"Zdrowotne konkrety", czyli jak rządowi Tuska poszła realizacja obietnic wyborczych w ochronie zdrowia

"100 konkretów" - tak nazywał się program wyborczy Koalicji Obywatelskiej, z którym szła ona do wyborów parlamentarnych. W 100 dni od przejęcia władzy zapowiadali realizację większości punktów programowych, w tym też tych zdrowotnych. Politykazdrowotna.com podsumowała, czy koalicji rządzącej się to udało.

Przypomnijmy, że wśród "100 konkretów" znalazło się 11 bezpośrednio dotyczących ochrony zdrowia. Były to:

• wprowadzenie systemu e-rejestracji do lekarzy,
• bezpłatne znieczulenie przy porodzie,
• zniesienie limitów NFZ w leczeniu szpitalnym,
• dostęp do bezpłatnych badań prenatalnych,
• liberalizacja prawa aborcyjnego,
• przywrócenie dostępu do tabletki "dzień po" bez recepty,
• przywrócenie finansowania in vitro z budżetu państwa,
• zmiany w rozliczaniu składki zdrowotnej,
• wzmocnienie opieki geriatrycznej,
• wprowadzenie bonu na profilaktykę i leczenie dentystyczne dla dzieci i młodzieży,
• stworzenie Powiatowych Centr Zdrowia.

Szerzej każdy z nich i ówczesny stan prawny opisywaliśmy tutaj:

Bilans zrealizowanych obietnic zdrowotnych wychodzi bardzo słabo. Przez pierwsze 100 dni rządów KO, Lewicy, PSL i Polski2050 udało się zaledwie przegłosować ustawę przywracającą finansowanie in vitro z budżetu państwa. 

Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych była pierwszym aktem legislacyjnym, który nowo wybrany Sejm przegłosował. Jak wówczas mówili posłowie większości rządzącej, zajęcie się tą sprawą w pierwszej kolejności miało wymiar symboliczny. Pierwszą decyzją, jaką podjął rząd Zjednoczonej Prawicy, kiedy doszedł do władzy w 2015 roku, było zlikwidowanie finansowania in vitro z budżetu państwa.

Zmiana ustawy została sprawnie przeprocedowana w obu izbach polskiego parlamentu, a następnie podpisania przez prezydenta Andrzeja Dudę. Zgodnie z przyjętymi regulacjami, in vitro ma funkcjonować w ramach programu polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia. Obecnie specjalny ministerialny zespół pracuje nad jego kształtem. 

Program zostanie uruchomiony 1 czerwca 2024 roku.

Hasła dotyczące zliberalizowania prawa aborcyjnego były często używane w kampanii parlamentarnej, szczególnie Koalicji Obywatelskiej. Sam Donald Tusk obiecał, że jeśli dojdzie do władzy, aborcja będzie legalne do 12 tygodnia życia, a kiedy ustawa w tej sprawie trafi do Sejmu, obowiązywać będzie dyscyplina partyjna. 

Po wygranych wyborach dużo słyszeliśmy o tym, że obecna koalicja rządząca wygrała dzięki kobietom, a wyrok TK ws. aborcji był motywatorem do ich zwiększonej partycypacji wyborczej. Natomiast już podczas 1. dnia posiedzenia nowo wybranego Sejmu posłanki Lewicy złożyły do laski marszałkowskiej dwa projekty ustaw - jeden liberalizujący prawo aborcyjne, a drugi depenalizujący aborcję.

I chociaż wiadomo było, że znaleźć w tak szerokiej koalicji, gdzie są także bardziej konserwatywni politycy (PSL, Polska2050 czy niektórzy deputowani z KO), trudno będzie znaleźć poparcie dla liberalizacji prawa aborcyjnego, wydawało się, że chociaż zdepenalizowanie aborcji jest możliwe. Tymczasem marszałek Szymon Hołownia podjął decyzję, aby z procedowaniem obu projektów poczekać po wyborach - do 11 kwietnia.

Na kanwie tej decyzji wróciły także dyskusje o możliwym referendum w sprawie aborcji, którego zwolennikiem jest właśnie Szymon Hołownia. Z najnowszych badań opinii społecznej wynika jednak, że większość Polaków popiera zliberalizowanie prawa aborcyjnego.

