Kąpiele leśne – na czym polegają i co dają w kontekście zdrowia psychicznego

Kąpiele leśne to coraz szybciej szerząca się praktyka utrzymywania zdrowia psychicznego bądź regulowania go. Kontakt z naturą połączony z medytacją, praktykami oddechowymi i angażowaniem zmysłów, jest wskazany dla każdego, kto czuje się zestresowany, wypalony zawodowo czy przebodźcowany. Warto zwiększyć świadomość istnienia terapii leśnej, jako metody poprawy dobrostanu psychicznego.

Choć spacery lub inna aktywność fizyczna w lesie, to bardzo efektywna forma spędzania czasu, to leśne kąpiele mają w sobie znacznie więcej niuansów. Przede wszystkim – są niespieszne i bazują na technikach medytacyjnych oraz doświadczaniu lasu wszystkimi zmysłami.

Warto wiedzieć, jak dokładniej przebiega taka kąpiel leśna i na czym polega terapia lasem. Grupa chętnych, prowadzona przez doświadczonego opiekuna, niespiesznie poruszając się po lesie, podąża za wskazówkami przewodnika. Ich zadaniem jest głębokie oddychanie i skupienie uwagi jedynie na tym, co ich otacza. Mogą wąchać, dotykać, obserwować. Takie „ćwiczenia” prowadzone są w różnych leśnych zakamarkach.

Praktyka leśnych kąpieli polecana jest każdemu, nie ma do niej żadnych przeciwwskazań. Jest intuicyjna, dostosowywana indywidualnie, nie wymaga specjalistycznego sprzętu i można ją stosować o każdej porze roku.

Kąpiele leśne mają swoje początki w Japonii. Koncepcja terapii dla ciała i duszy, którą daje kontakt z naturą, narodziła się w latach 80. XX wieku. Dawała przeciwwagę dla rozpędzającego się świata nowych technologii, a tym samym rynku pracy, które generowały w ludziach coraz więcej stresu oraz wypalenia zawodowego. Japonia z tego właśnie słynie – z wysoce zaawansowanych technologii. Jednak ma też swoją drugą stronę. Japończycy są głęboko związani z naturą i rdzenną kulturą. Dowodem tego jest fakt, że kąpiele leśne (z j. japońskiego shinrin-yoku) już w latach 80. zostały uznane w Japonii za oficjalną strategię terapeutyczną i są dofinansowywane przez Państwo.

W ślad za tym podążyły inne kraje, takie jak: Korea Południowa, Wielka Brytania oraz Finlandia. Z okazji Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego warto by zastanowić się nad wprowadzeniem takiego programu w Polsce.

Jak wskazują badania naukowe prowadzone między innymi przez naukowców z Uniwersytetu Stanforda, kąpiele leśne mają następujące korzyści: zwalczają stany lękowe, minimalizują natrętne myśli, obniżają poziom kortyzolu, pomagają w walce z depresją. Badania wykazały też, że terapia leśna zwiększa aktywność komórek NK (natural killers – limfocytów, które mają zdolność samoistnego zabijania komórek zakażonych wirusami i komórek nowotworowych), normalizuje ciśnienie krwi oraz tętno, co pozytywnie wpływa na układ nerwowy.

Przebywanie wśród natury z pewnością zwiększa naszą świadomość ekologiczną, a co za tym idzie troskę o naturę i szacunek. Gdyby kąpiele leśne były wdrożone do programów szkół, mogłoby to przynieść pozytywny skutek dla przyszłych pokoleń.

Trwająca obecnie kampania społeczna „Naładuj swoje baterie”, organizowana przez firmę Interzero we współpracy z Fundacją „Bądź” Małgosi Braunek, łączy w sobie troskę o środowisko z dbałością o zdrowie psychiczne.

Kampania zachęca do działań proekologicznych, czyli do prawidłowej utylizacji zużytych baterii, promując jednocześnie działania wspierające dobrostan psychiczny. Osoby, które na swoich mediach społecznościowych podzielą się tym, jak segregują baterie, otrzymają kod na darmową subskrypcję aplikacji Mindy Premium, która jest partnerem cyfrowym kampanii. W jej ramach odbywa się również cykl darmowych webinarów, w których ekspertki związane z Fundacją "Bądź" przybliżają tematy związane z obszarem wellness i mindfulness (ekopsychlogia, kąpiele leśne, łagodzenie stresu, dieta planetarna).

10 października obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. To międzynarodowy dzień edukacji w tym zakresie. Ma na celu zwiększyć świadomość oraz wesprzeć walkę ze stygmatyzacją ze strony społeczeństwa osób chorych.

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego po raz pierwszy obchodzony był 10 października 1992 roku. Zainicjowała go globalna organizacja „World Federation for Mental Health”. Dzień ten i idące za nim inicjatywy (np. kampanie społeczne) są wspierane przez Światową Organizację Zdrowia, poprzez wspieranie obchodów od strony technicznej czy produkcji materiałów w celach promocyjnych.