Ta fatalna zmiana czasu. Kiedy przestawić zegarki

Zbliża się moment przedstawienia zegarków. Kolejny raz, choć od lat lekarze powtarzają, że to już niepotrzebne a wręcz szkodliwe. Zmiana czasu negatywnie wpływa na organizm człowieka.

Przechodzenie na czas letni, a po kilku miesiącach na zimowy jest spadkiem sprzed wielu lat, kiedy praca fabryk czy biur była uzależniona od światła  słonecznego. Teraz tego problemu nie ma, ale zmiana czasu jest. 

Ekonomiści od lat mówią, że przestawianie zegarków jest już niepotrzebne, a wręcz lepiej będzie, gdy zrezygnujemy z tego zwyczaju. Tak samo mówią lekarze, ale używają innych argumentów - medycznych. Zmiana czasu nie wpływa dobrze na ludzki organizm.

Nasz organizm działa według tzw. rytmu okołodobowego (circadian rhythm), który reguluje sen, czujność, temperaturę ciała i wydzielanie hormonów.

Przesunięcie czasu o godzinę „do tyłu” może spowodować tymczasowe zaburzenia snu – trudności z zasypianiem lub budzeniem się.

Przejście na czas zimowy często powoduje, że wschód słońca następuje wcześniej, co może w pierwszych dniach powodować wczesne budzenie się i senność w ciągu dnia.

Niektóre osoby odczuwają też pogorszenie jakości snu, dopóki organizm się nie przestawi (zwykle 3–7 dni).

Mniej światła dziennego może prowadzić do obniżenia poziomu serotoniny – neuroprzekaźnika wpływającego na nastrój.

U niektórych osób może pojawić się senność, zmęczenie, drażliwość lub nasilenie objawów sezonowej depresji (SAD).

Badania wskazują, że zmiany czasu mogą zwiększać ryzyko zawałów serca i udarów mózgu w ciągu pierwszych dni po zmianie. Wynika to prawdopodobnie z nagłej zmiany rytmu snu i stresu organizmu.

Zmiana czasu może chwilowo zakłócić apetyt, trawienie i poziom energii.

Organizm potrzebuje kilku dni, aby zsynchronizować wydzielanie hormonów głodu (ghreliny i leptyny) z nowym harmonogramem.

Z jednej strony Unia Europejska zgadza się, że przestarzały zwyczaj należy zlikwidować i wprowadzić stały czas letni w całej Europie. Z drugiej – każda zmiana wymaga zgody parlamentów wszystkich państw członkowskich, które jednak nie spieszą się z decyzjami.

– Po najbliższej zmianie czasu przyjdzie jeszcze jedna, na czas letni. I chcemy, aby to właśnie ten czas obowiązywał na stałe. Mamy więc, nomen omen, trochę czasu na dyskusję – mówił jesienią 2024 roku ówczesny wiceminister klimatu i środowiska Miłosz Motyka.

W kwietniu 2025 roku grupa posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego złożyła w Sejmie projekt ustawy, który przewiduje wprowadzenie w Polsce wyłącznie czasu letniego. Konsultacje społeczne zakończyły się w maju, jednak dalszych działań nie podjęto.

Sprawa może jednak przyspieszyć. "Podczas prezydencji Polski w Radzie UE Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło koncepcję mającą na celu odblokowanie rozmów dotyczących dyrektywy o odejściu od zmian czasu" – poinformowało Ministerstwo w rozmowie z „Faktem”.

Polska propozycja zakłada wprowadzenie w całej Unii Europejskiej wyłącznie czasu letniego w ramach pilotażowego programu trwającego dwa lata. W tym czasie zbierane byłyby wnioski i doświadczenia państw członkowskich.
„Przegląd po dwuletnim okresie wdrażania pozwoliłby państwom UE rozważyć kontynuację stałego czasu letniego, przejście na stały czas zimowy lub, w ostateczności, powrót do obecnego systemu przestawiania zegarków dwa razy w roku, jeśli żadne z dwóch stałych rozwiązań nie okaże się satysfakcjonujące” – dodano w komunikacie resortu.

Komisja Europejska przychylnie patrzy na polską inicjatywę, ale najpierw przeprowadzona zostanie wstępna analiza skutków takiej zmiany, którą poprowadzi komisarz ds. transportu i turystyki. Dopiero po jej zakończeniu KE może oficjalnie poprzeć polski pomysł.

Tymczasem zbliża się kolejny moment przestawiania zegarków. W nocy z 25 na 26 października 2025 roku przejdziemy na czas zimowy, cofając wskazówki z godziny 3 na 2.