Czy lekarze mogą strajkować?

Odpowiedzi na pytanie dotyczące prawa pracowników placówek sprawujących bezpośrednią opiekę nad pacjentem do strajku oczekuje od ministra zdrowia jeden z posłów Prawa i Sprawiedliwości Piotr Uruski. W interpelacji sugeruje, że zakaz strajku powinien obejmować między innymi szpitale, pogotowia ratunkowe, oddziały intensywnej terapii, a nawet oddziały z leczeniem planowanym. Co ciekawe, w rozmowie z dziennikiem Rzeczpospolita część ekspertów nie wyklucza, że zakaz taki mógłby zostać wprowadzony.

Profesor Jerzy Wratny, ekspert prawa pracy, podkreśla, że już dziś zakaz strajku można wyinterpretować z przepisów ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Wprowadzenie go drogą ustawy byłoby mocniejsze. Profesor zaznacza, że zakaz taki jest uzasadniony ze względu na zagrożenie życia i zdrowia pacjentów. Pomysł ten powinien być rozpatrzony przez Radę Dialogu Społecznego.

Konstytucjonalista, prof. Ryszard Piotrowski podkreśla, że zgodnie z konstytucją prawo do strajku może zostać ograniczone lub nawet zniesione ustawą ze względu na ważny interes publiczny – bezpieczeństwo czy ochronę zdrowia. Profesor zwraca jednocześnie uwagę na zagrożenie, że wprowadzenie zakazu mogłoby mieć odwrotny skutek - pracownicy lecząc mogą działać tak, jakby strajkowali.

Zdaniem Marka Balickiego, byłego ministra zdrowia, dziś szefa Wolskiego Centrum Zdrowia Psychicznego, wprowadzenie ustawowego zakazu strajków jest niecelowe, bo konflikty powinno rozwiązywać się w drodze negocjacji. Jerzy Gryglewicz z Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego wskazuje, że zakaz strajku może być trudny do wprowadzenia ze względu na fakt, że cześć lekarzy pracuje na podstawie umów cywilnoprawnych. W tym przypadku nie można mówić o strajku tylko o przerwie w wykonywaniu umowy. Według Gryglewicza po reformie wprowadzającej budżetowy system ochrony zdrowia można spodziewać się fali strajków – roszczenia lekarzy będą kierowane do ministra zdrowia.

Maria Ochman, przewodnicząca Sekretariatu Ochrony Zdrowia NSZZ „Solidarność" uważa, że w niektórych obszarach i profesjach ograniczenie prawa do strajku jest uzasadnione ze względu na duże ryzyko zagrożenia zdrowia i życia pacjentów. Zwraca jednak uwagę na fakt, że jest to sprawa niezwykle delikatna, bo może prowadzić do dyskryminacji dużych grup zawodowych.

Politolog Rafał Chwedoruk jest sceptyczny wobec możliwości wprowadzenia zakazu strajku i  zwraca uwagę na polityczny aspekt sprawy. PiS decydując się na taki krok weszłoby w duży konflikt z pracownikami służby zdrowia, a to pozwoliłoby opozycji przypomnieć sprawy z przeszłości, np. białe miasteczko z 2007 roku, które było porażką ówczesnego rządu PiS.  

Źródło: Rzeczpospolita