Stanowiska pracy będą zajęte przez AI. Pokolenie alfa ma się czego obawiać

Najstarsi z nich właśnie zaczęli liceum, najmłodsi dopiero przyszli na świat. Pokolenie alfa wchodzi w dorosłość w świecie, w którym sztuczna inteligencja nie jest innowacją, lecz codziennością. Dla wielu z nich ChatGPT pełni rolę nauczyciela, korepetytora, doradcy, a czasem nawet autorytetu. To zmieni szkołę, rynek pracy i relacje społeczne – szybciej, niż się wydaje.

Pokolenie alfa to dzieci i młodzież urodzone mniej więcej między 2010 a 2024 rokiem – pierwsza generacja w pełni ukształtowana w XXI wieku. Ich rodzicami są głównie milenialsi, rzadziej przedstawiciele generacji X czy najstarsi zetki.

Jeśli o milenialsach mówiono, że dorastali z komputerem, a o pokoleniu Z – że nie rozstaje się ze smartfonem, to o alfach można powiedzieć jedno: dorastają w stałym kontakcie z generatywną sztuczną inteligencją.

Dla części nastolatków AI stała się pierwszym odruchem w sytuacji problemu – szkolnego i nie tylko.

Choć część młodych deklaruje, że nadal korzysta z Google’a, to zaufanie do AI bywa większe niż do Wikipedii. Inni – jak 14-letnia Aurelia – zauważają już błędy i „halucynacje” systemu, dlatego używają go bardziej selektywnie, np. do nauki języków czy konwersacji.

Badania pokazują, że wielu przedstawicieli pokolenia alfa nie weryfikuje informacji podawanych przez AI. ChatGPT bywa traktowany jak nieomylny rozmówca – ktoś, komu zadaje się pytania intymne, egzystencjalne, a nawet życiowe, które wcześniej kierowano do rówieśników lub dorosłych.

Problem polega na tym, że intuicyjność nie zawsze idzie w parze z krytycznym myśleniem.

Eksperci ostrzegają przed:

• spadkiem samodzielności decyzyjnej,

• automatyzacyjnym uprzedzeniem (uznawaniem odpowiedzi systemu za lepsze od własnej),

• zanikiem kreatywności,

• bezrefleksyjnym kopiowaniem treści.

Pokolenie alfa korzysta z narzędzi cyfrowych średnio około 6 godzin dziennie, a w weekendy nawet kilkanaście. To znacznie więcej niż pokolenie Z.

Jednocześnie badania pokazują, że nie jest to wyłącznie bierne „scrollowanie”. Alfy:

• oglądają tutoriale,

• uczą się z mediów społecznościowych,

• rozwijają konkretne kompetencje.

To pokolenie uczy się inaczej – szybciej, fragmentarycznie, zadaniowo.

Eksperci są zgodni: najważniejszą umiejętnością alf będzie krytyczne myślenie.

Pracodawcy nie będą rozliczać młodych pracowników z wiedzy „z głowy”, lecz z: myślenia projektowego, umiejętności współpracy, filtrowania i interpretowania informacji, zadawania dobrych pytań AI.

Wejście pokolenia alfa na rynek pracy może oznaczać koniec wielu stanowisk juniorskich, zwłaszcza w korporacjach. Zadania, które kiedyś wykonywali początkujący pracownicy, dziś coraz częściej realizuje AI.

Z drugiej strony alfy mogą: szybciej tworzyć własne projekty i biznesy, korzystać z AI jako „współpracownika”, a nie wyszukiwarki, łączyć etat z dodatkowymi, kreatywnymi źródłami dochodu.

Dane pokazują, że średni wiek założenia pierwszego konta w mediach społecznościowych to 11 lat, a w 40 proc. domów nie obowiązują żadne zasady korzystania z internetu. Mimo to dzieci deklarują, że to rodzice są dla nich najbardziej zaufanym przewodnikiem cyfrowym – bardziej niż influencerzy czy AI.

Problem? Tylko połowa dorosłych widzi siebie w tej roli.

Eksperci podkreślają, że bez wsparcia rodziców i szkoły młodzi pozostają w świecie cyfrowym sami – zdani na algorytmy, platformy i sztuczną inteligencję.