Reklama

Depresja kosztuje światową gospodarkę 1 bln USD rocznie. Ekspert: zdrowie psychiczne to realny problem społeczny

23/02/2026 18:30

Spis treści

Depresja i koszty gospodarcze: problem, którego nie wolno bagatelizować
Stygmatyzacja i wyzwania społeczne w leczeniu depresji
Reforma psychiatrii i rozwój centrów zdrowia psychicznego
Dlaczego zdrowie psychiczne to kwestia gospodarcza

Depresja staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnego świata – co roku z powodu lęku i zaburzeń depresyjnych tracimy 12 miliardów dni roboczych, co generuje około biliona dolarów strat globalnie. W Polsce problem dotyka ponad 1,2 miliona osób, a koszty absencji i rent rosną dynamicznie. Eksperci alarmują, że zdrowie psychiczne przestaje być jedynie kwestią medyczną – dziś to wskaźnik kondycji całej gospodarki.

Depresja i koszty gospodarcze: problem, którego nie wolno bagatelizować

Zdrowie psychiczne przestało być wyłącznie kwestią medyczną. Piotr Szwędrowski, prezes Fundacji Rozwoju Młodego Pokolenia wyjaśnia:

Czy zdrowie psychiczne dzisiaj jest wskaźnikiem gospodarczym, a nie tylko medycznym? Zdecydowanie tak. Twarde dane pokazują, jakie straty i koszty ponosimy jako społeczeństwo globalnie.

Zobacz także:

Raport Medicover 2025: ponad połowa pracowników odczuwa dystres

Raport Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2024 roku pokazuje skalę problemu: każdego roku z powodu lęku i depresji traconych jest 12 miliardów dni roboczych, a koszt utraconej produktywności wynosi około biliona dolarów.

Reklama

W Polsce liczba osób chorujących na depresję w systemie publicznym to 1,285 mln, ale prawdziwe dane mogą być wyższe. W latach 2013–2024 liczba dni zwolnień lekarskich z powodu depresji wzrosła z 5,4 do 8,5 mln, a nakłady na renty socjalne z tytułu zaburzeń psychicznych wzrosły z 2 do 2,7 mld zł w latach 2020–2024.

Szwędrowski podkreśla, że zwolnienia związane z depresją są dłuższe i wymagają bardziej złożonej opieki:

Te zwolnienia nie są takie jak w przypadku klasycznych chorób, gdzie po tygodniu–dwóch tygodniach człowiek wraca, ale leczenie i rehabilitacja psychiczna trwają dużo dłużej i wymagają wyjątkowego zaopiekowania, są bardziej rozłożone w czasie.

Reklama

Zobacz także:

Fatalne dane. Ponad 1,9 tys. prób samobójczych dzieci w 2025 roku

Stygmatyzacja i wyzwania społeczne w leczeniu depresji

Problemy osób z depresją nie ograniczają się do symptomów choroby. Badania z kampanii „Wyprostuj spojrzenie” pokazują, że ponad połowa respondentów uważa, iż osoby cierpiące na depresję, schizofrenię i padaczkę doświadczają izolacji społecznej. Choć świadomość rośnie, nadal 22% badanych postrzega osoby z depresją jako leniwe lub „szukające problemów”.

Jeżeli pracownik znika ze swojej firmy, a potem wraca, to może zostać różnie przyjęty. Mogą być negatywne emocje ze strony pracowników: »zostawiłeś nas«, a ze strony pracodawcy: »przecież my tu mamy tyle pracy, a ty sobie depresję wymyśliłeś«. Fakty są takie, że w społeczeństwie temat zdrowia psychicznego ciągle jest bagatelizowany i stygmatyzowany – mówi Szwędrowski.

Reklama

Ekspert dodaje, że konieczne jest podniesienie rangi problemów psychicznych w debacie publicznej:

Staramy się w ramach różnych akcji pobudzać debatę publiczną na ten temat, żeby edukować nas dorosłych, że choroby związane ze zdrowiem psychicznym, z depresją to nie jest wstyd. Jeżeli ktoś jest chory na raka albo inną chorobę, to jesteśmy bardziej wyrozumiali. W stosunku do zdrowia psychicznego czasami o tym niestety zapominamy. Cieszę się, że mówimy o tym coraz głośniej, że ludzie znani, celebryci przyznają się bardziej otwarcie do problemów związanych ze swoim zdrowiem psychicznym.

Reklama

Zobacz także:

Polacy boją się pomocy psychologicznej? Wnioski z badań Instytutu Psychologii PAN

Reforma psychiatrii i rozwój centrów zdrowia psychicznego

WHO przewiduje, że do końca dekady depresja będzie najbardziej rozpowszechnionym problemem zdrowotnym na świecie, co stawia wyzwania przed systemem ochrony zdrowia. W Polsce w ostatnich latach realizowana jest reforma psychiatrii. W psychiatrii dziecięcej kluczowym krokiem było stworzenie sieci ośrodków wsparcia środowiskowego, natomiast w psychiatrii dorosłych najważniejsze jest odejście od hospitalizacji na rzecz opieki ambulatoryjnej, dziennej lub domowej.

Zobacz także:

Ministerstwo Zdrowia przedłuża pilotaż centrów zdrowia psychicznego do 2026 r. – będą też nowe środki na inwestycje

Pilotaż centrów zdrowia psychicznego (CZP) działa od 2018 roku w ponad 100 miastach Polski i obejmuje nieco ponad połowę dorosłej populacji. Jak podkreśla Szwędrowski:

Reklama

Od kilku lat obserwujemy bardzo ciekawy model centrów zdrowia psychicznego. Niestety projekt ma problemy finansowe, ale w ciągu kilku lat pilotaż bardzo się sprawdził i jeśli będzie dalej się rozwijał, to bardzo dobrze rokuje.

Zobacz także:

MZ publikuje rekomendacje ekspertów dotyczące Centrów Zdrowia Psychicznego i modelu finansowania

Jesienią 2025 roku pilotaż został przedłużony do końca 2026 roku, z planami włączenia CZP do systemu na stałe. Centra oferują natychmiastową, bezpłatną pomoc bez skierowania, w formie wizyt w poradniach, pobytu dziennego lub całodobowego oraz wsparcia zespołów leczenia środowiskowego w domu pacjenta.

Reklama

Mamy olbrzymi niedobór psychiatrów. Psychologów jest coraz więcej, ale jeśli nie trafimy do właściwego specjalisty, możemy już nie spróbować ponownie. Prywatne leczenie to olbrzymi wydatek, a regularne wizyty specjalistyczne często obciążają budżet domowy – zauważa Szwędrowski.

Dlaczego zdrowie psychiczne to kwestia gospodarcza

Coraz wyraźniej widać, że zdrowie psychiczne przekłada się na realne koszty gospodarcze. Nie chodzi jedynie o leczenie, lecz także o absencję, utratę produktywności i stygmatyzację społeczną, która wydłuża czas powrotu do pracy. Rozwój centrów zdrowia psychicznego, zmiany w świadomości społecznej i edukacja publiczna stają się niezbędne, aby przeciwdziałać kryzysowi zdrowia psychicznego, który wkrótce może dotknąć każdą gospodarkę.

Reklama

Źródło: https://biznes.newseria.pl/MH