Prof. Gałązowski o systemie zdrowia na czas wojny. To muszą być ludzie, którzy nie biorą wiedzy z podręczników

Jesteśmy na początku drogi – mówi prof. Robert Gałązkowski. Choć wnioski z wojny w Ukrainie są wyciągane, polski system ochrony zdrowia wciąż przypomina zbiór wyspowych inicjatyw zamiast spójnej machiny wojennej. Aby to zmienić, konieczna jest rewolucja w szkoleniu cywilów, jasny podział kompetencji i armia profesjonalnych instruktorów.

Doświadczenia ostatnich lat brutalnie zweryfikowały globalne podejście do bezpieczeństwa. Polska, będąca krajem przyfrontowym, musi zmierzyć się z wyzwaniem, którego nie rozwiążą doraźne zakupy sprzętu. Budowa medycznego systemu odporności państwa to proces wymagający głębokich zmian strukturalnych.

Ekspert medycyny ratunkowej i katastrof, prof. Robert Gałązkowski, w rozmowie z PAP nie pozostawia złudzeń co do obecnego stanu przygotowań. Mimo rosnącej świadomości zagrożeń, system wciąż znajduje się w fazie fundamentów.

Jednym z najpoważniejszych problemów, na które wskazuje ekspert, jest zacieranie się granic między medycyną pola walki a ratownictwem cywilnym. Wprowadzenie jasnych standardów jest kluczowe dla przeżywalności rannych i bezpieczeństwa samych medyków.

Wyjaśnia on, że medycyna pola walki (TC3) powinna pozostać domeną wojska. Cywile natomiast muszą być szkoleni w systemie TECC, dostosowanym do realiów działań poza bezpośrednią strefą starć ogniowych. Rozwiązaniem ma być model hybrydowy: uczelnie dają bazę medyczną, a wojsko – szlif taktyczny.

Największym wąskim gardłem systemu nie jest brak chęci, lecz brak kadr zdolnych do nauczania. Polska cierpi na deficyt instruktorów, którzy łączą teorię z praktyką kliniczną i doświadczeniem z realnych zdarzeń.

Choć w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad wprowadzeniem obowiązkowych zajęć z medycyny taktycznej do programów studiów, ekspert stawia fundamentalne pytanie: kto będzie uczył? Potrzebujemy „ludzi z doświadczeniem klinicznym, którzy pracują w systemie ratownictwa i wiedzą, jak wygląda realne zdarzenie, a nie tylko jego opis w podręczniku”.

Budowa systemu to nie tylko szkolenia, ale przede wszystkim koordynacja na szczeblu rządowym. Ekspert apeluje o ścisły sojusz między resortami obrony i zdrowia oraz uczelniami medycznymi.

Równie istotne jest przygotowanie infrastruktury. Szpitale muszą być gotowe na przyjmowanie pacjentów z urazami wojennymi w ramach zdarzeń masowych. Bez tego „cały łańcuch ratunkowy się załamie”.

Na końcu tego łańcucha – a właściwie na jego początku – zawsze stoi człowiek. Prof. Gałązkowski przypomina, że w warunkach konfliktu to świadkowie zdarzenia są pierwszymi ratownikami.

Skuteczny system medyczny na czas wojny to zatem nie tylko wyspecjalizowane jednostki i nowoczesne szpitale, ale przede wszystkim przeszkolone społeczeństwo, które wie, jak zatamować krwotok, zanim na miejsce dotrą służby. Polska ma przed sobą ogromne zadanie edukacyjne, od którego zależy bezpieczeństwo nas wszystkich.