COVID-19 a środki ochrony. MZ wydał komunikat

Resort zdrowia wydał w środę komunikat, w którym wskazuje jakie środki ochrony indywidualnej powinni stosować pracownicy ochrony zdrowia narażeni na kontakt z wirusem Sars-Cov-2.

Komunikat ten zawiera m.in. zalecenia co do oceny ryzyka w miejscu pracy dla SarS-Cov-2.

"Potencjał narażenia zawodowego pracowników na SARS-CoV-2 określa się na podstawie prawdopodobieństwa wejścia w bezpośredni, pośredni lub bliski kontakt z osobą zarażoną wirusem. 

Pracodawcy powinni przeprowadzać i regularnie uaktualniać taką ocenę ryzyka. Jej celem jest m.in. określenie poziomu ryzyka potencjalnego narażenia zawodowego związanego z różnymi pracami/czynnościami/procedurami/zadaniami i warunkami pracy, a także  planowanie i wdrażanie odpowiednich środków zapobiegania i ograniczania ryzyka oraz ocena zdolności do pracy (braku przeciwwskazań) poszczególnych pracowników lub grup pracowników.

 

Cztery poziomy ryzyka

MZ wskazuje, że przy ocenie ryzyka powinno się uwaględniać cztery poziomy ryzyka:

4. Przeprowadzając ocenę ryzyka potencjalnego narażenia zawodowego na SARS-CoV-2 podczas wykonywania różnych prac/czynności/procedur/zadań powinno się uwzględnić następujące poziomy ryzyka:

pierwszy poziom – niskie ryzyko – prace/czynności/procedury/zadania bez częstego bliskiego kontaktu z ludźmi (współpracownicy i osoby z zewnątrz) i niewymagające kontaktu z osobami, o których wiadomo lub podejrzewa się, że są zakażone SARS-CoV-2; drugi poziom – średnie ryzyko – prace/czynności/procedury/zadania z częstym bliskim kontaktem z pacjentami, odwiedzającymi, dostawcami i współpracownikami, ale niewymagające kontaktu z osobami, o których wiadomo lub podejrzewa się, że są zakażone SARS-CoV-2; trzeci poziom – wysokie ryzyko – miejsca pracy lub prace/czynności/procedury/zadania o wysokim potencjale bliskiego kontaktu
z osobami, o których wiadomo lub podejrzewa się, że są zakażone SARS-CoV-2 lub wymagające kontaktu z przedmiotami i powierzchniami, które mogą być skażone wirusem, np. badanie i bezpośredni wywiad medyczny pacjentów z objawami
COVID-19, wchodzenie do pomieszczeń lub izolatek, zajętych przez osoby z podejrzeniem lub stwierdzeniem zachorowania na COVID-19, kontakt z wydzielinami pacjentów z podejrzeniem lub chorych na COVID-19, transport pacjentów z podejrzeniem zachorowania lub chorych na COVID-19, czyszczenie środków transportu po przewożeniu chorych lub podejrzanych na zachorowanie na COVID-19; czwarty poziom – bardzo wysokie ryzyko – prace/czynności/procedury/zadania powodujące ryzyko narażenia na aerozole zawierające wirusa SARS-CoV-2, zazwyczaj podczas regularnego wykonywania u pacjentów z COVID-19 zabiegów wytwarzających aerozol np. podczas intubacji, tracheotomii, resuscytacji krążeniowo-oddechowej, czy bronchoskopii, lub praca z osobami zakażonymi w zamkniętych, zatłoczonych miejscach bez odpowiedniej wentylacji. 

Ocenę ryzyka - jak podaje MZ - "należy przeprowadzić dla każdego konkretnego otoczenia, a także każdej pracy/czynności/procedury/zadania oraz roli/ stanowiska/funkcji lub zestawu zadań, gdyż poziomy te nawet w tych samych warunkach pracy, mogą się różnić ze względu na specyfikę i charakterystykę pracy".

Ocena ta powinna być podstawą doboru skutecznych środków zapobiegawczych i łagodzących w celu uniknięcia narażenia 

 

Odpowiednie środki ochrony indywidualnej

1. Zapewniając bezpieczne warunki pracy w celu ochrony przed zakażeniem SARS-CoV-2, należy szczególną uwagę zwrócić na odpowiedni dobór środków ochrony indywidualnej do poziomu ryzyka stwierdzonego dla określonego stanowiska pracy.

