Zmodyfikowany wirus HSV-1 atakuje glejaka. Nowa terapia wydłuża przeżycie

Naukowcy z Mass General Brigham stworzyli zmodyfikowanego wirusa opryszczki, który potrafi precyzyjnie rozpoznawać komórki glejaka i pobudzać układ odpornościowy do ich niszczenia. Jednorazowa dawka wyraźnie wzmocniła odpowiedź immunologiczną i wydłużyła przeżycie u zwierząt. Wyniki opublikowano w "Nature Cancer".

Inżynieria wirusa onkolitycznego

Glejak wielopostaciowy to jeden z najbardziej agresywnych i trudnych w leczeniu nowotworów mózgu. Poprzednie próby pobudzenia odporności w tej chorobie dawały ograniczone efekty, m.in. dlatego że komórki glejaka aktywnie blokują reakcje immunologiczne.

Aby przełamać te mechanizmy, zespół badaczy zmodyfikował wirusa HSV-1 tak, aby rozpoznawał markery obecne wyłącznie na komórkach glejaka. Dodatkowo wprowadzono pięć cząsteczek immunomodulujących, które przeprogramowują mikrośrodowisko guza: IL-12, przeciwciało anty-PD1, bispecific T-cell engager, enzym 15-hydroksyprostaglandynową dehydrogenazę oraz przeciwciało anty-TREM2.

Wirus wyposażono również w mutacje pełniące rolę „wyłączników bezpieczeństwa”, uniemożliwiające mu rozprzestrzenianie się na neurony i zdrowe komórki OUN. Aby śledzić jego zasięg na obrazach PET, do genomu dodano gen kodujący białko wiążące znacznik PET.

Obiecujące wyniki terapii

Po podaniu jednorazowej dawki wirusa u myszy zaobserwowano wzrost nacieku limfocytów T, zwiększenie aktywności komórek NK oraz komórek mieloidalnych, a także zmniejszenie markerów wyczerpania limfocytów. Zwierzęta leczone wirusem żyły dłużej niż te, które terapii nie otrzymały.

Jak dodał, platforma „oferuje wielokierunkowe działanie — precyzyjne celowanie w guz, miejscowe dostarczanie immunoterapeutycznych ładunków i wbudowany system ochrony zdrowych komórek mózgu”.

Kolejnym krokiem będą badania kliniczne z udziałem ludzi, które ocenią bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Zespół planuje także dostosowanie platformy do zmian mikrośrodowiska innych nowotworów, które — podobnie jak glejak — potrafią skutecznie unikać ataku układu odpornościowego.