„4 miliardy zł już teraz, 18 miliardów z KPO i 36 miliardów na inwestycje”. Minister zdrowia: „To dobry moment na regionalizację i konsolidację szpitali”

Restrukturyzacja szpitali i konsolidacja świadczeń w regionach przestają być hasłami, a stają się procesem opartym na twardych danych demograficznych i finansowych. Podczas spotkania 20 lutego z udziałem Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia i marszałków wszystkich 16 województw przedstawiono konkretne liczby: 4 miliardy złotych na rozliczenie świadczeń za 2025 rok, 18 miliardów złotych z KPO, ponad 36 miliardów złotych na inwestycje w ostatnich dwóch latach oraz budżet zdrowia sięgający 247 miliardów złotych.

20 lutego br. odbyło się spotkanie Ministerstwa Zdrowia i NFZ z przedstawicielami samorządów 16 województw. W rozmowach uczestniczyli Jolanta Sobierańska–Grenda, minister zdrowia, Katarzyna Kacperczyk, wiceminister zdrowia, Tomasz Maciejewski, wiceminister zdrowia, Filip Nowak, prezes NFZ, Jakub Szulc, wiceprezes NFZ i marszałkowie. Na spotkaniu z dziennikarzami jako przedstawiciel strony samorządowej obecny był Paweł Gancarz, marszałek województwa dolnośląskiego.

Minister zdrowia podkreśliła, że rozmowy dotyczyły zarówno bieżącej sytuacji finansowej, jak i długofalowej reorganizacji systemu. Wprowadzając w temat, powiedziała na spotkaniu prasowym:

Kluczowym problemem jest niedopasowanie struktury świadczeń do zmian demograficznych i epidemiologicznych. Minister wskazała:

Jednym z najważniejszych tematów była sytuacja finansowa systemu. Budżet NFZ na 2026 rok to 217 miliardów złotych, natomiast cały budżet na zdrowie w części 46 wynosi 247 miliardów złotych [część 46 - budżetu państwa, której dysponentem jest minister zdrowia – czyli obejmuje wszystkie środki zapisane w ustawie budżetowej bezpośrednio w dyspozycji Ministra Zdrowia.]. Minister zdrowia przypomniała, że w 2025 roku do systemu trafiło ponad 35 miliardów złotych dodatkowych dotacji.

Jednocześnie oszacowano, że oprócz zagwarantowanych 217 miliardów złotych potrzebne będzie ponad 20 miliardów złotych dodatkowych środków dla NFZ. W odpowiedzi na bieżące zobowiązania kierownictwo resortu podjęło decyzję o przekazaniu 4 miliardów złotych z budżetu Ministerstwa Zdrowia na rozliczenie świadczeń za 2025 rok - i jak zapewniła, nie będą to środki z Funduszu Medycznego. 

Minister zdrowia ogłosiła:

Prezes NFZ wyjaśnił, że chodzi o świadczenia nielimitowane, czyli wykonane powyżej wartości zawartej umowy, m.in. w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, diagnostyce wysokokosztowej czy porodach. Na 13 lutego wartość tych zobowiązań wynosiła 2 miliardy złotych.

Rekordowe wsparcie zapewnia Krajowy Plan Odbudowy. Łącznie 18 miliardów złotych zostało przeznaczonych na modernizację ochrony zdrowia. Wiceminister Katarzyna Kacperczyk wskazała, że z tej kwoty 33% trafiło do szpitali powiatowych, a 33% do szpitali wojewódzkich. Oznacza to ponad 4 miliardy złotych dla szpitali powiatowych i 4 miliardy złotych dla szpitali wojewódzkich.

Podkreśliła znaczenie inwestycji:

Konkursy w ramach KPO są powiązane z reformą szpitalnictwa. Jak zaznaczono, przekształcenia – np. w obszarze opieki długoterminowej – mają służyć przeprofilowaniu szpitali i dostosowaniu ich do nowych potrzeb zdrowotnych.

Wiceprezes NFZ Jakub Szulc szczegółowo omówił narzędzia prawne i organizacyjne umożliwiające restrukturyzację i konsolidację szpitali. Nowelizacja ustawy o działalności leczniczej pozwala m.in. na współprowadzenie szpitala przez więcej niż jedną jednostkę samorządu terytorialnego oraz bezpieczne przeprofilowanie działalności bez ryzyka utraty kontraktu.

Ważnym instrumentem ma być mechanizm pożyczkowy umożliwiający zamianę zobowiązań krótkoterminowych na długoterminowe, niskooprocentowane finansowanie. Równolegle uruchamiany jest mechanizm w ramach Funduszu Medycznego – 1 miliard złotych na inwestycje wspierające konsolidację, reorganizację, infrastrukturę i zakup sprzętu.

Minister zdrowia zapowiedziała:

Wiceminister Tomasz Maciejewski przedstawił komponent cyfrowy KPO. Z 3 miliardów 127 milionów złotych niemal 75% środków trafi do szpitali powiatowych i wojewódzkich. Środki mają umożliwić nie tylko rozwój dokumentacji medycznej, lecz także cyfryzację procesów zarządczych i bezpieczną wymianę danych między konsolidowanymi podmiotami.

Wśród rozwijanych usług cyfrowych wskazano centralną e-rejestrację, IKP, karty e-DILO i e-KOK, cyfryzację medycyny pracy oraz wykorzystanie narzędzi AI. Zapowiedziano również interaktywną mapę inwestycji, na której będzie można sprawdzić, który szpital i w jakiej wysokości otrzymał środki z KPO oraz Funduszu Medycznego.

Prezes NFZ ogłosił kolejny nabór w programie Feniks dla podstawowej opieki zdrowotnej. Łączna pula środków to 1 miliard 200 milionów złotych.

W kontekście organizacji opieki okołoporodowej wskazano, że optymalnym rozwiązaniem jest, aby w szpitalu rodziło się minimum dwoje dzieci dziennie. Jak zaznaczył minister Maciejewski,

Jednocześnie podkreślono, że nie jest to obligatoryjny zapis, lecz rekomendacja oparta na europejskich wskaźnikach jakości.

Marszałek województwa dolnośląskiego, Paweł Gancarz, na spotkaniu prasowym z dziennikarzami zwrócił uwagę na znaczenie dialogu z resortem i NFZ:

Zwrócił również uwagę na skalę wyzwań:

Spotkanie 20 lutego pokazało, że restrukturyzacja i konsolidacja szpitali to proces wielowymiarowy. Obejmuje zmiany organizacyjne, nowe narzędzia prawne, mechanizmy pożyczkowe, 4 miliardy złotych na nadwykonania, 18 miliardów złotych z KPO, 36 miliardów złotych na inwestycje w ostatnich dwóch latach, 3 miliardy 127 milionów złotych na cyfryzację oraz 1 miliard 200 milionów złotych dla POZ.

Resort zdrowia i NFZ deklarują, że ich rolą jest stworzenie jasnych regulacji, stabilnych mechanizmów finansowych i bezpiecznych warunków dla pacjentów. Ostateczne decyzje dotyczące konfiguracji świadczeń w regionach należą jednak do organów założycielskich. Jak podkreśliła minister zdrowia, to