Przegląd najważniejszych wydarzeń w ochronie zdrowia w 2019 r.

Jakie wydarzenia z polskiego systemu ochrony zdrowia najbardziej odbiły się w pamięci naszych czytelników w 2019 r.? Przedstawiamy przegląd wydarzeń, które odcisnęły największe piętno na obecny kształt systemu oraz, o których najchętniej czytaliście w minionym roku na naszym portalu.

2019 to rok wielu zmian dla pielęgniarek i położnych. Polityka Wieloletnia Państwa na Rzecz Pielęgniarstwa i Położnictwa w Polsce, wzrost wynagrodzeń oraz nowelizacja rozporządzenia o normach zatrudnienia to niektóre z działań na rzecz polepszenia sytuacji kadrowej grupy pielęgniarek w systemie ochrony zdrowia.

 

Lekarze czekają na nowelę ustawy o zawodach

W połowie roku

, który wprowadza szereg nowych rozwiązań. Przewiduje m.in. wprowadzenie nowego egzaminu państwowego odbywanego w trakcie lekarskiego szkolenia specjalizacyjnego. Ponadto na miejsca specjalizacyjne ma być centralny rejestr zapisów.

Pierwotnie projekt wypracował specjalny zespół powołany przez Ministra Zdrowia, w którego skład weszli m.in. lekarz i rezydenci. W oparciu o te propozycje, ministerstwo stworzyło nową wersję projektu. Minister zapewniał wielokrotnie, że projekt zawiera 80 proc. propozycji z projektu opracowanego przez zespół. Nie zawarto jednak w nim m.in. postulowanych zapisów o podwyżkach dla lekarzy czy wydłużeniu urlopu szkoleniowego.

Samorząd lekarski wciąż podkreśla kryzys kadrowy w środowisku. Tymczasem minister zdrowia Łukasz Szumowski podkreślał rosnącą liczbę lekarzy i liczbę miejsc na kierunkach lekarskich. W grudniu w mediach minister mówił nawet o 480 tys. lekarzy w Polsce.

 

Fizjoterapeuci na nowych zasadach

Od 1 stycznia weszły w życie zmiany w rozporządzeniu koszykowym dotyczącym świadczeń gwarantowanych w zakresie rehabilitacji leczniczej. Uelastyczniono zapisy dotyczące wizyty fizjoterapeutycznej – umożliwiając zaplanowanie procesu fizjoterapii przez osoby uprawnione do realizacji wizyty fizjoterapeutycznej. Wprowadzono też zmianę wskazującą na możliwość wyboru czynności wchodzących w zakres wizyt fizjoterapeutycznych.

 

Ratownik w resorcie: Waldemar Kraska wiceministrem zdrowia

W sierpniu na Pełnomocnika Rządu do spraw Państwowego Ratownictwa Medycznego oraz podsekretarza stanu w resorcie zdrowia

, przewodniczący senackiej komisji zdrowia oraz ratownik medyczny.

Ratownicy bliżsi dla resortu

Sukcesem ratowników w br. jest przede wszystkim wypuszczenie projektu

Chodzi o uregulowanie zawodu i samostanowienie.

 w wyniku czego od stycznia 2020 r. nastąpi wzrost średniego miesięcznego wynagrodzenia o kolejne 400 zł brutto brutto

Ponadto porozumienie przewiduje, że nie później niż do 31 grudnia 2020r. wprowadzona zostanie klauzula opt-out dla pracowników medycznych w jednostkach systemu PRM, niezależnie od posiadanego wykształcenia nie później niż do 31 grudnia 2020 r.

Od 1 kwietnia w systemie państwowego ratownictwa medycznego jeżdżą tylko publiczne karetki. 135 prywatnych karetek zastąpiły ambulanse należące do publicznych podmiotów. Ta zmiana wymusiła na resorcie zakup nowych oraz wymianę już przestarzałych pojazdów do floty ratowników (więcej: 

 oraz 

)

Czytaj również: 

 

Kryzys kadrowy

Nie wszystkie zawody medyczne i okołomedyczne mogą wypowiedzieć się o 2019 r. w kontekście ochrony zdrowia tak dobrze jak ratownicy czy pielęgniarki. Na swojego przedstawiciela w resorcie "by coś się zmieniło" poczekać muszą diagności, technicy, czy fizjoterapeuci. 

Ci pierwsi dalej wyczekują zmian w ustawie o zawodzie diagnosty laboratoryjnego (od 2001 r.) Bez tego dalej będą musieli płacić za swoje specjalizacje i doszkalanie. Dalej wybrane grupy zawodowe pracujące w publicznych placówkach medycznych oczekują zmian w minimalnych wynagrodzeniach adekwatnych do ich wykształcenia czy choć zbliżonych do realiów wynagrodzeń na rynku prywatnym.  

