Terapia w wirtualnej rzeczywistości VR w leczeniu lęku i fobii. Nowe narzędzie w psychoterapii

Terapia w wirtualnej rzeczywistości (VR) coraz częściej wspiera psychoterapię poznawczo-behawioralną, szczególnie w leczeniu lęków i fobii. Dzięki technologii pacjenci mogą bezpiecznie doświadczać sytuacji wywołujących stres, co ułatwia proces ekspozycji terapeutycznej. Eksperci podkreślają, że VR w terapii psychologicznej może stać się ważnym elementem nowoczesnego leczenia zaburzeń emocjonalnych.

Wirtualna rzeczywistość (VR) coraz częściej trafia do gabinetów terapeutycznych. Zamiast tylko rozmawiać o lęku, pacjent może go w kontrolowany sposób „przeżyć”.

Jak opisują eksperci, pacjent może znaleźć się np. na scenie, w samolocie lub w zatłoczonym pomieszczeniu, mimo że fizycznie pozostaje w gabinecie terapeuty.

Podstawą terapii poznawczo-behawioralnej jest tzw. ekspozycja, czyli stopniowe oswajanie się z bodźcami wywołującymi lęk. W praktyce nie zawsze da się odtworzyć takie sytuacje w realnym życiu.

W tym pomaga VR w terapii lęku, który umożliwia kontrolowane i powtarzalne środowisko ekspozycji.

Jak wyjaśnia dr Luba Ślósarz z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, technologia pozwala „przenieść pacjenta w realistyczne sytuacje, które normalnie byłyby trudne albo niemożliwe do odtworzenia”.

Terapia w wirtualnej rzeczywistości łączy elementy realnego doświadczenia i wyobraźni. Jest bardziej angażująca niż wizualizacja, ale mniej intensywna niż rzeczywiste sytuacje.

Dzięki temu pacjent łatwiej zaczyna pracę z lękiem i stopniowo oswaja trudne emocje.

Najwięcej badań potwierdza skuteczność VR w leczeniu zaburzeń lękowych, takich jak fobie, lęk społeczny czy PTSD. Kluczowe jest powtarzanie ekspozycji aż do zmniejszenia reakcji emocjonalnej.

Jak podkreśla dr Magdalena Kazimierska-Zając z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, „VR pozwala bardzo precyzyjnie odtworzyć takie sytuacje i wielokrotnie je powtarzać”.

Jednym z głównych efektów stosowania VR jest redukcja unikania, które często utrudnia leczenie. Pacjenci stopniowo uczą się mierzyć z trudnymi sytuacjami zamiast ich unikać.

Jak zauważa dr Luba Ślósarz: 

Mimo zalet terapia VR ma też ograniczenia. Największe bariery to koszty sprzętu, dostęp do oprogramowania oraz konieczność szkolenia terapeutów.

U części pacjentów mogą wystąpić skutki uboczne, takie jak zawroty głowy czy nudności, co ogranicza zastosowanie tej metody. Eksperci podkreślają, że VR nie zastąpi tradycyjnej psychoterapii. Kluczowe pozostaje przenoszenie efektów terapii do realnego życia.

Wszystko wskazuje na to, że przyszłość to model hybrydowy, w którym VR w psychoterapii będzie łączony z klasyczną pracą terapeutyczną.