Parlamentarny Zespół ds. Kardiologii w Senacie: „Medycyna to pędzące Pendolino” – Agnieszka Gorgoń-Komor o leczeniu hipercholesterolemii

Chcemy wymieniać poglądy i rozmawiać o najnowszych technologiach oraz innowacjach, o tym, na jakim etapie jesteśmy w leczeniu, także hipercholesterolemii rodzinnej i jakie mamy dziś możliwości. Zawsze powtarzam, że medycyna to pędzące Pendolino – albo do niego wsiadamy, albo zostajemy w tyle. Nie mamy czasu na pozory działania, bo zdrowie obywateli musi być priorytetem, zwłaszcza przy obecnych wyzwaniach. Wojna za granicą sprawia, że pacjenci są bardziej narażeni na stres i gorzej radzą sobie z chorobą. O tym wszystkim musimy mówić otwarcie.

Chciałbym podkreślić, że pani senator jest z nami zawsze i wspiera nas na każdym etapie. Rok 2026 to rok, w którym mamy wszelkie narzędzia do skutecznej diagnostyki i leczenia, ale brakuje elementów wykonawczych, np. czwartej kategorii refundacji dla programu lekowego B101, która mogłaby rozszerzyć leczenie inhibitorami PCSK9 i Inklisiranem. Program B101 w 2018 roku miał bardzo ostre kryteria, co ograniczało dostęp pacjentów do innowacyjnego leczenia. Po wynikach z programu B101 z października 2025 roku, gdzie 94% pacjentów wysokiego ryzyka przeżyło 4–6 lat, udało się zmienić kryteria, tak aby obecne naśladowały rekomendacje światowe.

Reklama

Polska jest światowym liderem w diagnostyce i leczeniu zaburzeń lipidowych, ale świadomość pacjentów jest nadal niska. Co dziesiąty pacjent rozpoznaje, że ma ważny czynnik ryzyka. My, lekarze, czasami nie przekazujemy właściwych zaleceń, ograniczając się do diety, podczas gdy farmakologiczne leczenie jest konieczne.

Polska kardiologia, w tym lipidologia, daje pacjentom więcej możliwości, niż sami wykorzystują. Brakuje jednak przełożenia informacji dla społeczeństwa. Hipercholesterolemia to jeden z sześciu najważniejszych czynników ryzyka. Dotyczy to nie tylko kardiologii, ale też diabetologii i innych specjalności. Musimy połączyć działania profilaktyczne z dostępem do innowacyjnych terapii i edukacją społeczną.

Reklama

Profilaktyka jest kluczowa. Leczenie zaostrzone lipidowe jest profilaktyką wtórną. Potrzebna jest jasna ścieżka pacjenta – od podstawowej opieki zdrowotnej, przez AOS-y, aż do leczenia szpitalnego. Edukujemy pacjentów o działaniu statyn i leków nowej generacji. Powinien powstać kodeks postępowania dla lekarzy rodzinnych – jasna ścieżka diagnostyczna i terapeutyczna.

Reklama

Brak świadomości społecznej i wolne tempo zdobywania wiedzy przez lekarzy rodzinnych to problem. Rozwiązaniem są programy edukacyjne i profilaktyczne prowadzone przez zespoły POZ, pielęgniarki i położne, na poziomie ambulatoryjnej opieki podstawowej i specjalistycznej. Potrzebne są jasne ścieżki kierowania pacjentów i uproszczenie diagnostyki.

Problemy programów lekowych, np. B101, dotyczą nie tylko ścieżki diagnostycznej, ale też finansowania. Brak środków w placówkach opóźnia kwalifikację pacjentów, co zwiększa ryzyko i koszty leczenia. System powinien zapewniać automatyczną, skoordynowaną opiekę pacjenta.

Problem chorób rzadkich polega na wieloetapowej diagnostyce, zanim pacjent otrzyma diagnozę. Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna będzie szeroko diagnozowana dzięki programowi sześciolatka. Poradnie genetyczne nie są w stanie obsłużyć wszystkich pacjentów – jest ich 140 czynnych w Polsce, a kolejki sięgają dwóch lat. Dlatego diagnostyka rodzinnej hipercholesterolemii powinna wypaść poza poradnie genetyczne.

Obniżenie poziomu apolipoproteiny B (ApoB) poniżej 0,7 to proste i tanie badanie, pozwalające uniknąć kosztownej diagnostyki genetycznej u pacjentów, których hipertriglicerydemia wynika z podwyższonych poziomów lipoprotein o bardzo niskiej gęstości (VLDL).

Myślę, że gdy mówimy o edukacji, musimy być spójni w tej walce. Dlatego powstała w czerwcu 2025 roku Liga Walki z Cholesterolem. (…) W zaburzeniach lipidowych jest problem dezinformacji dotyczącej statyn i cholesterolu. Spotykamy osoby twierdzące, że tylko insulinooporność się liczy, albo że nie ma sensu obniżać LDL, choć cholesterol jest potrzebny do wielu funkcji. Ciągle musimy edukować i znaleźć dobre sposoby.

Reklama