Mimo że przywrócenie finansowania in vitro z budżetu państwa to jedyny postulat wyborczy, który rządowi Tuska udało się w 100 dni realizować, nie oznacza to, że o reszcie kompletnie zapomniano. Minister Izabela Leszczyna przez ostatnie 3 miesiące informowała, że prace nad wprowadzeniem niektórych obietnic trwa.

E-rejestracja do lekarzy jeszcze w 1. połowie 2024 roku?

Pierwszego dnia urzędowania Izabela Leszczyna zapowiedziała, że pierwszym krokiem do rozwiązania problemu długich kolejek do lekarzy specjalistów w Polsce będzie wprowadzenie e-rejestracji. W opinii szefowej resortu zdrowia zapisywania się do lekarza przez SMS-a czy maila (na wzrót funkcjonującego systemu w opiece prywatnej) pozwoliłoby lepiej zarządzać dostępnością lekarzy.

W połowie lutego Ministra Zdrowia w jednym z wywiadów informowała, że taki system na pewno zostanie wprowadzony, a realnym terminem jego realizacji jest połowa 2024 roku. Na początek jednak tylko do niektórych specjalistów, np. onkologów czy kardiologów.

Co z tabletką "dzień po" bez recepty?

Obietnica wyborcza dotycząca tzw. tabletki "dzień po", czyli antykoncepcji awaryjnej, mogła zostać zrealizowane w pierwsze 100 dni rządzenia, ponieważ ustawę w tej sprawie Sejm przegłosował pod koniec lutego. Hamulcowym w tym przypadku jest jednak Prezydent RP, który formalnie nie podjął jeszcze decyzji w tej sprawie, jednak publicznie ogłosił, że nie zgodzi się na taką zmianę.

Pierwotnie, gdyby Andrzej Duda był przychylny, Izabela Leszczyna zakładała, że tabletki "dzień po" będą dostępna bez recepty od 1 kwietnia. W obecnej sytuacji zapowiedziała, że nawet, jeśli ustawa zostanie zawetowana, antykoncepcja awaryjna bez recepty zostanie wprowadzona, ale miesiąc później, czyli od 1 maja.

Zmiana w rozliczaniu składki zdrowotnej od 2025 roku

Wczoraj, dzień przed upływem 100 dni od zaprzysiężenia rządu Donalda Tuska, minister finansów Andrzej Domański wraz z ministrą Izabelą Leszczyną przedstawili propozycje zmian w składce zdrowotnej. Po ich wprowadzeniu zasady wyliczania i opłacania składki zdrowotnej mają być prostsze, a w kieszeniach przedsiębiorców zostawać więcej pieniędzy.

Badania prenatalne będą poszerzone?

Pod koniec stycznia Ministra Zdrowia ogłosiła projekt skierowany do kobiet - "Bezpieczna Świadoma Ja". Obejmuje on m.in. badania prenatalne, które podmiotowo i przedmiotowo, jak zapowiedziała Izabela Leszczyna, będą poszerzone. Na razie jednak nie ma informacji, kiedy to się stanie ani na jakim etapie prac nad wprowadzeniem tego rozwiązania jest resort zdrowia.

Podczas prezentacji tego programu szefowa Ministerstwa Zdrowia mówiła również o tym, że konieczna dostępna jest większa dostępność znieczuleń okołoporodowych, zewnątrzoponowych. Nie podała jednak żadnych konkretów w tej sprawie. A o potrzebie podjęcia działań apelują lekarze, chociażby z Naczelnej Rady Lekarskiej.

Po wyborach znalazły się również obietnice ze "100 konkretów", o których praktycznie się nie mówi, takie jak np. Powiatowe Centra Zdrowia, bon na profilaktykę i leczenie dentystyczne, wzmocnienie opieki geriatrycznej czy zniesienie limitów NFZ w lecznictwie szpitalnym. Trudno stwierdzić, czy ich wprowadzenie rozwiązałoby istniejące problemy w zakresach, których dotyczą, ale na pewno pokazałyby, że obecnemu kierownictwu resortu zdrowia zależy na zdrowiu seniorów, wyrównaniu dostępu do opieki zdrowotnej w całym kraju czy odbudowaniu publicznych usług stomatologicznych.