MZ obniży wymogi w psychiatrii i leczeniu uzależnień

Lepsza opieka o nieco niższym standardzie niż żadna - tym razem zasada ta zostanie zastosowana w psychiatrii i leczeniu uzależnień, które jak wiadomo przeżywają kryzys kadrowy i finansowy. Do konsultacji trafia właśnie rozporządzenie, które pozwoli obniżyć wymogi w opiece psychiatrycznej m.in. w zakresie personelu i czasu wizyty. Włączy też szerzej w pomoc pacjentom pozalekarski personel, w tym... socjologów. 

Ukazał się dziś projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. 

Terapeuci środowiskowi bez "deadline-u"

Uwzględniając konieczność poszerzenia zasobów terapeutów środowiskowych niezbędnych w procesie terapeutycznym szczególnie w realizacji świadczeń przez Centra Zdrowia Psychicznego, usunięto przepis przejściowy odnoszący się do definicji terapeuty środowiskowego i usankcjonowano dotychczas istniejące rozwiązanie przy jednoczesnym uznaniu bezterminowym przepisu przejściowego. Projektowane rozwiązanie przyczyni się do zwiększenia liczby terapeutów środowiskowych i zapewnienia wyższej opieki pacjentom.

Definicja logopedy

W projekcie doprecyzowano przepisy odnoszące się do definicji logopedy, umożliwiając realizację świadczeń osobie, która „uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii”, jak również osobie, która „rozpoczęła po dniu 30 września 2012 r. i ukończyła studia wyższe w zakresie logopedii, obejmujące co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii i uzyskała tytuł licencjata lub magistra, lub (…)”.

Magister socjologii

Poszerzono katalog personelu o magistra socjologii, dotyczący warunków wymaganych od osoby prowadzącej psychoterapię lub osoby ubiegającej się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty, gdzie w wymogach wskazana jest osoba, która, „ posiada dyplom lekarza lub magistra: psychologii, pielęgniarstwa, pedagogiki, resocjalizacji, socjologii albo (…)”. Zmiana umożliwi osobom z wykształceniem magistra socjologii, na podnoszenie kwalifikacji i ostateczne poszerzenie kadry prowadzących psychoterapię koniecznej do realizacji świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych psychiatrycznych, dziennych psychiatrycznych, ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego). Tu także resortowi zależy na dopływie dodatkowego personelu. 

Psycholog kliniczny: co najmniej po roku specjalizacji

Doprecyzowano definicje psychologa w trakcie specjalizacji w dziedzinie psychologia kliniczna, jako psychologa, który ukończył co najmniej pierwszy rok specjalizacji w dziedzinie psychologia kliniczna. Przedmiotowa definicja stanowi doprecyzowanie i ujednolicenie przepisów i nakłada wymóg tożsamy, jak w przypadku lekarza w trakcie specjalizacji w odniesieniu do świadczeń realizowanych w warunkach ambulatoryjnych.

Całodobowa opieka łącznie z pielęgniarką

Dodano ,,i opieki pielęgniarskiej" przy przepisach stanowiących o zapewnieniu całodobowej opieki lekarskiej w świadczeniach realizowanych w warunkach stacjonarnych psychiatrycznych (dla dorosłych lub dla dzieci i młodzieży) i stacjonarnych leczenia uzależnień w (zakresie leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych (detoksykacji) albo leczenia zespołów abstynencyjnych po substancjach psychoaktywnych (detoksykacji)).
Dodatkowo wprowadzono także przepis w brzmieniu ,,zapewnienie opieki pielęgniarskiej, o której mowa w § 10 ust. 1 w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozporządzeniu, następuje z uwzględnieniem minimalnej liczby pielęgniarek ustalonej na podstawie przepisów o działalności leczniczej".  

Terapia uzależnień w psychiatrii sądowej

Ministerstwo Zdrowia chce objęcia pacjentów internowanych (w ramach świadczeń psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego i wzmocnionego zabezpieczenia) odpowiednim postępowaniem leczniczym, psychoterapeutycznym, rehabilitacyjnym lub resocjalizacyjnym. W ramach tych świadczeń ma być dostęp do specjalisty psychoterapii uzależnień, lub uznanie kompetencji specjalisty psychoterapii uzależnień w przypadku ich posiadania przez istniejący personel.

- Obecnie znaczna część pacjentów pozbawiona jest możliwości skutecznej terapii, co może wpływać na przedłużenie stosowania środka zabezpieczającego - tłumaczy ministerstwo. 
Podobna zmiana dotyczyć będzie też psychiatrii dziecięcej. 

