Fizjoterapeuci a pierwsza pomoc po wykonaniu szczepienia

Fizjoterapeuci po specjalnym szkoleniu mogą już wykonywać szczepienia przeciw COVID. Krajowa Izba Fizjoterapeutów postanowiła rozwiać wątpliwości dotyczące tego, w jakim zakresie mogą tez oni udzielić pacjentowi pierwszej pomocy, jeżeliby doszłoby do powikłań bezpośrednio po szczepieniu.

KIF wydała specjalny komunikat w związku z pojawiającymi się zapytaniami odnośnie możliwości podawania przez fizjoterapeutów adrenaliny, tlenu, AED pacjentom w związku z przeprowadzanymi przez fizjoterapeutów szczepieniami przeciwko COVID-19.

Jak podkreśliła Izba, w przypadku zagrożenia życia pacjenta fizjoterapeuci jako osoby wykonujące zawód medyczny, zawód zaufania publicznego muszą działać w ramach tzw. pierwszej pomocy.

Jednocześnie przypomniała, że fizjoterapeuci nie posiadają w ramach swoich zadań zawodowych uprawnień do wykonywania czynności z zakresu ratownictwa medycznego, tak jak np. pielęgniarki, dlatego co do zasady nie wykonują świadczeń zdrowotnych w tym zakresie i nie są włączeni w system Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM). Dodała też, że w ramach wytycznych do prowadzenia punktów szczepień wskazano wprost, że "W każdym punkcie szczepień musi być dostępna osoba z doświadczeniem w udzielaniu pierwszej pomocy: lekarz lub ratownik medyczny – co najmniej jeden lekarz lub ratownik medyczny na 4 zespoły szczepiące".
Jednak z uwagi na wykonywanie zawodu medycznego, ciąży na fizjoterapeutach wyższa odpowiedzialność i konieczność udzielenia tzw. pierwszej pomocy, którą stanowi zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywanych przez osobę znajdującą się w miejscu zdarzenia, w tym również z wykorzystaniem wyrobów medycznych i wyposażenia wyrobów medycznych oraz produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika ze standardu kształcenia w zawodzie fizjoterapeuty absolwent kierunku fizjoterapia w zakresie umiejętności potrafi rozpoznawać sytuacje zagrażające zdrowiu lub życiu człowieka oraz udzielać kwalifikowanej pierwszej pomocy w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia oraz przeprowadzić resuscytację krążeniowo-oddechową u osób dorosłych i dzieci.   "Wobec powyższego w przypadkach nagłych, zarówno użycie adrenaliny (jeśli pacjent ją posiada), jak i AED, jest możliwe przez osoby wykonujące zawód medyczny, jeśli mieści się to w zakresie pierwszej pomocy i w ramach uzyskanych umiejętności"- informuje KIF.  
Kwestia odpowiedzialności   Jeżeli chodzi o kwestię odpowiedzialności za szkody powstałe w wyniku udzielania pierwszej pomocy KIF przypomina, że mają wtedy zastosowanie przepisy szczególne z ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, które w takiej sytuacji osobę udzielającą pierwszej pomocy traktują jako funkcjonariusza publicznego. Zgodnie z tą ustawą osobie, która poniosła szkodę na mieniu powstałą w następstwie udzielania przez nią pierwszej pomocy, przysługuje roszczenie o naprawienie tej szkody od Skarbu Państwa reprezentowanego przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody, chyba że szkoda powstała wyłącznie z winy tej osoby lub osoby trzeciej, za którą Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności.  
Co z zestawem antywstrząsowym?   Izba wyjaśniła też kwestie związane z użyciem zestawów przeciwwstrząsowych, które powinny posiadać punkty szczepień.Według KIF, "zestawy te mogą być stosowane przez lekarza, lekarza dentystę, felczera, pielęgniarkę lub położną".   Fizjoterapeuta - jak podkreśla KIF - nie ma zaś uprawnień do podawania leków znajdujących się w zestawie przeciwwstrząsowym.   "W każdym przypadku, gdy dojdzie na terenie podmiotu leczniczego do niepożądanej reakcji na szczepienie w postaci stanu nagłego zagrożenia zdrowotnego  fizjoterapeuta powinien podjąć niezbędne czynności mieszczące się w ramach pierwszej pomocy i wezwać personel medyczny uprawniony do wykonywania czynności ratunkowych, w tym do podania leków znajdujących się w zestawie przeciwwstrząsowym" - zastrzega KIF.   Źródło: KIF