ZUS zasypany wnioskami. Setki tysięcy Polaków chcą doliczyć działalność i zlecenia do stażu pracy

Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło już 328 705 wniosków o wydanie zaświadczeń, które umożliwiają doliczenie do stażu pracy okresów innych niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Zakład rozpatrzył dotąd 228 808 wniosków, wydając łącznie 508 472 zaświadczenia. Zmiany wynikają z nowych przepisów, które pozwalają pracownikom uwzględnić w stażu pracy m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej czy pracy na umowach cywilnoprawnych.

Od 1 stycznia 2026 roku pracownicy mogą uwzględniać w stażu pracy także okresy, które wcześniej nie były w ten sposób traktowane. Chodzi przede wszystkim o czas wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych czy prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Na razie nowe regulacje obowiązują w instytucjach należących do sektora finansów publicznych. W przypadku firm prywatnych zaczną one obowiązywać od 1 maja 2026 roku.

Zgodnie z przepisami Kodeks pracy ZUS może potwierdzić w zaświadczeniu różne formy aktywności zawodowej. Dotyczy to m.in. osób, które: prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracowały z przedsiębiorcą, wykonywały pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej albo podobnych umów o świadczenie usług, współpracowały przy realizacji takich umów, były członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych, korzystały z tzw. ulgi na start przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej, miały finansowane składki emerytalne i rentowe w okresie opieki nad dzieckiem po zawieszeniu działalności.

To właśnie te okresy mogą dziś – po uzyskaniu stosownego zaświadczenia – zostać uwzględnione przy obliczaniu stażu pracy.

Osoby zainteresowane potwierdzeniem takich okresów muszą złożyć odpowiedni wniosek w systemie eZUS. Od początku 2026 roku dostępny jest tam specjalny formularz oznaczony jako USP, czyli wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy.

Aby uprościć procedurę, w profilu ubezpieczonego pojawił się nowy skrót prowadzący bezpośrednio do formularza. Dzięki temu znalezienie właściwego wniosku jest znacznie łatwiejsze.

Zgodnie z przepisami Kodeks postępowania administracyjnego ZUS powinien rozpatrzyć taki wniosek w ciągu siedmiu dni.

Cała korespondencja w tej sprawie odbywa się elektronicznie. Po rozpatrzeniu wniosku dokument pojawia się na koncie w systemie eZUS.

Ubezpieczony może otrzymać powiadomienie o nowej wiadomości SMS-em, e-mailem lub poprzez aplikację mZUS, jeśli wcześniej włączył takie alerty.

Nie wszystkie wnioski kończą się pozytywnie. ZUS odmówił już wydania ponad 52 tysięcy zaświadczeń. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy wskazany okres pracy nie wiązał się z obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym.

Przykładem jest wykonywanie umowy zlecenia przez ucznia lub studenta przed ukończeniem 26 lat – w takim przypadku składki na ubezpieczenia społeczne nie są odprowadzane, więc ZUS nie może potwierdzić takiego okresu.

Problemy mogą też wynikać z błędów w dokumentacji zgłoszeniowej lub rozliczeniowej.

Jeżeli osoba ubiegająca się o zaświadczenie dysponuje dokumentami potwierdzającymi wykonywanie pracy, może wystąpić do ZUS o postępowanie wyjaśniające. Wniosek można złożyć przez eZUS, wysłać pocztą lub przekazać osobiście w dowolnej placówce zakładu.

Zmiany w przepisach pokazują, jak bardzo zmienił się rynek pracy w ostatnich latach. Coraz więcej osób pracowało na zleceniach lub prowadziło własną działalność, a nowe regulacje pozwalają wreszcie uwzględnić te doświadczenia przy ustalaniu stażu pracy.