Podsumowanie NIL w 2025 roku: obrona lekarzy, dialog z władzą i walka o bezpieczeństwo medyków

Rok 2025 w Naczelnej Izbie Lekarskiej upłynął pod znakiem obrony dobrego imienia lekarzy, walki o bezpieczeństwo medyków oraz intensywnego dialogu z rządem, parlamentem i prezydentem w czasie głębokiego kryzysu ochrony zdrowia w Polsce. NIL, kierowana przez Łukasza Jankowskiego, reagowała na populistyczne ataki, prezentowała twarde dane o wynagrodzeniach lekarzy i wymuszała rozmowy na najwyższym szczeblu władzy. Działania samorządu pokazały, że lekarze są nie tylko uczestnikami systemu, ale jednym z jego najważniejszych filarów.

Jednym z kluczowych zadań Naczelnej Izby Lekarskiej w 2025 roku była obrona lekarzy i lekarzy dentystów przed narracją obarczającą ich winą za finansową zapaść systemu ochrony zdrowia. Gdy politycy zaczęli publicznie wskazywać na „rekordowe zarobki lekarzy” jako przyczynę kryzysu NFZ, prezes NRL Łukasz Jankowski wystąpił do AOTMiT o rzetelne dane.

Z raportu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji jasno wynikało, że skrajne przypadki wynagrodzeń rzędu 100–300 tys. zł miesięcznie dotyczą jedynie około 0,3 proc. lekarzy. Mediana pojedynczego kontraktu specjalisty wynosiła 24 600 zł brutto, a mediana całkowitego wynagrodzenia specjalisty na etacie - 21 500 zł brutto. Dane pochodziły z 95 proc. szpitali sieciowych.

Samorząd lekarski konsekwentnie podkreślał, że obwinianie lekarzy to temat zastępczy, który odciąga uwagę od realnych problemów pacjentów i systemu.

NIL na bieżąco reagowała także na propozycje obniżania nakładów na ochronę zdrowia, w tym na pomysł obniżenia minimalnej podstawy składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Prezydium NRL alarmowało, że takie decyzje uderzą w dostępność świadczeń i jakość leczenia, szczególnie w starzejącym się społeczeństwie.

Łukasz Jankowski zwracał uwagę, że skutki tych decyzji odczują także sami beneficjenci ulg, gdy staną się pacjentami systemu publicznego. Samorząd jednoznacznie wskazywał, że bez stabilnego finansowania nie ma mowy o bezpieczeństwie pacjentów.

Po zmianach na stanowisku ministra zdrowia Prezydium NRL ponowiło apel o rozmowy, wskazując konkretne problemy wymagające pilnych decyzji. Brak dialogu i medialne ataki na lekarzy doprowadziły do głośnej akcji „O lekarzach bez lekarzy, to nie jest dialog”, w ramach której przed siedzibą Ministerstwa Zdrowia zawisł baner z hasłem: „Zamiast strategii - likwidacja 1/3 szpitali. To plan ministerstwa na poprawę zdrowia Polaków. Zamiast szczuć na lekarzy, weźcie się do roboty.”

Wobec impasu rozmów prezes NRL zaproponował spotkania z Prezydentem RP Karolem Nawrockim i Premierem Donaldem Tuskiem. Prezydent zaprosił szefa samorządu do Pałacu Prezydenckiego, gdzie narodziła się inicjatywa Prezydenckiego Szczytu Zdrowotnego.

Podczas spotkań z udziałem najwyższych władz państwowych samorząd lekarski zaprezentował wspólne wnioski niezależne od barw politycznych. Premier RP zadeklarował, że rząd nie planuje podwyżki składki zdrowotnej, zapewnił o wypłacalności NFZ i wezwał do odejścia od szukania winnych.

Na szczycie, którego gospodarzem był prezydent, padła istotna deklaracja sprzeciwu wobec prób zabierania podwyżek pensji minimalnej medykom. Karol Nawrocki podpisał także nowelizację ustawy o Funduszu Medycznym, wskazując, że kierował się dobrem pacjentów i stabilnością systemu.

Rok 2025 był także czasem dramatycznych wydarzeń związanych z przemocą wobec personelu medycznego. Zabójstwo lekarza w Krakowie i ratownika medycznego w Siedlcach unaoczniło skalę zagrożenia.

Po śmierci śp. lek. Tomasza Soleckiego samorząd lekarski wystąpił do Premiera, Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego o natychmiastowe działania. 10 maja ulicami Warszawy przeszedł Marsz Milczenia z udziałem samorządów zawodów medycznych.

Efektem nacisku NIL było powołanie Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Medyków oraz wydanie wytycznych przez Prokuratora Generalnego Adama Bodnara, które nakazują traktować napaści na medyków jako sprawy priorytetowe, wszczynać postępowania z urzędu i stosować tryb przyspieszony.

Naczelna Rada Lekarska konsekwentnie sprzeciwiała się utrzymywaniu uproszczonych trybów przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarzom i dentystom spoza Polski. W stanowisku z 21 lutego 2025 r. NRL podkreśliła, że procedury te „nie zapewniają rzetelnej weryfikacji kwalifikacji zawodowych”.

Samorząd krytykował również próby liberalizacji potwierdzania znajomości języka polskiego. Eksperci NIL wskazywali, że nawet lekarze pracujący w Polsce od dwóch lat na warunkowym PWZ nie zawsze potrafią porozumiewać się w języku polskim na wymaganym poziomie.

Dzięki uwagom NIL z kolejnych projektów ustaw usunięto m.in. możliwość składania wniosków o PWZ „do skutku” oraz doprecyzowano terminy i kompetencje okręgowych rad lekarskich.

W 2025 roku wprowadzono przepisy umożliwiające wszystkim lekarzom - niezależnie od formy praktyki - wystawianie recept na bezpłatne leki dla dzieci („Dz”) i seniorów („S”). Samorząd lekarski aktywnie uczestniczył w procesie legislacyjnym, zabiegając o rozwiązania odpowiadające realnym potrzebom pacjentów.

Historycznym wydarzeniem było wprowadzenie elektronicznego głosowania w wyborach samorządowych. Certyfikowany system pozwolił wyeliminować bariery geograficzne i wiekowe, realizując jeden z kluczowych postulatów obecnej kadencji.

Komisja Stomatologiczna NRL w 2025 roku głośno alarmowała o kryzysie publicznej opieki dentystycznej. Wiceprezes NRL Paweł Barucha mówił wprost o „wtórnej prywatyzacji stomatologii”, wskazując, że bez odpowiednich wycen świadczeń dostęp pacjentów będzie się kurczył.

Efektem działań NIL było powołanie Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej, która w 2026 roku uruchomi pilotażowy program edukacyjny.

Choć rok 2025 przyniósł także wewnętrzne napięcia w samorządzie, Okrągły Stół NRL pokazał, że środowisko potrafi oddzielić emocje od faktów i skupić się na wspólnych celach. Samorząd zakończył rok jako silny, merytoryczny partner w dialogu o zdrowiu, gotowy na kolejne wyzwania systemowe.