E-papierosy a popcornowe płuca. Eksperci ostrzegają przed nieodwracalnymi skutkami wapowania

Wapowanie stało się popularne, zwłaszcza wśród młodszych osób, jednak mało kto zdaje sobie sprawę z poważnych zagrożeń zdrowotnych, które się z nim wiążą. Wśród nich wyróżnia się poważna i nieodwracalna choroba płuc – "popcornowe płuca". Naukowcy ostrzegają, że palacze e-papierosów mogą być narażeni na trwałe uszkodzenie układu oddechowego, na które nie ma skutecznego leczenia.

Termin „popcornowe płuca” zyskał popularność po tym, jak u pracowników fabryk popcornu stwierdzono poważne problemy z płucami. Choroba ta, znana także jako obliteracyjne zapalenie oskrzelików, uszkadza najmniejsze drogi oddechowe w płucach, prowadząc do przewlekłego kaszlu, duszności, zmęczenia i świszczącego oddechu. W wyniku zapalenia dochodzi do bliznowacenia, co sprawia, że przepływ powietrza staje się coraz trudniejszy. U osób, które zachorowały, objawy są bardzo uciążliwe i mogą prowadzić do trwałej niepełnosprawności.

Wspólnym mianownikiem w przypadku choroby „popcornowe płuca” i problemów zdrowotnych u palaczy e-papierosów, jest substancja chemiczna diacetyl. To aromat masła wykorzystywany w przemyśle spożywczym, który okazał się być toksyczny, gdy wdychany. W przypadku e-papierosów nie chodzi tylko o diacetyl, choć to on odgrywa istotną rolę. W oparach papierosów elektronicznych znajdują się także inne niebezpieczne chemikalia, takie jak formaldehyd czy aldehyd octowy, które mogą wywoływać podobne efekty zdrowotne. Przykładem tego jest niedawny przypadek amerykańskiego nastolatka, który po trzech latach używania e-papierosów rozwinął „popcornowe płuca”.

E-papierosy zyskały popularność głównie ze względu na swoje smakowe wersje. Owoce, cukierki czy gumy balonowe – te smaki kusiły zwłaszcza młodszych palaczy. Niestety, chemiczne substancje aromatyzujące, choć bezpieczne do spożycia, stają się szkodliwe, gdy wdychamy je bezpośrednio do płuc. W wyniku tej drogi dostają się one bezpośrednio do organizmu, omijając procesy filtrujące, które zachodzą w trakcie trawienia. To właśnie ta różnica stanowi podstawowe zagrożenie związane z wapowaniem.

Niestety, choroby wywołane wapowaniem mogą być bardzo poważne. Choć na razie nie mamy jeszcze pełnego obrazu długoterminowych skutków, już teraz widać wzrost liczby przypadków problemów oddechowych wśród młodszych osób. W 2019 roku w USA wybuchła epidemia chorób płuc związanych z e-papierosami, która doprowadziła do setek hospitalizacji i zgonów. Wtedy to wiązano problem z obecnością octanu witaminy E w produktach do wapowania, który po podgrzaniu tworzył toksyczny gaz. To ostrzeżenie powinno być dla wszystkich sygnałem do podjęcia bardziej zdecydowanych działań w zakresie regulacji przemysłu e-papierosowego.

1. Czy e-papierosy powodują popcornowe płuca?

Tak, istnieje ryzyko, że regularne wapowanie może prowadzić do rozwoju tzw. popcornowych płuc(obliteracyjnego zapalenia oskrzelików). Choroba ta uszkadza najmniejsze drogi oddechowe i prowadzi do trwałego pogorszenia funkcji płuc. Choć nie każdy użytkownik e-papierosów zachoruje, badania wskazują na rosnącą liczbę takich przypadków.

2. Jaka substancja powoduje popcornowe płuca?

Głównym winowajcą jest diacetyl – aromat o smaku masła stosowany w przemyśle spożywczym. Jest bezpieczny do spożycia, ale bardzo szkodliwy po inhalacji. Występuje w niektórych liquidach do e-papierosów i prowadzi do bliznowacenia dróg oddechowych.

3. Czy wapowanie powoduje tzw. płuca popcornowe?

Tak, wapowanie (inhalacja oparów e-papierosów) wiąże się z ryzykiem tej choroby. Poza diacetylem szkodliwe są też inne substancje powstające w trakcie podgrzewania liquidu, jak formaldehyd czy aldehyd octowy, które dodatkowo uszkadzają układ oddechowy.

4. Czy e-papierosy uszkadzają płuca?

Tak. Wdychane chemikalia omijają procesy filtracyjne układu pokarmowego i trafiają bezpośrednio do płuc. Prowadzi to do stanów zapalnych, bliznowacenia oskrzelików, przewlekłego kaszlu i duszności. Długotrwałe wapowanie może powodować trwałą niepełnosprawność oddechową.

5. Dlaczego młodzież szczególnie sięga po e-papierosy?

E-papierosy zyskały popularność dzięki atrakcyjnym smakom (owoce, słodycze, guma balonowa), które przyciągają młodych ludzi. Niestety, właśnie te aromaty zawierają szkodliwe substancje, które przy inhalacji niszczą płuca.

6. Czy choroba popcornowych płuc jest odwracalna?

Nie. Uszkodzenia powstałe w wyniku bliznowacenia oskrzelików są trwałe. Objawy, takie jak duszność, kaszel i świszczący oddech, mogą utrzymywać się do końca życia i znacząco obniżać jakość codziennego funkcjonowania.

7. Jakie inne zagrożenia oprócz popcornowych płuc wiążą się z wapowaniem?

Oprócz ryzyka nieodwracalnych chorób płuc, w 2019 r. w USA odnotowano epidemię ostrych schorzeń oddechowych powiązanych z e-papierosami, spowodowaną octanem witaminy E w liquidach. W efekcie setki osób trafiły do szpitala, a część zmarła.