Reklama

Eksperci: jest szansa, że szpiczak będzie do wyleczenia

21/04/2026 13:00

Prof. Lidia Gil. Foto. Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Spis treści

„Żywy lek” – jak działa technologia CAR-T?
Szansa dla najbardziej potrzebujących
Bezpieczeństwo i brak barier wiekowych
Ekonomia i przyszłość refundacji

Eksperci nie mają wątpliwości: medycyna stoi u progu historycznego przełomu. Terapie komórkowe CAR-T, określane mianem „żywego leku”, rewolucjonizują leczenie szpiczaka plazmocytowego. Dla pacjentów, którzy dotychczas borykali się z nawrotami choroby, pojawia się realna nadzieja nie tylko na przedłużenie życia, ale na całkowite wyzdrowienie.

Szpiczak plazmocytowy to jeden z najczęstszych nowotworów krwi, wywodzący się z komórek wytwarzających przeciwciała. Choć jeszcze dwie dekady temu mediana przeżycia wynosiła zaledwie trzy lata, dziś, dzięki postępowi medycyny, pacjenci żyją średnio 10–15 lat, a niektórzy nawet ponad 20. Mimo to choroba wciąż uznawana jest za nieuleczalną.

Zobacz także:

Posiedzenie Podkomisji ds. onkologii o technologii CAR-T. MZ i ABM przedstawiają projekty

– Postęp w leczeniu szpiczaka plazmocytowego pozwala nam na wydłużenie przeżycia pacjentów. Nie potrafimy jeszcze tej choroby wyleczyć. (…) Ale mamy nadzieję – bo jest coraz więcej przesłanek, które nam pozwalają w to wierzyć – że CAR-T będzie terapią, która wyleczy przynajmniej część pacjentów ze szpiczakiem – ocenia prof. Lidia Gil, kierownik Katedry i Kliniki Hematologii, Transplantacji i Terapii Komórkowej UM w Poznaniu.

Reklama

„Żywy lek” – jak działa technologia CAR-T?

Sekret skuteczności CAR-T tkwi w wykorzystaniu własnego układu odpornościowego pacjenta. Z jego krwi pobiera się limfocyty T, które w laboratorium zostają genetycznie zmodyfikowane. Dzięki temu „uczą się” rozpoznawać i niszczyć konkretne komórki nowotworowe. Po podaniu dożylnym limfocyty te namnażają się w organizmie.

– Dlatego mówimy, że jest to „lek żywy”. Po rozpoznaniu i zniszczeniu komórek nowotworowych on zostaje w organizmie, nie zużywa się całkowicie – wyjaśnia hematolog.

Co istotne, terapia jest jednorazowa, co stanowi gigantyczną przewagę nad tradycyjnymi metodami wymagającymi wieloletniego przyjmowania leków.

Reklama

Szansa dla najbardziej potrzebujących

Obecnie CAR-T jest zarejestrowana w UE i USA do walki z ostrą białaczką limfoblastyczną, chłoniakami oraz właśnie szpiczakiem. Eksperci wskazują, że powinna być ona stosowana przede wszystkim u osób, u których choroba postępuje błyskawicznie mimo leczenia pierwszej linii.

– Terapia CAR-T jest absolutnie przełomowa. Wyniki badań, które mamy dzisiaj (…) pokazują, że skuteczność leczenia w tej grupie pacjentów jest znakomita – podkreśla prof. Gil. – To może być przesłanka do tego, by wierzyć, że terapia CAR-T może tych pacjentów wyleczyć całkowicie. My dzisiaj jeszcze nieśmiało o tym mówimy, jeszcze jest za wcześnie, żeby powiedzieć to jednoznacznie, ale sądzimy, że tak będzie.

Reklama

Bezpieczeństwo i brak barier wiekowych

Choć początkowo obawiano się skutków ubocznych, takich jak zespół uwalniania cytokin czy objawy neurologiczne, dzisiejsza wiedza pozwala lekarzom w pełni nad nimi panować.

– Wiemy jak prowadzić to leczenie, jak zarządzać działaniami niepożądanymi. Byliśmy nimi straszeni na początku, ale np. zespół uwalniania cytokin jest praktycznie w 100 proc. odwracalny. Podajemy leki i wszystkie objawy się cofają – uspokaja prof. Gil.

Co więcej, dla tej metody praktycznie nie ma bariery wieku – z powodzeniem można ją stosować zarówno u dzieci od 3. roku życia, jak i u osób po 80-tce.

Reklama

Ekonomia i przyszłość refundacji

Mimo że jednorazowy koszt CAR-T jest wysoki, eksperci zwracają uwagę na długofalowe oszczędności dla systemu zdrowia. Jedno podanie może zastąpić lata kosztownych hospitalizacji i wieloliniowych terapii, pozwalając pacjentom wrócić do pracy i normalnego życia.

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydała już pozytywną rekomendację dotyczącą refundacji CAR-T dla chorych na szpiczaka od drugiej linii leczenia. Potencjał metody dostrzega również resort zdrowia.

Jak zacytował dr Jakub Gierczyński, ekspert systemu ochrony zdrowia, Ministerstwo Zdrowia w lutym 2026 r. przyznało:

Reklama

„Pomimo wysokiego kosztu jednorazowego podania, w perspektywie wieloletniej terapia ta może być mniej obciążająca dla systemu, niż wielokrotne finansowanie standardowych schematów leczenia opieki nad pacjentem zaawansowanym”.