Pscyhiatria dziecięca

Wprowadzono zmiany warunków realizacji świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży (w świadczenia psychiatryczne dla dzieci i młodzieży, leczenie zaburzeń nerwicowych dla dzieci i młodzieży, świadczenia opiekuńczo-lecznicze psychiatryczne dla dzieci i młodzieży, świadczenia pielęgnacyjno-opiekuńcze psychiatryczne dla dzieci i młodzieży, świadczenia dzienne psychiatryczne rehabilitacyjne dla dzieci i młodzieży) przez odstąpienie od określania etatu przeliczeniowego lekarzy psychiatrów na łóżka/miejsca i pozostawienie równoważnika etatu psychiatry dziecięcego bez względu na liczbę łóżek/miejsc.
Ponieważ lekarzy tej specjalizacji bardzo brakuje, MZ chce - jak twierdzi - zracjonalizować ich wykorzystanie. 

Alkoholizm i inne zaburzenia w parze - nowe świadczenie w koszyku

Wyodrębniono świadczenie gwarantowane dla pacjentów z podwójną diagnozą, tj. świadczenia terapii dla uzależnionych od alkoholu ze współistniejącymi innymi zaburzeniami psychicznymi, głównie psychotycznymi (podwójna diagnoza) jak: zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości i zaburzenia adaptacyjne zostanie wyodrębnione od warunków wskazanych do leczenia pacjentów wyłącznie z uzależnieniem od alkoholu.

- Przedmiotowa zmiana umożliwia realizację świadczeń u pacjentów z podwójną diagnozą, w tym z uzależnieniem od alkoholu, i w konsekwencji zaopatrywanie w świadczenia na wcześniejszym etapie hospitalizacji może wpłynąć na obniżenie liczby realizacji świadczeń stacjonarnych leczenia psychiatrycznego - wyjaśnia MZ.

Lekarz chorób wewnętrznych dla uzależnionych

Dla części świadczeń w koszyku dopisano, że pacjent ma mieć zapewnioną konsultację lekarza chorób wewnętrznych, ponieważ osoby uzależnione np. od alkoholu, narkotyków mają współistniejące problemy zdrowotne. 

Zniesienie wymogów czasu pracy 

W projekcie wykreślono wymogi w świadczeniach psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dzieci i młodzieży dotyczące czasu pracy personelu ,,1) lekarz udziela świadczeń w wymiarze nie mniejszym niż 3/4 czasu pracy poradni tygodniowo; 2) psycholog udziela świadczeń w wymiarze nie mniejszym niż 1/3 czasu pracy poradni tygodniowo".

Dzięki temu zatrudnienie ma być bardziej elastyczne. 

Mniejsze wymogi w psychoterapii 

Przy sesji psychoterapii rodzinnej okrojono wymogi wobec personelu realizującego świadczenie, umożliwiając realizację świadczenia przez jedną osobę jako: osobę prowadzącą psychoterapię lub osobę ubiegającą się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty. Obecny stan wskazuje na prowadzenie terapii rodzin przez coraz mniejszą liczbę placówek, i powstaje realne zagrożenie dalszego spadku realizacji tego świadczenia przez podmioty do tego uprawnione. Obniżenie wymogów w odniesieniu do personelu ma na celu zwiększenie realizacji liczby świadczeń i przez to spowodowanie większego zabezpieczenia rodzin w opiece zdrowotnej.

Niższe wymogi dla AOS, też przy autyźmie

W świadczeniach psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dorosłych oraz dla dzieci i młodzieży przy sesji wsparcia psychospołecznego obniżono wymagania co do personelu realizującego świadczenie. Wymagana będzie jedna osoba spośród wymienionego personelu, a nie jak dotychczas dwie. 

Obniżono również wymagania w świadczeniach psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dzieci i młodzieży i w  świadczeniach dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi całościowymi zaburzeniami rozwoju - przy poradzie kompleksowo - konsultacyjnej.

Leczenie nerwic

Obniżono również wymagania dotyczące personelu w warunkach realizacji świadczenia w zakresie sesji psychoterapii indywidualnej w leczeniu nerwic. Do realizacji świadczenia będzie wymagana jedna osoba jako prowadząca psychoterapię lub ubiegająca się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty, podobnie jak ma to już miejsce w świadczeniach psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dorosłych czy w świadczeniach psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dzieci i młodzieży.

Wizyta może być krótka, skoro lekarzy brakuje

Zniesiono minimalne wymagania dotyczące czasu trwania wizyt i porad lekarskich, psychologicznych, instruktorów terapii uzależnień i terapeutów w świadczeniach realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych  i leczenia środowiskowego (domowego) a także leczenia uzależnień, na rzecz uelastycznienia procesu terapeutycznego i dostosowania realizacji świadczeń do potrzeb świadczeniobiorców i świadczeniodawców. Zmiana ma umożliwić dostosowanie czasu wizyty do indywidualnych  potrzeb pacjentów, choć można podejrzewać, że jest głównie spowodowana niedoborem lekarzy i chęcią skrócenia kolejek kosztem czasu wizyt. 

Aleksandra Kurowska