Anna Choszcz-Sendrowska z MZ: „Apelujemy, by nie wykorzystywać pacjentów do rozgrywek politycznych i ich nie straszyć” – ponad 9 mld zł na darmowe leki

Wydatki na darmowe leki w Polsce przekroczyły już 9 miliardów złotych rocznie i nadal rosną, co wywołuje dyskusję o przyszłości refundacji dla seniorów i dzieci. Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że pacjenci nie stracą dostępu do terapii, ale jednocześnie prowadzi szerokie analizy list leków i ich kosztów. W tle pojawia się spór polityczny po ujawnieniu korespondencji i wpisach dotyczących możliwych zmian w programie 65+, a rzeczniczka resortu Anna Choszcz-Sendrowska odpowiada stanowczo: „Apelujemy, by nie wykorzystywać pacjentów do rozgrywek politycznych i ich nie straszyć”.

System darmowych leków dla seniorów i dzieci stał się jednym z kluczowych elementów polityki zdrowotnej państwa. Jego znaczenie rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa oraz zwiększającą się liczbą pacjentów przewlekle chorych. Jednocześnie rosną również koszty.

Rzeczniczka Ministerstwa Zdrowia Anna Choszcz-Sendrowska przekazała w odpowiedzi na medialne doniesienia, że skala wydatków jest dziś wielokrotnie wyższa niż jeszcze kilka lat temu. Jak poinformowała

Ta dynamika pokazuje, jak szybko rozbudowywany jest system refundacji leków oraz jak duże znaczenie mają decyzje dotyczące list refundacyjnych dla całego budżetu ochrony zdrowia.

Wysokie wydatki na darmowe leki sprawiają, że instytucje publiczne muszą stale analizować zasadność finansowania poszczególnych terapii. Proces ten obejmuje współpracę Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Anna Choszcz-Sendrowska wyjaśniła mechanizm tych działań, podkreślając ich rutynowy charakter:

Analizy te nie są jednorazowym działaniem, lecz stałym elementem systemu. Obejmują zarówno ocenę skuteczności leków, jak i ich kosztów oraz wpływu na budżet. Jak zaznaczono, podobne przeglądy najtańszych leków były prowadzone już wcześniej, między innymi w latach 2020, 2022 i 2023.

Debata o darmowych lekach została zaostrzona przez wpis byłego wiceministra zdrowia Janusza Cieszyńskiego. Wskazał on na pismo wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk skierowane do AOTMiT, w którym pojawiła się propozycja analizy zmian na liście leków dla seniorów.

Jak relacjonował:

Zdaje się, że nawet niewielkie dopłaty jednostkowe mogą generować ogromne koszty, jeśli dany lek jest stosowany przez setki tysięcy pacjentów.

Ministerstwo Zdrowia odniosło się do tych doniesień, próbując uspokoić opinię publiczną i podkreślić, że analizy nie oznaczają automatycznych ograniczeń.

Resort zdrowia jednoznacznie deklaruje, że pacjenci nie powinni obawiać się utraty dostępu do terapii. W komunikacie wybrzmiewa zarówno ton uspokajający, jak i zapowiedź dalszego rozwoju list refundacyjnych.

Anna Choszcz-Sendrowska podkreśliła:

W równie stanowczy sposób odniosła się do wykorzystywania tematu w debacie publicznej:

Jednocześnie ministerstwo jasno zaznacza, że analiza list oznacza także możliwe zmiany strukturalne. Jak wskazano:

Jednym z najważniejszych kierunków zmian jest rozszerzenie list refundacyjnych o nowe grupy leków. Dotyczy to szczególnie chorób przewlekłych, które generują duże obciążenie zdrowotne i finansowe.

Ministerstwo wskazuje konkretne dziedziny medycyny:

To obszary szczególnie istotne dla starzejącej się populacji, w której często występują choroby metaboliczne, zaburzenia hormonalne czy schorzenia układu pokarmowego.

Jak zapewnia rzeczniczka prasowa MZ Anna Choszcz-Sendrowska:

Cała dyskusja wpisuje się w szerszy kontekst finansów publicznych i planów ograniczania wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia. Z ujawnionej korespondencji między Ministerstwem Zdrowia a Ministerstwem Finansów wynika, że rozważano znaczące oszczędności.

Propozycje zakładały redukcję kosztów o około 10,4 mld zł w 2026 roku oraz 213 mln zł jeszcze w 2025 roku. Wśród obszarów objętych potencjalnymi cięciami znalazły się nie tylko świadczenia specjalistyczne i wynagrodzenia, ale również programy darmowych leków.

Planowane oszczędności w tym obszarze miały sięgnąć około 1,5 mld zł.

To pokazuje fundamentalne napięcie systemowe: z jednej strony rosną potrzeby zdrowotne i oczekiwania społeczne, z drugiej – ograniczone możliwości finansowe państwa.

Analiza sytuacji pokazuje, że system darmowych leków w Polsce znajduje się w fazie intensywnego rozwoju, ale jednocześnie podlega coraz większej presji finansowej. Kluczowym wyzwaniem staje się znalezienie równowagi między dostępnością terapii a stabilnością budżetu.

Działania Ministerstwa Zdrowia wskazują na próbę optymalizacji systemu poprzez szczegółowe analizy kosztów i efektywności, przy jednoczesnym rozszerzaniu list o nowe, potrzebne pacjentom terapie.

Debata wokół refundacji leków prawdopodobnie będzie się nasilać, ponieważ dotyka jednego z najbardziej wrażliwych obszarów polityki publicznej – bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli i ich realnego dostępu do leczenia.

Źródło: PAP/MH