Wakacje na L4. ZUS nie ma litości. Kontrole kosztowały Polaków już ponad 150 mln zł

Wakacje na zwolnieniu lekarskim, praca „na czarno”, czy prowadzenie biznesu online? Dla wielu Polaków L4 staje się okazją do kombinowania – ale ZUS coraz skuteczniej tropi takie nadużycia. W pierwszym półroczu 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odzyskał rekordowe 150,5 mln zł.

ZUS nie odpuszcza. Jak wynika z najnowszych danych, tylko w pierwszych sześciu miesiącach 2025 roku przeprowadzono ponad 227 tysięcy kontroli zwolnień lekarskich. Efekt? 14,8 tys. osób straciło zasiłki chorobowe na łączną kwotę 22,2 mln zł, a dodatkowe 128,3 mln zł obcięto z tytułu świadczeń po ustaniu zatrudnienia. To oznacza, że do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło aż 150,5 mln zł.

Dla porównania, w analogicznym okresie 2024 r. kontrolerzy ZUS przeprowadzili więcej kontroli – 260,8 tys., ale odzyskali mniej pieniędzy – 117,5 mln zł. Oznacza to, że choć liczba sprawdzanych zwolnień lekarskich spadła, skuteczność ZUS-u w wykrywaniu nadużyć zdecydowanie wzrosła.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie pozostawia złudzeń: zwolnienie lekarskie to nie urlop wypoczynkowy. To czas przeznaczony na rekonwalescencję, a nie wycieczki zagraniczne, prace dorywcze czy prowadzenie własnej działalności.

Jeśli ubezpieczony wykorzystuje czas choroby niezgodnie z jego przeznaczeniem, Zakład ma prawo odmówić wypłaty zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego – nawet za cały okres zwolnienia.

ZUS ujawnia przypadki, które mogą zaskakiwać. Jedna z osób na L4 zwiedzała kraje europejskie, inna w czasie zwolnienia prowadziła usługi fryzjerskie we własnym domu. Zasiłek straciła również kosmetyczka obsługująca klientki w salonie oraz mężczyzna dorabiający jako kierowca. Jeden z ubezpieczonych masowo handlował w internecie, a inny – mimo pobierania świadczenia rehabilitacyjnego – dokonywał pomiarów hydrologicznych na zlecenie.

ZUS podkreśla, że osoba na zwolnieniu lekarskim może jedynie wykonywać codzienne czynności – jak wizyta u lekarza, zakupy w aptece czy drobne sprawunki spożywcze. Każda aktywność wykraczająca poza ten katalog może skutkować utratą świadczeń.

Masz zwolnienie lekarskie? Lepiej wykorzystaj je zgodnie z przeznaczeniem. Wakacje, dodatkowy etat czy własna firma mogą cię kosztować znacznie więcej, niż się spodziewasz. ZUS ma narzędzia, by sprawdzić, jak naprawdę spędzasz czas na L4.