Psychoterapia wyłączona ze świadczeń psychologicznych – rząd porządkuje przepisy

Połączone komisje sejmowe przyjęły poprawkę, która wyłącza psychoterapię ze świadczeń psychologicznych, co porządkuje przepisy i odpowiada na potrzeby środowiska. Decyzja ta otwiera drogę do dalszych prac nad regulacją zawodu psychoterapeuty, o którą pacjenci i eksperci apelują od 30 lat. Rząd zapowiada koordynację dwóch projektów ustaw, by zwiększyć bezpieczeństwo osób korzystających z psychoterapii prywatnej i refundowanej.

Połączone Komisje Zdrowia i Polityki Społecznej przyjęły poprawkę wyłączającą psychoterapię ze świadczeń psychologicznych. To rozwiązanie wprowadza zgodność z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego oraz rozporządzeniami NFZ, które już teraz odrębnie traktują świadczenia psychologiczne i świadczenia psychoterapii. Eksperci podkreślają, że poprzednie brzmienie przepisów nie tylko powodowało chaos, ale mogło blokować możliwość zdobywania uprawnień przez psychologów pracujących w gabinetach prywatnych, odsyłając do nieistniejących regulacji.

Od lutego 2025 r. superwizorzy psychoterapii zrzeszeni w Grupie Roboczej alarmowali, że nieprecyzyjne przepisy doprowadzą do poważnych problemów kompetencyjnych. Ich głos ostatecznie został usłyszany, a rząd rozpoczął koordynację prac nad ustawą o zawodzie psychologa i ustawą o zawodzie psychoterapeuty. Jak podkreśliły ministrie – Agnieszka Dziemianowicz-Bąk oraz Katarzyna Kęcka – to oficjalne stanowisko rządu, a dalsze prace będą prowadzone wspólnie przez oba resorty.

Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji potwierdziło, że ustawa o ochronie zdrowia psychicznego odnosi się jedynie do psychoterapii refundowanej przez NFZ. Nie reguluje więc standardów psychoterapii w sektorze prywatnym, z którego korzysta ok. 80% pacjentów. Nowy zapis chroni odbiorców usług psychologicznych w zakresie tajemnicy zawodowej, zgody na udzielanie świadczeń i prawa do skargi – do czasu uchwalenia ustawy o zawodzie psychoterapeuty.

Podczas listopadowego posiedzenia Rady ds. Zdrowia Psychicznego minister Marek Balicki zwrócił uwagę, że art. 23 ust. 2 pkt 5 projektu ustawy o zawodzie psychologa może kolidować z projektem dotyczącym psychoterapeutów oraz z aktualnymi regulacjami w podmiotach leczniczych. Poprawka skreśliła ten zapis, eliminując ryzyko niezgodności. To także odpowiedź na jednogłośną uchwałę Rady z 4 listopada 2025 r., która rekomendowała pilne ujednolicenie prac nad obiema ustawami.

Konsultant Krajowy ds. psychoterapii, dr n. med. Łukasz Muldner-Nieckowski, przypomniał, że pacjenci i środowisko czekają na te przepisy od 30 lat. Jak mówił: „pacjenci i środowisko czekają na tą regulację od 30 lat”. Eksperci podkreślili, że tylko kompleksowa ustawa o zawodzie psychoterapeuty zapewni te same standardy ochrony zarówno w terapii refundowanej, jak i prywatnej.

Rada ds. Zdrowia Psychicznego zarekomendowała powołanie zespołu przy Ministerstwie Zdrowia, który zajmie się poselskim projektem ustawy o zawodzie psychoterapeuty. Samorząd psychoterapeutów ma – zgodnie z projektem – przejść pod nadzór Ministerstwa Zdrowia. Zespół ma połączyć założenia projektu z praktyką innych samorządów nadzorowanych przez MZ, przy zachowaniu specyfiki zawodu psychoterapeuty.

Środowisko i pacjenci chcą odrębnej regulacji

W konsultacjach społecznych aż 72% osób poparło oddzielną regulację zawodu psychoterapeuty. Podkreślano, że powołanie nowych samorządów zawodowych – jak fizjoterapeutów czy ratowników medycznych – znacząco podniosło jakość kształcenia i standardy bezpieczeństwa. Teraz podobne zmiany mają objąć psychoterapeutów oraz specjalistów terapii uzależnień, których samorządy będą funkcjonować pod nadzorem MZ, a samorząd psychologów – pod nadzorem ministerstwa pracy.

Resort zdrowia pracuje nad przepisami, które rozszerzą standardy ochrony pacjentów znane z NFZ na cały obszar psychoterapii – również tę opłacaną prywatnie. To efekt wieloletnich apeli pacjentów, ekspertów i konsultantów krajowych, w tym prof. Gałeckiego, prof. Słopień, prof. Izydorczyk, prof. Cechnickiego oraz prof. de Barbaro. Zgodnie z deklaracjami rządu prace nad obiema ustawami mają przyspieszyć.