Reklama

Uzależnieni od lęku? Psychoterapeuta o tym, jak lęk przejmuje kontrolę nad naszym życiem

30/07/2025 08:00

Zdrowie psychiczne, Uzależnieni lęku Psychoterapeuta o przejmuje kontrolę naszym życiem - zdjęcie, fotografia

Spis treści

90 proc. rzeczy, którymi się martwimy, nigdy się nie wydarza
Lękowe "ja" – jak buduje się w nas przez lata
Lęk jako nawyk i mechanizm uzależniający
Najczęstsze objawy uzależnienia od lęku:
Czy można z lękiem się zaprzyjaźnić?
Jak wygląda praktyczna praca z lękiem? 5 kluczowych zasad od Owena O’Kane’a:
Lęk to objaw, nie wyrok

Lęk jako nawyk, uzależnienie i mechanizm ochronny – dlaczego tak trudno się od niego uwolnić? Psychoterapeuta Owen O’Kane tłumaczy, jak budować zdrowszą relację z własnym lękiem i odzyskać kontrolę nad swoim życiem.

90 proc. rzeczy, którymi się martwimy, nigdy się nie wydarza

To jedno z pierwszych zdań, jakie wypowiada w wywiadzie dla Gazety Wyborczej Owen O’Kane – doświadczony brytyjski psychoterapeuta, autor książki "Uzależnieni od lęku". Choć brzmi jak prowokacja, podparte jest badaniami i – co najważniejsze – tysiącami godzin spędzonych z pacjentami, którzy każdego dnia walczą z nadmiernym lękiem, atakami paniki, OCD, zaburzeniami lękowymi czy PTSD.

„Chciałem, żeby tytuł książki był mocny. Bo lęk może być jak uzależnienie – i bardzo wielu ludzi nie zdaje sobie z tego sprawy” – mówi O’Kane.

Reklama

Dlaczego nie chcemy pozbyć się lęku – nawet jeśli nas niszczy?

Choć większość osób dotkniętych lękiem deklaruje, że chciałaby się od niego uwolnić, często nieświadomie... go podtrzymuje. Lęk daje bowiem złudne poczucie bezpieczeństwa. „Jeśli będę się martwić, to nic mnie nie zaskoczy. Jeśli nie przestanę sprawdzać, nie przegapię sygnału zagrożenia.” – myślą osoby zmagające się z chronicznym napięciem.

„To tak, jakbyśmy bali się wyzdrowieć. Bo kim będziemy bez naszego lęku?”

Lękowe "ja" – jak buduje się w nas przez lata

Lęk nie pojawia się znikąd. Jest złożony – powstaje na styku biologii (np. ADHD, neuroprzekaźniki), wychowania, doświadczeń (np. traumy), środowiska kulturowego i społecznego. O’Kane porównuje nasz lęk do małego przestraszonego dziecka w środku nas – domagającego się troski, a nie odrzucenia.

Reklama

Największy błąd? Traktować lęk jak wroga.

Lęk jako nawyk i mechanizm uzależniający

Owen O’Kane zauważa, że lęk może działać podobnie jak uzależnienie – daje krótkoterminową ulgę, ale długoterminowo pogarsza nasz stan. Wiele osób kompulsywnie analizuje myśli, szuka potwierdzenia, unika trudnych sytuacji czy sięga po substancje – wszystko po to, by uciszyć niepokój.

„To jak głos w głowie mówiący: sprawdź jeszcze raz, upewnij się, nie wychodź. Ale im częściej go słuchamy, tym głośniejszy się staje.”

Najczęstsze objawy uzależnienia od lęku:

Kompulsywne myślenie „co, jeśli…”
Nadmierne monitorowanie ciała i objawów

Reklama
Unikanie ludzi, miejsc, aktywności
Ciągłe szukanie zapewnień
Uczucie „niepokoju, gdy jest spokojnie”

Czy można z lękiem się zaprzyjaźnić?

Zamiast tłumić i wypierać lęk, O’Kane proponuje... zaprosić go do stołu. Traktować jak część siebie, której można współczuć, którą można oswoić.

„To nie jest wróg. To przerażona część ciebie, która próbuje cię chronić. Nie musisz jej się słuchać, ale warto jej wysłuchać.”

Jak wygląda praktyczna praca z lękiem? 5 kluczowych zasad od Owena O’Kane’a:

Uznaj lęk, nie walcz z nim – „Widzę cię. Słyszę. Ale nie muszę za tobą podążać.”
Dbaj o ciało, by uspokoić system nerwowy – medytacja, ruch, oddech.

Reklama
Przestań nadmiernie się monitorować – „Czy dziś czuję się w 78 proc. lepiej?” – to droga donikąd.
Nie karm lęku obsesyjnym szukaniem informacji – zwłaszcza w internecie.
Buduj relacje z ludźmi i światem poza lękiem – nie rezygnuj z życia.

Lęk to objaw, nie wyrok

Najważniejszy przekaz Owena O’Kane’a? Lęk można przeżyć i przezwyciężyć – nie walcząc z nim, ale budując z nim nową relację. Traktując go jak część siebie, którą można zaopiekować. A potem – krok po kroku – odzyskać swoje życie.