Sztuczna inteligencja w szkołach: 12 tys. laboratoriów AI za 1,86 mld zł. Tak zmieni się edukacja w Polsce

Sztuczna inteligencja przestaje być technologiczną ciekawostką, a staje się codziennym narzędziem wykorzystywanym przez uczniów, nauczycieli i pracowników niemal każdej branży. Rząd uruchamia jeden z największych programów cyfryzacji edukacji w Europie. Do szkół podstawowych i ponadpodstawowych trafi 12 tysięcy laboratoriów AI, a wartość inwestycji wyniesie 1,86 mld zł. Podczas konferencji „Sztuczna inteligencja w edukacji – inwestycje i perspektywy” premier Donald Tusk, minister edukacji Barbara Nowacka oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Paweł Olszewski przedstawili nie tylko skalę inwestycji, ale także największe wyzwania związane z rozwojem sztucznej inteligencji.

Według danych Centrum Informacyjnego Rządu do szkół podstawowych i ponadpodstawowych w całej Polsce trafi 12 tysięcy zestawów laboratoriów sztucznej inteligencji. Dostawy sprzętu już się rozpoczęły i mają zakończyć się w drugiej połowie lipca.

Ministerstwo Cyfryzacji przeznaczy na zakup laboratoriów 1,86 mld zł pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy oraz budżetu państwa. Jak podkreślał sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Paweł Olszewski, całkowita wartość inwestycji kierowanych do szkół jest jeszcze większa:

Program obejmuje nie tylko sprzęt, ale także szkolenia nauczycieli, rozwój kompetencji cyfrowych i działania związane z bezpieczeństwem w sieci.

Premier Donald Tusk zwracał uwagę, że sztuczna inteligencja rozwija się w tempie niespotykanym w historii nowoczesnych technologii. W jego ocenie nie jest to proces rozłożony na pokolenia, lecz zmiana dokonująca się niemal z miesiąca na miesiąc.

Premier podkreślał, że jeszcze niedawno AI była przedmiotem zainteresowania specjalistów, dziś natomiast wpływa na życie praktycznie każdego człowieka.

Szef rządu zwracał uwagę, że rozwój AI wywołuje coraz więcej społecznych obaw zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych. Najczęściej dotyczą one możliwości przewyższenia człowieka przez algorytmy w wielu obszarach wymagających dotychczas ludzkiej inteligencji.

Jednocześnie premier zaznaczał, że sztuczna inteligencja nie posiada ludzkiego systemu wartości, doświadczeń społecznych ani moralnych drogowskazów, dlatego jej rozwój wymaga szczególnej odpowiedzialności.

Jednym z najważniejszych tematów konferencji była zdolność sztucznej inteligencji do wpływania na decyzje ludzi.

Donald Tusk przytoczył wyniki badań przeprowadzonych między innymi w Hiszpanii, pokazujące rosnący wpływ chatbotów na decyzje obywateli.

To zjawisko pokazuje, że AI nie jest już wyłącznie narzędziem wyszukiwania informacji. Coraz częściej staje się pośrednikiem pomiędzy człowiekiem a rzeczywistością, wpływając na opinie, emocje i wybory społeczne.

Premier ostrzegał, że sztuczna inteligencja może być wykorzystywana do manipulowania użytkownikami.

Dlatego jego zdaniem najważniejszym zadaniem szkoły powinno być nie tylko nauczanie korzystania z nowych technologii, ale również rozwijanie niezależności intelektualnej.

Minister edukacji Barbara Nowacka podkreślała, że sztuczna inteligencja zmienia nie tylko sposób zdobywania wiedzy, ale także całe otoczenie gospodarcze i rynek pracy.

Według minister obecne pokolenie uczniów będzie funkcjonowało w rzeczywistości zawodowej, której kształtu nie jesteśmy jeszcze w stanie dokładnie przewidzieć.

Nowacka zaznaczyła, że szkoła nie może ograniczać się do przekazywania wiedzy technicznej. Jej zadaniem jest rozwijanie kompetencji, które pozwolą młodym ludziom odnaleźć się w świecie ciągłych zmian.

Minister wskazała, że kluczowe znaczenie będą miały umiejętności komunikacyjne, krytyczne myślenie, czytanie ze zrozumieniem, logiczne rozumowanie i kompetencje matematyczne:

Jednym z najciekawszych wątków konferencji była przyszłość systemu edukacji w świecie AI.

Barbara Nowacka zwróciła uwagę, że obecne metody sprawdzania wiedzy mogą wymagać gruntownej przebudowy:

To konsekwencja sytuacji, w której generatywna sztuczna inteligencja potrafi tworzyć wypracowania, rozwiązywać zadania i przygotowywać odpowiedzi na poziomie trudnym do odróżnienia od pracy człowieka.

W ocenie minister edukacji większego znaczenia nabiorą umiejętności analizowania informacji, wyciągania wniosków i łączenia faktów.

Barbara Nowacka wielokrotnie podkreślała, że najważniejszym zadaniem szkoły pozostanie rozwijanie cech typowo ludzkich.

Minister zwracała uwagę na rosnący problem samotności młodych ludzi funkcjonujących jednocześnie w świecie rzeczywistym i cyfrowym.

Zdaniem szefowej MEN to właśnie relacje społeczne, empatia oraz etyczne postępowanie będą odróżniały człowieka od algorytmów:

Jednocześnie podkreśliła, że sztuczna inteligencja pozostaje narzędziem stworzonym przez człowieka.

Paweł Olszewski wskazywał, że rozwój kompetencji cyfrowych musi iść w parze z edukacją dotyczącą zagrożeń internetowych.

Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi już programy związane z przeciwdziałaniem radykalizacji, polaryzacji społecznej i wykorzystaniu sztucznej inteligencji do manipulacji:

Szczególne znaczenie ma walka z dezinformacją oraz technologią deepfake.

Przekaz płynący z konferencji był jednoznaczny. Zakup 12 tysięcy laboratoriów AI nie jest wyłącznie projektem infrastrukturalnym. Rząd traktuje go jako element szerszej transformacji edukacji, obejmującej rozwój kompetencji cyfrowych, bezpieczeństwa informacyjnego, krytycznego myślenia oraz przygotowania uczniów do rynku pracy przyszłości.

Donald Tusk podsumował tę perspektywę apelem skierowanym do młodego pokolenia: