Nie żyje Anna Knysok. Współtworzyła reformę, która wprowadziła kasy chorych

Nie żyje Anna Knysok – działaczka „Solidarności”, była posłanka, wiceminister zdrowia i jedna z osób, które współtworzyły jedną z największych reform polskiej ochrony zdrowia po 1989 roku. Miała 75 lat. Współautorka systemu kas chorych przez całe życie łączyła działalność publiczną z pracą na rzecz pacjentów i środowiska medycznego. Współpracownicy podkreślają, że nawet w ostatnich miesiącach życia śledziła zmiany w ochronie zdrowia i do końca interesowała się przyszłością systemu.

W wieku 75 lat zmarła Anna Knysok – działaczka „Solidarności”, była posłanka oraz wiceminister zdrowia. Informację o jej śmierci podały media, a w sieci zaczęły pojawiać się liczne wspomnienia współpracowników, przedstawicieli środowiska medycznego i osób zaangażowanych w działalność opozycyjną.

W latach 1997–2001 pełniła funkcję wiceminister zdrowia oraz pełnomocniczki rządu do spraw wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Była współautorką reformy ochrony zdrowia, która doprowadziła do utworzenia kas chorych i zmieniła sposób finansowania świadczeń zdrowotnych w Polsce.

Reforma ochrony zdrowia, nad którą pracowała Anna Knysok jako pełnomocniczka rządu ds. wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, należała do największych zmian ustrojowych końca lat 90. Jej efektem było odejście od finansowania ochrony zdrowia bezpośrednio z budżetu państwa na rzecz systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego opartego na składkach oraz utworzenie kas chorych. Choć rozwiązanie to było w kolejnych latach wielokrotnie modyfikowane, a od 2003 r. zastąpione przez Narodowy Fundusz Zdrowia, reforma stała się jednym z najważniejszych etapów przebudowy polskiego systemu ochrony zdrowia po 1989 roku.

Po zakończeniu działalności politycznej wróciła do pracy w ochronie zdrowia. Kierowała szpitalami miejskimi w Chorzowie i przez wiele lat była związana z zarządzaniem placówkami medycznymi.

Anna Knysok urodziła się 19 lipca 1951 r. w Chorzowie. Była absolwentką psychologii Uniwersytetu Śląskiego, miała również wykształcenie pielęgniarskie. Najpierw pracowała jako pielęgniarka, a następnie jako psycholog kliniczny w Szpitalu im. dr. Józefa Rostka w Chorzowie.

Do „Solidarności” przystąpiła we wrześniu 1980 r. Była członkiem Komisji Koordynacyjnej Pracowników Służby Zdrowia oraz delegatką na I i II Walne Zebranie Delegatów Regionu Śląsko-Dąbrowskiego.

Po wprowadzeniu stanu wojennego zaangażowała się w działalność podziemną. Kolportowała wydawnictwa „Głos Śląsko-Dąbrowski”, „Solidarność” i „Ku Wolnej Polsce”, współpracowała z podziemnym pismem „Nasza Solidarność”, odpowiadała za materiały poligraficzne i kolportaż. Współorganizowała filię Biskupiego Komitetu Pomocy Uwięzionym i Internowanym przy parafii św. Jadwigi w Chorzowie, zbierała składki pieniężne, organizowała pomoc medyczną oraz przygotowywała lokale dla ukrywających się działaczy opozycji.

30 kwietnia 1983 r. została zatrzymana i następnie aresztowana za działalność opozycyjną. Przebywała w aresztach w Chorzowie i Katowicach, a sprawę wobec niej umorzono na mocy amnestii. W latach 80. pozostawała pod rozpracowaniem Służby Bezpieczeństwa. W 2011 r. została odznaczona Krzyżem Wolności i Solidarności.

Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach, żegnając Annę Knysok, przypomniał zarówno jej działalność w strukturach „Solidarności”, jak i późniejszą aktywność w administracji publicznej.

W opublikowanym komunikacie podkreślono:

IPN poinformował również, że pogrzeb śp. Anny Knysok odbędzie się 1 sierpnia 2026 r. o godz. 11.00 w kościele pw. św. Jadwigi w Chorzowie przy ul. Wolności 51.

Szczególnie poruszające wspomnienie opublikował prof. Wojciech Maksymowicz, który współpracował z Anną Knysok w Ministerstwie Zdrowia. Zwrócił uwagę, że nawet ciężka choroba nie odsunęła jej od spraw publicznych i problemów systemu ochrony zdrowia.

Profesor podkreślił, że jej wkład w budowę nowego modelu ochrony zdrowia był ogromny.

Annę Knysok pożegnali również przedstawiciele środowisk samorządowych i społecznych.

Prezes Związku Górnośląskiego Grzegorz Franki przypomniał wieczór wyborczy 4 czerwca 1989 r., kiedy przyjechał do chorzowskiego sztabu „Solidarności”, aby pogratulować jej zdobycia mandatu poselskiego.

Ocenił również, że Anna Knysok pozostanie jedną z tych osób, „którym zawdzięczamy upadek komuny i życie w wolności”.

Działalność Anny Knysok obejmowała dwa obszary, które na trwałe zapisały się w historii współczesnej Polski. Pierwszym była aktywność w opozycji demokratycznej i „Solidarności”, za którą zapłaciła represjami, aresztowaniem i wieloletnią inwigilacją przez Służbę Bezpieczeństwa. Drugim – współtworzenie reformy ochrony zdrowia z 1999 roku, kiedy jako pełnomocniczka rządu odpowiadała za wdrażanie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego i systemu kas chorych.

W historii polskiej ochrony zdrowia pozostanie zapamiętana przede wszystkim jako jedna z osób odpowiedzialnych za przygotowanie reformy z 1999 roku, która na wiele lat wyznaczyła kierunek zmian w organizacji i finansowaniu systemu opieki zdrowotnej.

Po zakończeniu pracy w administracji państwowej nadal pozostawała związana z ochroną zdrowia jako menedżer szpitali w Chorzowie. Jak podkreślają współpracownicy, nawet ciężka choroba nie osłabiła jej zainteresowania problemami polskiego systemu ochrony zdrowia. Do końca śledziła wydarzenia dotyczące medycyny, dzieliła się swoimi opiniami i pozostawała wierna sprawom, którym poświęciła znaczną część swojego życia.

Źródła: Tvp.info.pl/FB/MH