Międzynarodowe porozumienie podpisane. Ma służyć kardiologicznej prewencji

Mówimy to samo w różnych językach – zauważa prof. Anca Stoian z Rumunii, wskazując na potrzebę mocniejszych działań w prewencji sercowo-naczyniowej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Temu właśnie ma służyć podpisane w Lublinie międzynarodowe „Memorandum of Understanding”. To dokument mówiący o współpracy 47 uniwersytetów, szpitali, fundacji i stowarzyszeń oraz towarzystw naukowych.

Anca Stoian była jednym z uczestników, organizowanego przez Katolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin Prevention in Cardiovascular Disease SUMMIT 2026. Kulminacyjnym momentem spotkania ekspertów było podpisanie „Memorandum of Understanding”, czyli zobowiązania do współpracy na rzecz prewencji sercowo-naczyniowej.

Chodzi o kraje Europy Środkowo-Wschodniej, bo we wszystkich możliwych statystykach ten region, w kwestii chorób kardiologicznych, w porównaniu z Zachodem wypada znacznie gorzej.

Aby jednak wdrożyć działania, potrzebna jest wymiana doświadczeń między krajami, skopiowanie najlepszych rozwiązań, nauka na już popełnionych błędach, współpraca medyczna i naukowa oraz pieniądze.

Memorandum podpisało 47 podmiotów.

Te, jak przekonywał prof. Maciej Banach, prorektor KUL ds. Collegium Medicum, są w zasięgu. Środki mogą pochodzić z Unii Europejskiej. Pod koniec 2025 roku Komisja Europejska przedstawiła strategię „Safe Hearts Plan”, której celem jest właśnie poprawa profilaktyki i leczenia oraz zmniejszenie nierówności między krajami członkowskimi.

Jak mówił podczas spotkania w Lublinie eurodeputowany Adam Jarubas, unijne działanie jest bardzo rozbudowane i zawiera takie elementy jak walka z używaniem tytoniu, nadmiernym spożyciem alkoholu i nacisk na zmianę trybu życia Europejczyków.

Także o tym i o podejmowanych działaniach mówił Olivér Várhelyi, unijny komisarz do spraw zdrowia i dobrostanu zwierząt. Wyliczał, że choroby serca powodują śmierć ok. 1,7 mln osób rocznie w Unii Europejskiej, a koszty ekonomiczne z nimi związane wynoszą ponad 280 mld euro.

Program prewencji sercowo-naczyniowej musi być rozbudowany i zawierać także działania edukacyjne. Potrzebne jest przekonanie mieszkańców do zmiany trybu życia i nawyków. Prof. Banach wyliczał, że aktywność fizyczna zmniejsza o 1 mln liczbę zgonów w ujęciu globalnym. W przypadku zadbania o jakość powietrza to aż 5 milionów.

Szczyt w Lublinie był też okazją do wymiany doświadczeń i wdrożonych rozwiązań z poszczególnych krajów. Polska ma na tym tle także się czym pochwalić. Chodzi m.in. o program Moje Zdrowie.

Wiele jednak spraw rozbija się o pieniądze.

Prof. Zladko Fras ze Słowenii w pełni popiera inicjatywę i mówił, że kraje naszego regionu chcą być „przy stole”.

Dlatego, jak mówił prof. Banach, memorandum jest pierwszym krokiem, a kolejnym może być przedstawienie dokumentu i zawartych w nim postanowień właśnie Komisji Europejskiej.

Zgodnie z oficjalnymi danymi choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów w Europie. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rocznie odpowiadają za ponad 3,9 mln zgonów, z czego blisko połowa przypada na kraje CEE. Tylko w Polsce są przyczyną ponad 160 tys. zgonów.

Eksperci International Lipid Expert Panel (Międzynarodowego Panelu Ekspertów Lipidowych) oceniają, że skoordynowane działania profilaktyczne mogą zmniejszyć obciążenie chorobami serca i naczyń o 20–25 proc. w ciągu dekady.

Lublin Prevention in Cardiovascular Disease SUMMIT 2026 odbyło się pod patronatem portalu PolitykaZdrowotna.com.