Wiceminister Standerski: „Rozpoczęliśmy prace legislacyjne nad wdrożeniem aktu o DSA z przedstawicielami ochrony zdrowia”

Weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy wdrażającej Akt o usługach cyfrowych (DSA) to nie tylko spór polityczny, to realna decyzja, która – jak wskazuje wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski – pozostawia polskich użytkowników internetu bez narzędzi chroniących ich zdrowie, bezpieczeństwo i dobrostan psychiczny. Podczas rozmowy dotyczącej skutków weta wybrzmiewa jednoznaczny przekaz: Polska została cofnięta do cyfrowej strefy niższego bezpieczeństwa, z której inne państwa Unii Europejskiej już wyszły.

Jak podkreśla wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski:

To oznacza, że w praktyce obywatel pozostaje sam wobec algorytmów i regulaminów globalnych korporacji.

Z perspektywy zdrowia psychicznego to problem fundamentalny. Brak zewnętrznych mechanizmów zgłaszania i kontroli oznacza większą ekspozycję na: treści przemocowe, hejt i mowę nienawiści, dezinformację zdrowotną, materiały szkodliwe dla dzieci i młodzieży.

DSA – co wyraźnie wybrzmiewa w wypowiedzi wiceministra Standerskiego – nie tworzy nowych przepisów, a odwołuje się bezpośrednio do obowiązujących przepisów kodeksu karnego, w tym tych dotyczących: wykorzystywania seksualnego dzieci, udostępniania treści pornograficznych nieletnim, groomingu i przemocy seksualnej w sieci.

Weto sprawia jednak, że teraz nie istnieją narzędzia pozwalające skutecznie blokować i zgłaszać takie treści na poziomie państwa.

Z punktu widzenia zdrowia publicznego to alarmujące. Badania jednoznacznie pokazują, że długotrwały kontakt dzieci z przemocą, pornografią czy treściami seksualnymi w sieci: zwiększa ryzyko depresji i zaburzeń lękowych, zaburza rozwój emocjonalny, podnosi ryzyko samookaleczeń i prób samobójczych.

Brak wdrożenia DSA oznacza brak systemowej odpowiedzi państwa na te zagrożenia.

Prezydent uzasadniał swoje weto argumentem ochrony wolności słowa. Jednak – jak wskazuje Standerski – argument ten nie znajduje merytorycznego potwierdzenia w treści ustawy.

Ustawa nie rozszerzała katalogu czynów zabronionych. Nie wprowadzała cenzury. Wprowadzała natomiast procedury, przejrzystość i możliwość odwołania się przez użytkownika, co z perspektywy zdrowia psychicznego jest kluczowe – szczególnie dla osób doświadczających nękania czy przemocy online.

W tym kontekście „wolność słowa” jawi się nie jako realna wartość chroniona wetem, lecz jako emocjonalny slogan, który blokuje rozwiązania służące ochronie obywateli.

Wiceminister cyfryzacji odnosi się również do zapowiedzi prezydenta, że jest gotów wrócić do ustawy i rozważyć poprawki. Jak jednak podkreśla, dotychczasowe działania Kancelarii Prezydenta Karola Nawrockiego trudno uznać za otwartość na dialog.

Jeszcze wyraźniej brzmi jego ocena uzasadnienia weta.

Jak wyjaśnia, uzasadnienie weta odnosi się do przepisów, których w finalnej wersji ustawy po prostu nie było, albo przedstawia je w sposób sprzeczny z ich faktycznym brzmieniem. Trudno więc – jak sugeruje – mówić tu o merytorycznej krytyce projektu.

Jednak Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada, że nie traci czasu.

To istotny sygnał, że rząd postrzega regulację platform cyfrowych nie wyłącznie jako kwestię technologiczną, ale jako element systemu ochrony zdrowia – także psychicznego. Internet bez realnych mechanizmów odpowiedzialności staje się bowiem przestrzenią, w której najsilniejsi gracze dyktują warunki, a koszty ponoszą użytkownicy.

DSA miało być narzędziem ochrony – także zdrowia psychicznego. Weto Karola Nawrockiego sprawiło, że tej ochrony dziś po prostu nie ma.