Dr Sylwiusz Retowski: Wzrost L4 z powodu zdrowia psychicznego wynika ze wzrostu świadomości społecznej

Wzrost liczby L4 w Polsce, szczególnie związanych z zdrowiem psychicznym, jest efektem rosnącej świadomości społeczeństwa o tych problemach – ocenił w rozmowie z PAP dr hab. Sylwiusz Retowski z Uniwersytetu SWPS. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że od 2019 roku liczba zaświadczeń lekarskich w tej kategorii wzrosła o 51,3%.

Zgodnie z danymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, liczba zaświadczeń lekarskich wystawianych z tytułu zaburzeń psychicznych znacząco wzrosła w ostatnich latach. W 2019 roku wystawiono około 1,16 mln zaświadczeń, a w 2025 roku ta liczba wzrosła do 1,8 mln, co stanowi wzrost o 51,3%. Z kolei liczba dni absencji chorobowej związanej z zaburzeniami psychicznymi wzrosła o 68,7%.

Dr Sylwiusz Retowski, specjalista w zakresie psychologii pracy z Uniwersytetu SWPS, wskazuje, że rosnąca liczba zaświadczeń lekarskich jest związana z większą świadomością społeczną na temat zdrowia psychicznego. Zwrócił uwagę, że wcześniej Polacy unikali ujawniania problemów psychicznych, natomiast obecnie zwracają na nie większą uwagę, co widać również w innych krajach Unii Europejskiej.

Dr Retowski zauważył, że w ciągu ostatnich pokoleń zmieniło się podejście Polaków do życia i pracy. W przeszłości koncentrowali się na materialnych atrybutach sukcesu, natomiast dzisiaj zwracają większą uwagę na jakość życia, nie tylko pod względem finansów. Ta zmiana priorytetów jest szczególnie zauważalna wśród młodszych pokoleń, które są bardziej wyczulone na kwestie związane z równowagą emocjonalną i zdrowiem psychicznym.

Dr Retowski podkreśla, że młodsze pokolenia mogą doświadczać presji związanej z wymaganiami życia zawodowego, zwłaszcza w porównaniu do osób, które wchodziły na rynek pracy 20-30 lat temu. 

Dr Retowski wskazał, że współczesni pracownicy borykają się z dwoma rodzajami przeciążeń: poznawczym i emocjonalnym. Przeciążenie poznawcze wynika z nadmiaru informacji, podczas gdy przeciążenie emocjonalne jest związane z koniecznością kontrolowania emocji lub reagowania w sposób, który nie jest zgodny z naturalnymi odczuciami. Tego rodzaju stresujące warunki w pracy mogą prowadzić do rozwoju problemów zdrowia psychicznego.

Dr Retowski ocenił, że świadomość pracowników na temat zdrowia psychicznego będzie nadal rosła, zwłaszcza w kontekście zmieniających się wymagań w pracy. Podkreślił, że poprawa sytuacji w tym zakresie zależy nie tylko od działań indywidualnych pracowników, ale również od decyzji podejmowanych na poziomie organizacji i zespołów. W dłuższym okresie czasu zmiany w prawodawstwie powinny odpowiadać na rosnącą potrzebę wsparcia w tej dziedzinie.

Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że najczęstszą przyczyną L4 związanych ze zdrowiem psychicznym są zaburzenia adaptacyjne, które stanowią 36,7% przypadków. Inne częste diagnozy to epizod depresyjny (17,2%), zaburzenia depresyjne nawracające (8,4%) oraz inne zaburzenia lękowe (18,6%). Dodatkowo, zaburzenia psychiczne spowodowane alkoholem stanowią 4% przypadków.