Prof. Skarżyński: hałas nie tylko uszkadza słuch, ale negatywnie wpływa na cały organizm

3 marca 2025 r. przypada Światowy Dzień Słuchu. W tym roku jest obchodzony pod hasłem „Zmiana sposobu myślenia: sprawmy, aby pielęgnacja uszu i słuchu stała się rzeczywistością dla wszystkich!”, które podkreśla znaczenie profilaktyki, wczesnego wykrywania i leczenia zaburzeń słuchu.

Hałas to nieprzyjaciel naszego zdrowia; nie tylko uszkadza narząd słuchu, ale też negatywnie wpływa na układ nerwowy i układ krążenia – przypomina prof. Piotr H. Skarżyński, ekspert WHO, otorynolaryngolog ze Światowego Centrum Słuchu w Kajetanach.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ponad 1,5 miliarda ludzi na świecie zmaga się z utratą słuchu, a do 2050 roku liczba ta może wzrosnąć do 2,5 miliarda. W Polsce problem ten dotyczy głównie seniorów – aż 75% osób starszych cierpi na niedosłuch.

Za pogarszanie się słuchu odpowiadają zarówno naturalne procesy starzenia, jak i czynniki środowiskowe, np. długotrwałe narażenie na hałas. WHO ostrzega, że ponad miliard młodych ludzi ryzykuje trwałe uszkodzenie słuchu, m.in. przez słuchanie głośnej muzyki na słuchawkach, uczestnictwo w koncertach czy gry wideo.

Ludzki organizm nie potrafi przystosować się do hałasu, który nie tylko uszkadza słuch, ale także negatywnie wpływa na układ nerwowy i krążenia.

Badania pokazują, że ciągła ekspozycja na hałas podnosi poziom hormonów stresu, takich jak adrenalina i kortyzol, co może powodować przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją, stany lękowe oraz inne zaburzenia psychiczne, zwiększając ryzyko depresji.

Dźwięki przekraczające 70 dB mogą przyczyniać się do rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, a nawet prowadzić do udaru mózgu. Natomiast długotrwałe przebywanie w hałasie powyżej 85 dB grozi trwałym uszkodzeniem słuchu.

Aby chronić słuch, warto unikać nadmiernego hałasu i głośnych miejsc, a w sytuacjach zwiększonego narażenia stosować ochronne zatyczki do uszu. Dobrym rozwiązaniem jest wybieranie cichych przestrzeni do pracy i odpoczynku oraz stosowanie wygłuszeń w domu, takich jak maty, panele czy zasłony akustyczne. Pomocne mogą być także nowoczesne technologie, umożliwiające monitorowanie poziomu hałasu za pomocą aplikacji mobilnych.

Podczas słuchania muzyki warto korzystać ze słuchawek na umiarkowanym poziomie głośności. Nie należy też zapominać o regularnych badaniach słuchu, zwłaszcza po 50. roku życia oraz u osób pracujących w hałaśliwym otoczeniu.