Zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży: ostrzeżenia i wsparcie | Zdrowie psychiczne dzieci | NFZ

Statystyki nie pozostawiają złudzeń: zaburzenia psychiczne występują u dzieci w coraz młodszym wieku. Ten powszechny, ale złożony proces nadal jest jednak bagatelizowany. Tymczasem psychiczny stan zdrowia dzieci i młodzieży zakłóca ich normalną aktywność społeczną, zainteresowania, udział w zajęciach szkolnych lub aktywność w życiu rodzinnym, rówieśniczym.

Przyjmuje się, że na całym świecie 1 na 7 (14%) osób w wieku 10-19 lat doświadcza zaburzeń psychicznych – przekazał w czwartek Narodowy Fundusz Zdrowia. Doprecyzował jednocześnie, że zdrowie psychiczne, zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), jest jednym z podstawowych elementów ogólnego zdrowia.

– wskazała, cytowana w komunikacie, dr n. med. Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

Konsultant krajowy wypunktowała czynniki wpływające na kryzys relacji, a przez to i na stan psychiczny dzieci oraz młodzieży. 

– zauważyła.

Niestety przez „maskowane” objawów, szybka diagnoza i leczenie wciąż pozostają wyzwaniem. Objawy i ich specyfika oraz przebieg kliniczny mogą znacząco różnić się o tego, jak wygląda to u osób dorosłych. Dodatkowo w połączeniu z różnymi np. kryzysami rozwojowymi, świadomością i interwencją rodzicielską, a nawet samą diagnostyką specjalistyczną dają często mętny obraz. Te wszystkie obszary w przypadku dzieci i młodzieży bywają trudne do jednoznacznego reagowania i rozpoznania, zarówno dla rodziców, opiekunów, nauczycieli czy czasem samych specjalistów.

Rzeczywiście dzieci bardzo często nie potrafią zakomunikować co im dolega, zwierzyć się z czym sobie nie radzą, zdefiniować dlatego uciekają, same też mogą tego nie rozumieć. 

Wystarczy przyjrzeć się depresji, która sama w sobie, w potocznym odbiorze nadal bywa uznawana jako „nadmierny smutek” i stan, z którego można się po prostu otrząsnąć. Skoro osoby dorosłe powtarzają, że wystarczy wziąć się w garść i nie przesadzać, to dzieci też tak to rozumieją. Stąd depresja, jako jednostka chorobowa traktowana bywa przez społeczeństwo jako: wymyślona, mało poważna, nadmuchana. 

Objawy czy zachowania, które powinny zwrócić naszą uwagę:

• obniżony nastrój,
• stres,
• smutek,
• przeciążenie i napięcie,
• zaburzenia odżywiania,
• zajadanie stresu lub brak apetytu czy stosowanie restrykcyjnych diet,
• wycofywanie się z kontaktów społecznych.

Zaniepokoić powinny również objawy somatyczne:

• bóle: głowy, stawów, pleców, brzucha,
• przyspieszone bicie serca,
• potliwość,
• drżenie rąk,
• zaburzenia snu,
• bezsenność,
• poczucie ciągłego zmęczenia,
• nadmierna senność.

Nie bez znaczenia są też inne elementy, wśród nich:

• pogorszenie wyników w szkole i spadek zaangażowania w naukę,
• problemy wychowawcze,
• agresywne zachowania,
• płaczliwość,
• nadpobudliwość,
• drażliwość,
• wybuchowość,
• zachowania autodestrukcyjne,
• nadużywanie alkoholu, narkotyków i innych substancji uzależniających,
• okaleczanie się,
• myśli i próby samobójcze.

– zaapelowała do rodziców Lewandowska.

Nowoczesne technologie cyfrowe dostarczają narzędzi, które wpływają na rozwój dzieci i młodzież, jednocześnie od wielu lat jesteśmy świadkami przenoszenia wielu aspektów naszego życia do wirtualnej rzeczywistości. Przebodźcowanie i nadmierne korzystanie z tych możliwości, to jednocześnie przyczyna i skutek wielu problemów. Wpływają one negatywnie na relacje społeczne, a objawiać mogą się różnorako, poprzez wycofanie, pojawienie się problemów szkolnych i zdrowotnych, niepokoje, agresję.

– wyjaśniono.

Dr n. med. Aleksandra Lewandowska podkreśliła:

Niezwykle istotna w tym kontekście wydaje się świadomość, że rolą rodziców i opiekunów jest wyłapanie najwcześniejszych sygnałów, że z dzieckiem dzieje się coś złego, zanim rozwinie się u niego pełnoobjawowa choroba. Wówczas bez wątpienia łatwej o podjęcie miękkich działań – zmniejszenie stresu, konsultacja z psychologiem, podjęcie psychoterapii indywidualnej przez dziecko i rodzinnej przez jego bliskich.

Kluczowy jest również dostęp do specjalistów, bez których zdiagnozowanie i udzielenie długotrałowej pomocy jest niemożliwe.

 – wyjaśniła dr n. med. Aleksandra Lewandowska

• Dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Mogą dzwonić również osoby dorosłe, aby zgłosić problemy dzieci tel. 800 12 12 12 
• Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia" tel. 800 12 00 02
• Te­le­fon za­ufa­nia dla dzie­ci i mło­dzie­ży tel. 116 111 (24h/7)
• An­ty­de­pre­syj­ny Te­le­fon Fo­rum Prze­ciw­ko De­pre­sji tel. (22) 594 91 00
• Infolinia „Pomagamy” Ministerstwa Edukacji i Nauki tel. 800 800 605
• Bez­płat­ny kry­zy­so­wy te­le­fon za­ufa­nia dla do­ro­słych tel. 116 123
• Te­le­fon za­ufa­nia dla osób star­szych tel. (22) 635 09 54
• Ca­ło­do­bo­wa bez­płat­na in­fo­li­nia dla dzie­ci, mło­dzie­ży, ro­dzi­ców i pe­da­go­gów tel. 800 080 222

Źródło: PAP