 

Rok manifestacji i protestów

2 kwietnia pod hasłem "

i" odbyła się manifestacja pracowników i menedżerów szpitali powiatowych z całej Polski przed siedzibą Ministerstwa Zdrowia  Maj był miesiącem bez fizjoterapeutów "

". Fizjoterapeuci wykorzystywali dostępne środki do brania dni wolnych od pracy. • 21 maja związki zawodowe fizjoterapeutów i diagnostów laboratoryjnych poinformowały o rozpoczęciu

, który zakończono 31 maja. Jak określili był to "

. Obiecano im podwyżki o 500 zł do września.   1 czerwca ulicami Warszawy

Zobacz także:

• 

  23 września protest fizjoterapeutów i diagnostów w ponad 100 szpitalach

 - pracownicy stracili zaufanie do resortu. 70 proc. pracowników podwyżek nie otrzymało. Resort grał na czas w trakcie wyborów. Dalej trwa weryfikacja poziomu wynagrodzeń we wszystkich placówkach w kraju dla tych grup zawodowych.

- Pod tym hasłem w sierpniu PR OZZL oraz OZZL nawoływały do ograniczenia czasu pracy do 48 godzin tygodniowo

 

 

 

Rekord w nakładach na zdrowie. Rekord w długach

Wielokrotnie podkreślany wzrost nakładów na zdrowie i ponad 106 mld zł wydatkowanych na ochronę zdrowia może robić wrażenie, gdybyśmy znali tylko jedną stronę medalu. Nieznaczna część ze wzrostu nakładów skierowana została na pokrycie kosztów leczenia pacjentów. Ponadto szpitale alarmowały przez cały rok o zapaści szpitalnictwa. W ciągu tylko pierwszych sześciu miesięcy tego roku, szpitale powiatowe przyniosły takie straty, jakie w zeszłym roku miały przez 12 miesięcy. 

 wyniosły 14,3 mld zł, w tym zobowiązania wymagalne to obecnie to 2,1 mld zł. Szpitale apelują, że brakuje im środków chociażby na ustawowy wzrost wynagrodzeń czy rosnące koszty funkcjonowania. 

 

Wszystkie apteki w Polsce obowiązuje realizowanie recept w formie elektronicznej

Od 1 stycznia 2019 r. wszystkie apteki w Polsce obowiązuje

. Rok później, od 8 stycznia 2020 r. obligatoryjnie e-recepta pojawi się w każdym gabinecie lekarskim (

)

 

Kryzys lekowy

2019 był również rokiem, w którym pacjenci mogli najeść się strachu przez "

", za który odpowiadać miało zamknięcie części chińskich fabryk produkujących leki, zanieczyszczeniami substancji czynnych produkowanych za granicą oraz wywozem leków z Polski przez mafie lekowe. Częściowo zaradzić kryzysowi ma d

. Producenci leków jednak wskazują, że bez rozwoju produkcji substancji czynnych w Polsce nie zażegnamy kryzysu. Mimo legislacyjnym działaniom prewencyjnym,

 

Onkologia

W życie weszła prezydencka ustawa o Narodowej Strategii Onkologicznej. Ustawa przewiduje opracowanie strategicznego dokumentu o charakterze kompleksowym i długookresowym. Celem strategii ma być obniżenie zachorowalności na choroby nowotworowe, zmniejszenie umieralności z powodu tych chorób oraz poprawa jakości życia chorych i ich rodzin. 

 Projekt strategii trafił pod koniec roku do konsultacji.

W centrum zainteresowań resortu znalazło się Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, a właściwie po przemianowaniu Narodowy Instytut Onkologii. Wraz z przyjęciem rządowego projektu COI nadano rangę Państwowego Instytutu Badawczego oraz powierzono mu koordynację zadań określonych w Narodowej Strategii Onkologicznej. By pełnić te zadania rząd stwierdził, że Instytut wymaga doinwestowania. Na ten cel przeznaczony ma zostać 1 mld zł. 

Jednak dla pacjentów w tym roku nie zmieniło się za wiele. Mimo wprowadzania kolejnych terapii lekowych do refundacji, wciąż daleko nam do europejskich standardów. Nie nadążamy za postępem w aktualnej wiedzy medycznej. Poziom dostępności do terapii onkologicznych pozostaje na bardzo niskim poziomie od ponad 2 lat. Oncoindex wskazuje, że dziś 47 z 102 terapii lekowych nie jest w ogóle dostępnych dla polskich pacjentów, 37 (czyli 36 proc.) jest refundowanych, ale z ograniczeniami nie mającymi podstaw medycznych, a tylko 18 proc. dostępnych leków onkologicznych jest refundowane zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.

 

Agencja Badań Medycznych

Oczy obserwatorów systemu ochrony zdrowia skierowane były w tym roku na nowo utworzoną rządową Agencję. Przypomnijmy, że w ubiegłym roku jako pierwsi poinformowaliśmy o uchybieniach w projekcie ustawy, m.in. o wyłomie w płacach kierownictwa planowanej wówczas instytucji. Ostatecznie większość budzących wątpliwości zapisów ustawy zostało zmienionych w trakcie procedowania projektu ustawy, a stanowisko

 (czytaj również: 

). Kilka miesięcy później, w grudniu 

. Agencja zorganizowała pierwszy konkurs na niekomercyjne badania kliniczne, gdzie do rozdysponowania było 100 mln zł.

