Psychoterapeuta nie dla każdego absolwenta? Koalicja naukowców ostrzega przed ryzykowną ustawą

Koalicja dla Psychoterapii, zrzeszająca naukowców z czołowych polskich ośrodków badawczych, krytycznie odniosła się do projektu ustawy otwierającej dostęp do zawodu psychoterapeuty dla absolwentów dowolnych studiów. Eksperci apelują, by opierać decyzje legislacyjne na rzetelnych danych naukowych. Ich zdaniem tylko kierunki pomocowe dają odpowiednie przygotowanie do pracy z pacjentem.

Koalicja dla Psychoterapii (KdP) skupia naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, SWPS, Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Psychologii PAN. To jednostki o najwyższej kategorii naukowej (A+) w dyscyplinie psychologia. Celem porozumienia jest promowanie terapii opartej na dowodach naukowych i wspieranie rozwiązań systemowych, które gwarantują pacjentom skuteczną i bezpieczną pomoc.

W stanowisku przesłanym do parlamentarzystów Koalicja sprzeciwia się zapisom projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie zawodowym, które otwierają ścieżkę do tego zawodu absolwentom dowolnych studiów wyższych.

Eksperci wskazują, że dostępne analizy naukowe pokazują brak różnic w skuteczności terapii prowadzonej przez osoby z wykształceniem psychologicznym, pedagogicznym, medycznym, z zakresu pracy socjalnej, resocjalizacji czy pielęgniarstwa. To właśnie te kierunki – określane jako pomocowe – ich zdaniem powinny pozostać bazą dla psychoterapeutów.

Koalicja przywołuje przykłady z innych krajów. We Francji, Szwajcarii, na Węgrzech czy we Włoszech do zawodu dopuszcza się tylko psychologów i lekarzy. Jeszcze bardziej restrykcyjne przepisy obowiązują w Holandii i Szwecji, gdzie ścieżka do psychoterapii otwarta jest wyłącznie dla psychologów. W Niemczech i Luksemburgu dodano do tej listy absolwentów studiów magisterskich z psychoterapii.

Zdaniem KdP argumenty na rzecz liberalizacji przepisów opierają się na źle dobranych badaniach. Dotyczą one osób bez kierunkowego przygotowania – np. wolontariuszy, krewnych pacjentów czy tzw. ekspertów przez doświadczenie, którzy działali w ramach krótkich interwencji, bez samodzielnej odpowiedzialności za diagnozę i plan leczenia.

Koalicja podkreśla, że tylko ograniczenie dostępu do zawodu psychoterapeuty do absolwentów kierunków pomocowych zagwarantuje pacjentom jakość i bezpieczeństwo.

Przedstawiciele KdP deklarują gotowość do dalszych rozmów i liczą, że ich głos – jako ekspertów i reprezentantów najważniejszych ośrodków naukowych w Polsce – zostanie wysłuchany przez ustawodawców.