Reklama

Młodzież od 13. roku życia coraz bliżej dostępu do opieki psychiatrycznej bez zgody rodzica. Senat przegłosował ustawę

17/07/2025 16:14

Fot. Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu RP

Senat przyjął bez żadnych poprawek projekt ustawy, który umożliwia osobom powyżej 13. roku życia samodzielnie korzystać z części świadczeń psychiatrycznych i psychologicznych, bez konieczności pytania o zgodę rodziców. Zmiana dotyczy świadczeń realizowanych ambulatoryjnie, czyli m.in. wizyt u psychologów lub terapeutów. Wyłączone z tej regulacji są porady lekarskie, w tym wizyty u lekarza psychiatry.

Na czym dokładnie polega zmiana?

Zgodnie z nowym przepisem, dodanym jako art. 7a do ustawy o prawach pacjenta:

„Pacjent małoletni, który ukończył 13 lat, ma prawo do uzyskania, bez zgody przedstawiciela ustawowego, świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej realizowanych w warunkach ambulatoryjnych, z wyłączeniem porad lekarskich, w ramach świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień [...]”.

Oznacza to, że nastolatkowie będą mogli samodzielnie zapisać się np. na spotkanie z psychologiem lub terapeutą w poradni zdrowia psychicznego. Wcześniej do każdego rodzaju pomocy psychiatrycznej wymagana była zgoda rodzica lub opiekuna.

Reklama

Nowelizacja zawiera jednak wyraźne ograniczenie - młody pacjent nie może bez zgody rodzica korzystać z porad lekarskich. Oznacza to, że w przypadku konieczności diagnozy lekarskiej, farmakoterapii czy leczenia psychiatrycznego zgoda przedstawiciela ustawowego nadal będzie wymagana.

Ustawa precyzuje także, że osoba korzystająca ze świadczenia bez zgody rodzica ma obowiązek przedstawić dokument tożsamości oraz podać swoje dane i dane przedstawiciela ustawowego (m.in. imię, nazwisko, adres, numer telefonu). Wszystkie te informacje mają być odnotowywane w dokumentacji medycznej.

Reklama

Obowiązek zawiadomienia rodzica pozostaje

Co istotne, osoba udzielająca świadczenia (np. psycholog) będzie miała dalej obowiązek poinformować przedstawiciela ustawowego pacjenta o udzielonym świadczeniu, stanie psychicznym dziecka i potrzebie dalszej pomocy. Musi to nastąpić nie później niż w ciągu 7 dni od wizyty.

Jednak, jak przewiduje ustawa:

„Osoba udzielająca świadczenia zdrowotnego, o którym mowa w ust. 1, może odstąpić od tego obowiązku, jeżeli uzna, że jego realizacja może być powodem zagrożenia dobra pacjenta”.

Oznacza to, że w uzasadnionych przypadkach, np. gdy kontakt z rodzicem mógłby pogłębić kryzys, psycholog lub terapeuta może nie poinformować opiekuna.

Reklama

Ustawa nakłada jednak obowiązek innego działania, gdy zachodzi zagrożenie dobra małoletniego pacjenta. Wówczas placówka udzielająca pomocy musi zawiadomić sąd opiekuńczy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pacjenta.