Agencja obecnie jest w trakcie prac nad: projektem ustawy o badaniach klinicznych, zmianie w Prawie farmaceutycznym oraz wyborem prac, nad którymi Agencja obejmie mecenat. Czytaj:

 

Bezlimitowe świadczenia

Od 1 kwietnia tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny i świadczenia z zakresu usunięcia zaćmy w celu zmniejszenia do nich kolejek finansowane są bezlimiotowo. Pierwsze efekty są już widoczne. Dane zebrane w ramach projektu

wskazują, że w listopadzie czas oczekiwania na badanie MRI wykonywane w trybie zwykłym wynosił 102 dni i było o dwa miesiące krótszy niż w marcu, kiedy wynosił 174 dni. W przypadku badań wykonywanych na cito w analizowanym okresie czas oczekiwania skrócił się ze 101 do 55 dni. Nieco lepiej sytuacja wygląda w przypadki tomografii komputerowej (TK), na którą średnio Kowalski musi czekać 35 dni - przy czym najdłuższe kolejki są w województwa małopolskim i zachodniopomorskim (58 dni), a na najkrótsze bo zaledwie 6-dniowe w województwie opolskim.

W ubiegłym tygodniu minister zdrowia zapowiedział rozszerzenie "nielimitów" w finansowaniu świadczeń do wizyt u lekarzy specjalistów. Zobacz: 

 

Segregacja pacjentów i biletomaty czyli TOPSOR

Biletomaty na oddziałach ratunkowych, segregacja pacjentów i bezlimitowy dostęp do tomografu, wymagany zestaw na wymianę sprzętu dla zespołów ratunkowych oraz utworzenie nowego zawodu koordynującego pracą na SOR - takie zmiany wprowadza nowy program MZ,

. System obowiązuje od 1 października w podmiotach leczniczych, dla których podmiotem tworzącym jest minister, uczelnia medyczna albo samorząd województwa. W przypadku innych SOR-ów terminem ostatecznym do wdrożenia systemu wyznaczono 1 stycznia 2021 r.

 

Zmiana na stanowisku prezesa NFZ

W lipcu

z pełnienia funkcji prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Nowym prezesem został dotychczasowy z-ca A. Jacyny, Adam Niedzielski (czytaj:

).

.

 

Zbigniew Król pojawiał się i znikał

30 lipca

. Wcześniej odpowiadał on m.in. za wprowadzenie zmian w psychiatrii, przewodniczył pracom nad powstaniem Narodowego Planu dla Chorób Rzadkich, koordynował prace nad poszerzeniem bazy informacyjnej map potrzeb zdrowotnych.

Część obowiązków Zbigniewa Króla przejął

We wrześniu b. wiceminister powrócił do resortu zdrowia, tym razem objął funkcję

. (Czytaj: 

 oraz

)

 

Łukasz Szumowski ministrem zdrowia

Po ponownej wygranej przez Prawo i Sprawiedliwość wyborów parlamentarnych, powołany w skład nowego Rządu Mateusza Morawieckiego na stanowisko szefa resortu zdrowia ponownie został Łukasz Szumowski (

)

 

Wspólnie dla Zdrowia

W czerwcu zakończył się cykl debat w ramach akcji "Wspólnie dla Zdrowia". Debata miała przygotować program naprawy publicznej ochrony zdrowia w Polsce na najbliższe lata. Środowiska lekarskie jednak na 

nie pozostawiło suchej nitki.

Narodowy Kryzys Zdrowia

9 września środowiska medyczne ogłosiły

. W tym samym czasie ruszyła akcja "Polska to Chory Kraj" zorganizowana przez warszawską Izbę Lekarską. W swoim manifeście zamieścili 6 postulatów, przewidujących m.in. zwiększenie nakładów na ochronę zdrowia, czy podjęcia natychmiastowych działań mających na celu poprawę przeżywalności i wyleczalności pacjentów z chorób nowotworowych i sercowo naczyniowych. Zobacz: 

W odpowiedzi na kryzys w zdrowiu, 8 października z inicjatywy „Dziennika Gazety Prawnej” politycy KO, PSL, PiS i SLD podpisali Pakt dla Zdrowia 2030. Obejmuje zobowiązania i priorytety ujęte w 11 punktach, opublikowane po kilkumiesięcznych negocjacjach. 

Korpus kontrolerski NFZ

W marcu prezydent podpisał ustawę wprowadzającą 

 została  Jej celem jest m.in. poprawa skuteczności kontroli prowadzonych przez Fundusz, a także sprawniejsze działanie szpitalnych oddziałów ratunkowych.

 

Pionizacja Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Prezydent podpisał dokument nowelizujący

Nowe rozwiązania mają wejść w życie 1 marca 2020 r. Minister zdrowia, któremu podlega PIS – za pośrednictwem Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) – będzie miał większe możliwości decydowania o sposobach realizacji zadań przez PIS. Rozwiązanie takie ma zapewnić lepszy nadzór nad bezpieczeństwem epidemiologicznym i bezpieczeństwem żywności w całym kraju. Organy PIS będą mogły skuteczniej przeprowadzać urzędowe kontrole żywności - czytamy w komunikacie po posiedzeniu Rządu.

JK, BPO