcznie – różnice są ogromne. A system, który to umożliwia, wciąż nie nadąża za potrzebami pacjentów i samych medyków.

W polskim systemie ochrony zdrowia funkcjonują dwa główne modele zatrudnienia lekarzy: umowa o pracę oraz kontrakt, czyli samozatrudnienie w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Z danych Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) wynika, że 73 proc. lekarzy specjalistów pracuje na kontrakcie. W praktyce oznacza to, że nie są pracownikami szpitali, a niezależnymi wykonawcami usług medycznych.

Taka forma współpracy oznacza większą elastyczność i potencjalnie wyższe dochody. Mediana kontraktu lekarza specjalisty we wrześniu 2024 r. wyniosła 24,6 tys. zł brutto, choć w rzeczywistości wielu lekarzy podpisuje jednocześnie kilka umów z różnymi placówkami.

Dane AOTMiT pokazują, że 1 proc. najwyżej opłacanych kontraktów lekarskich to umowy o wartości od 100 do 300 tys. zł miesięcznie. Takich umów było we wrześniu 2024 r. aż 431. Prezes AOTMiT, Daniel Rutkowski, mówi wprost: w Polsce jest ok. 450–500 lekarzy, których dochody w przeliczeniu na etat przekraczają 100 tys. zł miesięcznie.

Nie brakuje jednak głosów krytycznych. Minister zdrowia Izabela Leszczyna zapowiada większą kontrolę nad zawartością kontraktów – szczególnie tam, gdzie mowa o wydatkowaniu środków publicznych. Jej propozycje obejmują m.in. wprowadzenie obowiązku określenia minimalnego czasu pracy w jednej placówce i ograniczenie kontraktów określających zarobki jako procent od wykonanych procedur.

Wbrew stereotypom, nie wszyscy lekarze zarabiają fortuny. Według danych AOTMiT, mediana wynagrodzenia lekarzy specjalistów zatrudnionych na etacie wynosi 21,5 tys. zł brutto (bez przeliczenia na pełny etat). To mniej niż przeciętny kontrakt.

Jeszcze niższe są pensje lekarzy w trakcie szkolenia. Lekarz bez specjalizacji zarabia minimum 9736,24 zł brutto, a lekarz stażysta – 7772,63 zł brutto (dane od 1 lipca 2024 r.). Do tych kwot doliczane są dodatki za dyżury, nadgodziny, święta i noce, ale i tak są to kwoty znacząco niższe od tych, którymi mogą pochwalić się kontraktowi specjaliści.

Różnice w zarobkach lekarzy w Polsce wynikają z wielu czynników: rodzaju umowy, liczby dyżurów, specjalizacji, stażu pracy, regionu, a także tego, jak bardzo dana procedura jest wyceniana przez NFZ. Specjaliści realizujący najbardziej opłacalne procedury są szczególnie pożądani i mogą negocjować wyjątkowo korzystne warunki.

Niestety, dane AOTMiT nie pozwalają dziś na jednoznaczne przypisanie wszystkich kontraktów do konkretnych osób ani przeliczenie ich na pełny etat. Nie ma też obowiązku ewidencjonowania czasu pracy w ramach kontraktu, co utrudnia analizę realnego obciążenia lekarzy i sprawiedliwości systemu płac.

Coraz więcej ekspertów i polityków wskazuje, że obecny model wynagradzania lekarzy jest nieprzejrzysty i sprzyja patologiom. Wiceminister zdrowia Jerzy Szafranowicz postuluje, by umożliwić AOTMiT zbieranie pełnych danych o kontraktach lekarskich. Tylko w ten sposób możliwe będzie realne porównanie wynagrodzeń i opracowanie sprawiedliwego systemu płac.

• Lekarz stażysta: od 7772,63 zł brutto (plus dodatki)

• Lekarz bez specjalizacji: od 9736,24 zł brutto

• Lekarz specjalista na etacie: mediana 21,5 tys. zł brutto

  Reklama

• Lekarz specjalista na kontrakcie: mediana 24,6 tys. zł brutto

• Top 1% lekarzy kontraktowych: nawet 100–300 tys. zł miesięcznie