Właściwa pielęgnacja rany pooperacyjnej - jak postępować?

Każdy pacjent opuszczający szpital po zabiegu operacyjnym powinien otrzymać informację o tym, jak należy postępować z raną pooperacyjną w warunkach domowych, a dodatkowo opis działania powinien być zamieszczony w zaleceniach pielęgniarskich – przypomina Kamila Woźna, specjalistka z zakresu pielęgniarstwa chirurgicznego zajmująca się m.in. leczeniem ran i edukowaniem pacjentów w ramach profilu RannyŚwiat/Klucz do rany w mediach społecznościowych.

Na czym powinna polegać właściwa pielęgnacja rany pooperacyjnej?

Jest to dość łatwe zadanie pod warunkiem, że nie mamy powikłań. Pacjent po wyjściu ze szpitala musi zrobić listę potrzebnych rzeczy takich jak: preparat antyseptyczny do odkażenia rany, preparat do odkażania rąk, gaziki sterylne (rozmiar uzależnionych od wielkości rany), opatrunek sterylny samoprzylepny (również dobrany do wielkości rany), rękawiczki jednorazowe. W sytuacji, gdy rana goi się prawidłowo, po upływie 48 godzin od zabiegu ranę pooperacyjną w fazie gojenia bez powikłań można pozostawić bez opatrunku. Należy pamiętać o codziennej toalecie ciała: zalecany jest prysznic. W przypadku, gdy odstające nici powodują dyskomfort i drażnią - można nakleić opatrunek. Zwykle termin usunięcia szwów otrzymuje się w karcie wypisowej ze szpitala. Chciałabym zwrócić tutaj uwagę, że miejsce usunięcia szwów może wybrać sam pacjent. Zdarzają się sytuacje, w których osoby po zabiegach onkologicznych, z demencją lub innym schorzeniem nie chcą iść do poradni chirurgicznej. Rodziny odchodzą od zmysłów i nie wiedzą jak nakłonić domownika do wizyty. Można taką wizytę wykonać w domu pacjenta w środowisku dla niego dogodnym, gdzie czuje się bezpiecznie. Jeśli pacjent wychodzi ze szpitala z raną niewygojoną to powinien otrzymać zalecenia dotyczące opatrunków, których należy użyć oraz jak często je zmieniać. Na rynku polskim coraz częściej mamy do czynienia ze specjalistycznymi opatrunkami, które chory ma utrzymać po wyjściu ze szpitala do czasu wizyty kontrolnej w poradni chirurgicznej.

Na jakie nieprawidłowości trzeba zwrócić uwagę i wrócić do szpitala bo z raną po operacji dzieje się coś złego?

Pacjenci czasami zapominają, że powinni brać czynny udział w procesie leczenia. Główną ich rolą po wyjściu ze szpitala w przypadku rany jest obserwacja. W sytuacji, gdy wystąpi zaczerwienienie brzegów rany, ból, narastający obrzęk, wyciek treści z rany, nieprzyjemny zapach, pieczenie, pulsowanie, podwyższona temperatura ciała to należy niezwłocznie zgłosić się na wizytę, aby przeprowadzić kontrolę rany.

Czeka nas planowa operacja. Mamy termin, zaczynamy się stresować. W takim napięciu warto zapomnieć o czymś istotnym.

Dla większości z nas operacja brzmi bardzo niepokojąco. Wizja medycznych procedur powoduje zdenerwowanie czy lęk. Kluczowa w przygotowaniu do zabiegu jest psychika, nastawienie oraz zaufanie do personelu, który zabieg ma wykonać. Już przed przyjęciem na oddział szpitalny lekarz edukuje i wyjaśnia przebieg, potrzebę operacji oraz możliwe zagrożenia. Podczas tej wizyty chory jest poinformowany np. czy musi zaprzestać przyjmowania niektórych leków przed zabiegiem. To jest czas dla nas, pacjentów, aby zadawać nurtujące pytania. Człowiek, który jest uświadomiony, czuje się bezpiecznie. Na niepowodzenie przebiegu operacji wpływa bardzo wiele czynników. Istotne przed przygotowaniem do planowego zabiegu jest unormowanie wszelkich problemów zdrowotnych związanych z układem krążenia, nadciśnieniem tętniczym, ustabilizowanie glikemii. Otyłość jest także jednym z powodów występowania powikłań pooperacyjnych. Dlatego jeśli jest to możliwe, warto schudnąć parę kilogramów przed planowanym zabiegiem. Istotnym powodem występowania powikłań pooperacyjnych jest niedożywienie chorych. W Polsce powstają specjalne poradnie prehabilitacji, które mają na celu kompleksowe przygotowanie do zabiegu operacyjnego oraz dalszego leczenia. Zadaniem prehabiltacji jest uzyskanie optymalnego stanu zdrowia chorego. Dzięki temu któremu uzyskamy jak najlepszy przebieg zabiegu oraz zminimalizujemy powikłania pooperacyjne. Warto już przed planowanym zabiegiem dostarczać odpowiednią ilość płynów, a przede wszystkim zwrócić uwagę na jakość pożywienia. Dostępne mamy na rynku polskim odżywki medyczne w postaci napojów, jogurtów, proszku, które są doskonałym uzupełnieniem diety.

Godzina zero. Idziemy do szpitala.

Przed przyjęciem trzeba zabrać ze sobą wszystkie wykonane dotąd wcześniej badania, wyniki, a także listę leków, które obecnie przyjmujemy. Osoby biorące leki powinny je także ze sobą zabrać, ale w oryginalnych opakowaniach. Zdarza się, że podczas hospitalizacji niektóre leki są zmieniane. Jeśli chory ma cukrzycę należy zabrać ze sobą swój glukometr. Przed zabiegiem operacyjnym istotne jest zabezpieczenie wszystkich spraw bieżących w domu. Każdy zabieg niesie ze sobą ryzyko i przedłużenie hospitalizacji – trzeba to wziąć pod uwagę. Istotny jest także wybór osoby do udzielenia informacji. Zwykle pacjenci, którym zadawane jest to pytanie, odczuwają stres i nie mogą znaleźć danych odpowiedniej osoby. Warto się nad tym spokojnie zastanowić w domu i przekazać już gotowe dane personelowi medycznemu. Zabieg chirurgiczny wiąże się z pobytem w szpitalu więc pamiętajmy o zabraniu ze sobą środków higieny osobistej takich jak ręcznik, klapki pod prysznic, mydło, szczoteczka i pasta do zębów, krem, piżama, szlafrok lub miękka bluza, a także np. książki czy gazety.