Dlaczego wapowanie jest tak atrakcyjne dla młodzieży?

Co drugi polski nastolatek w wieku od 16 do 19 lat próbował produktów z nikotyną, mimo obowiązującego zakazu sprzedaży osobom niepełnoletnim. Wapowanie staje się dla nastolatków substytutem jedzenia słodyczy – ocenił lekarz Stanisław Surma ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Dodał jednocześnie, że wynika to z naturalnej potrzeby poszukiwania przyjemnych doznań smakowych i aromatycznych w wieku dojrzewania.

Mimo zakazu sprzedaży nikotynowych produktów osobom niepełnoletnim, połowa polskich nastolatków w wieku 16–19 lat miała z nimi kontakt. Najczęściej wybierają e-papierosy (63 proc.), rzadziej tradycyjne papierosy (30,7 proc.), a najmniej popularne są podgrzewacze tytoniu i saszetki nikotynowe (poniżej 3 proc.). Eksperci podkreślają, że odsetek młodzieży próbującej nikotynę rośnie z wiekiem – od 35 proc. wśród 16-latków do 70 proc. wśród 19-latków.

- Zdecydowana większość (80 proc.) wciąż ma kontakt z nikotyną – podają autorzy raportu pt. "Używanie produktów nikotynowych" PTPM Medycyna XXI zrealizowanego we współpracy z IQS Think Forward.

Z badania wynika, że pierwszym produktem z nikotyną, który dominuje wśród osób w wieku 16-19 lat, jest e-papieros – sięgnęło po niego 63 proc. nastolatków deklarujących styczność z wyrobami nikotynowymi lub tytoniowymi. Natomiast tradycyjny papieros był wyborem co trzeciej pytanej osoby (30,7 proc).

- Po saszetki i podgrzewacze tytoniu sięgnęło mniej niż 3 proc. starszej młodzieży (saszetki 2,7 proc., podgrzewacze 2,8 proc.) – zaznaczyli autorzy, cytowani przez PAP.

Według autorów badania, młodzież poniżej 18. roku życia, mimo zakazów nie ma większych problemów z kupowaniem produktów z nikotyną.

- Odpytaliśmy polską młodzież ze znajomości produktów nikotynowych i tytoniowych. Sprawdziliśmy czego na co dzień używają – powiedział prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak, Prezes Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny: Medycyna XXI. Wskazał, że e-papieros to używka numer 1 dla starszych nastolatków, która zdecydowanie wypiera tradycyjne papierosy.

Wskazał jednocześnie, że tradycyjne papierosy, a także inne formy niż e-papieros nie są atrakcją dla młodzieży.

Prof. Filipiak podkreślił, że to e-papieros nie tylko najczęściej inicjuje do nałogu, ale później jest tym produktem, z którego młodzi korzystają najczęściej.

Raport wskazuje, że wczesne rozpoczęcie regularnego używania e-papierosów niesie poważne zagrożenia dla zdrowia, zwłaszcza dla układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Prof. Piotr Korczyński z Kliniki Pulmonologii MSWiA w Warszawie zwrócił uwagę, że szczególnie niebezpieczne są aromatyzowane, słodkie e-papierosy, które dodatkowo zwiększają ryzyko negatywnych skutków zdrowotnych. Podkreślił również, że są to produkty importowane z Chin, których skład nie jest weryfikowany przez niezależne instytucje, a polskie przepisy traktują je wyjątkowo liberalnie. Zaznaczył, że państwo dopuszcza je do sprzedaży, opierając się wyłącznie na deklaracjach producentów i importerów.

Zdaniem lekarza Stanisława Surmy ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, powód, dla którego e-papierosy deklasują pozostałe wyroby nikotynowe wśród młodzieży, tkwi w smaku.

- E-papierosy cieszą się popularnością wśród młodych osób głównie dzięki szerokiej gamie słodkich smaków. Wapowanie staje się dla nich swoistym substytutem jedzenia słodyczy - ocenił. Wyjaśnił, że wynika to z naturalnej potrzeby poszukiwania przyjemnych doznań smakowych i aromatycznych w wieku adolescencji (dojrzewania), kiedy intensywnie rozwija się układ nagrody w mózgu. W jego ocenie, inne produkty nikotynowe nie oferują aż tak intensywnych doznań. - W przypadku saszetek, aromaty jedynie maskują gorzki smak nikotyny. Dlatego też ich używanie jest mniej przyjemne i nie tak popularne – skomentował lekarz.

Badania Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny wskazują, że e-papierosy są najczęściej używaną przez młodzież substancją, która stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i nie jest odpowiednio uregulowana. Prof. Filipiak podkreślił, że z tego powodu z optymizmem odbierane są zapowiedzi minister zdrowia dotyczące planowanego wprowadzenia radykalnego zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów. Zaznaczył również, że środowisko medyczne, w tym jego Towarzystwo, traktuje tę inicjatywę jako reakcję Ministerstwa na wielokrotne apele o ograniczenie dostępu niepełnoletnich do aromatyzowanych, słodkich e-papierosów.

Z kolei Ministerstwo Zdrowia, zapytane przez PAP o postępy prac nad zakazem jednorazowych papierosów odpowiedziało, że 17 marca Zespół Programowania Prac Rządu przyjął projekt zmian w ustawie antytytoniowej. Poinformowało, że projekt zakłada: zakaz sprzedaży wszystkich jednorazowych e-papierosów, który obejmie e-papierosy z nikotyną i bez niej; zakaz smakowych woreczków nikotynowych; zakaz sprzedaży innych wyrobów nikotynowych (np. gum, sprayów, napojów) – aby uniknąć obchodzenia przepisów; większą kontrolę nad e-papierosami – dzięki badaniu składu płynów do e-papierosów.

na podst. PAP/MS oprac. EB