Prawnicy nie mają wątpliwości: Uśmiercenie płodu zdolnego do życia to przestępstwo

Celowe uśmiercenie płodu, który mógłby przeżyć poza organizmem matki, może być uznane za zabójstwo – twierdzą prawnicy. Ich zdaniem, w takich przypadkach obowiązkiem lekarzy jest ratowanie życia dziecka. Głos w sprawie zabrało także Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników, a wszystko to w kontekście kontrowersyjnej sprawy z Oleśnicy.

Zdaniem prawników, jeśli płód jest w stanie przeżyć poza organizmem kobiety, jego celowe uśmiercenie – na przykład poprzez wstrzyknięcie chlorku potasu – może być zakwalifikowane jako zabójstwo. Adwokat Radosław Tymiński tłumaczy, że w takim przypadku mówimy o człowieku, wobec którego istnieje prawny obowiązek ratowania życia.

Prawnik zaznacza, że prawo mówi o możliwości przerwania ciąży, ale nie o prawie do uśmiercania płodu. Jeśli dziecko nie ma szans na przeżycie, jego śmierć jest skutkiem ubocznym, ale jeśli ma zdolność do życia, lekarze powinni ratować je jak każdego innego człowieka.

Adwokat Oskar Luty zwraca uwagę, że po 26. tygodniu ciąży lekarze raczej nie mówią już o aborcji, ale o indukcji porodu. Dla prawnika to nadal przerwanie ciąży – ale o szczególnym charakterze, ponieważ jego efektem jest narodzenie się żywego dziecka. Luty zaznacza jednak, że nawet w takiej sytuacji, jeśli dojdzie do uśmiercenia płodu, który mógłby żyć samodzielnie, może to grozić odpowiedzialnością karną.

Przypomina też, że zakończenie ciąży jest dopuszczalne, jeśli zagraża ona życiu lub zdrowiu kobiety – ale nie oznacza to prawa do uśmiercenia dziecka. Z punktu widzenia prawa i etyki, lekarz nie powinien celowo doprowadzać do śmierci płodu, jeśli możliwe jest jego bezpieczne wydobycie.

Punktem zapalnym całej dyskusji jest przypadek pani Anity, opisywany wcześniej przez media. Kobieta była w 36. tygodniu ciąży, a lekarze – ze względu na zagrożenie jej zdrowia fizycznego i psychicznego – przeprowadzili zabieg przerwania ciąży. Jednocześnie wykonano "indukcję asystolii płodu", czyli wstrzyknięto chlorek potasu do serca dziecka.

Prokuratura Rejonowa w Oleśnicy prowadzi śledztwo, które ma ustalić, czy doszło do złamania prawa. 

Czy celowe uśmiercenie płodu zdolnego do życia poza organizmem matki jest przestępstwem?

Tak, celowe uśmiercenie płodu zdolnego do życia poza organizmem matki jest w polskim prawie przestępstwem. W niektórych przypadkach może być zakwalifikowane nawet jako zabójstwo człowieka. Przepisy chronią płód, gdy osiągnął zdolność do samodzielnego życia poza organizmem matki.

Czy istnieją sytuacje, w których można przerwać ciążę w zaawansowanym stadium?

Przerwanie ciąży w bardzo zaawansowanym stadium jest w Polsce dozwolone tylko w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia kobiety. Lekarze stosują wtedy metody medyczne, które nie powinny prowadzić do celowego uśmiercenia płodu.

Kiedy płód staje się uznawany za zdolny do życia poza organizmem matki?

Według Światowej Organizacji Zdrowia płód uznaje się za zdolny do życia poza organizmem matki po 22. tygodniu ciąży i osiągnięciu masy ciała co najmniej 500 g. Jest to moment graniczny brany pod uwagę w prawie i medycynie.

Czy w Polsce istnieje przepis pozwalający na eutanazję płodu?

W polskim prawie nie istnieje przepis, który zezwalałby na eutanazję płodu z powodów medycznych związanych z dobrostanem płodu. Każda interwencja musi być uzasadniona ratowaniem zdrowia lub życia kobiety.

Jakie są konsekwencje prawne celowego uśmiercenia płodu?

Celowe uśmiercenie płodu zdolnego do życia poza organizmem matki wiąże się z odpowiedzialnością karną. W zależności od okoliczności czyn może być uznany za przestępstwo przeciwko życiu, a w szczególnych przypadkach nawet za zabójstwo.