"Biorąc pod uwagę obciążenie jakie dodatkowo dla organizmu stanowi praca w pełnym zestawie środków ochrony indywidualnej przed SARS-CoV-2 należy szczególnie podkreślić istotę ich prawidłowego doboru do poziomu istniejącego ryzyka, tj. doboru optymalnego, a nie – zapewniającego najwyższy poziom ochrony w sytuacjach, gdy nie jest to wymagane"  podkreśla MZ.

Przy doborze tych środków konieczne jest uwzględnienie przez pracodawcę regulacji rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stanowiącej, że: „Środki ochrony indywidualnej dobiera się i stosuje odpowiednio do występujących na stanowisku pracy zagrożeń określonych na podstawie oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej warunki występujące w danym miejscu pracy, wymagania ergonomii i stan zdrowia pracownika”.

Asortyment powinien zaś uwzględniać sprzęt ochrony układu oddechowego, odzież ochronną, w tym również osłony nóg, rękawice, ochrony oczu i twarzy.

 

Co rekomenduje MZ?

W zależności od poziomu ryzyka MZ rekomenduje stosowanie następującego sprzętu:

pierwszy poziom – niski poziom ryzyka – maski nieochronne w przypadku gdy nie jest możliwe zachowanie dystansu społecznego, stosowanie ŚOI nie jest wymagane; drugi poziom – średni poziom ryzyka – półmaski filtrujące o najniższej klasie ochrony – FFP1 według normy PN-EN 149+A1:2010 lub maski medyczne zgodne z wymaganiami normy PN-EN 14683:2019+AC:2019-09, trzeci poziom – wysoki poziom ryzyka – półmaski filtrujące o niższej klasie ochrony – FFP2 lub o wysokiej klasie ochrony FFP3 według normy PN-EN 149+A1:2010, czwarty poziom – bardzo wysoki poziom ryzyka – filtrujący sprzęt ochrony układu oddechowego o najwyższej 3 klasie ochrony, w tym w szczególności półmaski filtrujące FFP3 zgodne z wymaganiami normy PN-EN 149+A1:2010.

Jeżeli chodzi o odzież chroniącą przed czynnikami infekcyjnymi to MZ wskazuę, że są to kombinezony ochronne – stanowiące pełną ochronę ciała, a także – fartuchy ochronne oraz osłony nóg zakładane na obuwie. Odzięż ta powinna być zgodna z wymaganiami normy PN-EN 14126:2005, odporna na działanie skażonych cieczy pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego badana wg ISO 16604:2004 oraz odporna na przenikanie rozpylonej cieczy (...).

W przypadku niskiego  i średniego poziom ryzyka – nie jest wymagane stosowanie odzieży ochronnej, w poziomie wysokim - fartuch lub kombinezon ochronny i osłony nóg zgodne z wymaganiami normy PN-EN 14126:2005, typ 4 lub typ 6, odporność na przenikanie skażonych cieczy pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego na poziomie klasy 2 lub wyższej, w poziomie bardzo wysokim - kombinezon ochronny i osłony nóg zgodne z wymaganiami normy PN-EN 14126:2005, typ 4, odporność na przenikanie skażonych cieczy pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego na poziomie klasy 4 lub wyższej.

Aby zmniejszyć obciążenie cieplne pracowników, szczególnie jeśli przewidywany czas użytkowania odzieży ochronnej jest dłuższy, należy wybierać  odzież ochronną  paroprzepuszczalną o odpowiedniej do zagrożeń klasie ochrony. Zaś gdy nie stwierdzono bardzo wysokiego poziomu ryzyka, należy rozważyć zastąpienie kombinezonu ochronnego przez fartuch ochronny.

W komunikacie jest też mowa o ochronie rąk przez stosowanie rękawic medycznych, ochronnych oraz ochronie oczu i twarzy, dzieki osłonom twarzy lub goglom.

Resort zwraca uwage równiez na wymogi związane z bezpiecznym stosowaniem środków ochrony i przypomina, że zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony użytkownikowi ŚOI wymaga m.in. prawidłowego ich zakładania i zdejmowania oraz dopasowania.

 

Ograniczyć niekorzystne skutki długotrwałego stosowania środków ochrony

Ostatni dział komunikatu mówi o zaleceniach w celu ograniczenia niekorzystnych skutków dla pracownika związanych z długotrwałym stosowaniem ŚOI, m.in. częste nakładanie kremów nawilżających aby zmniejszyć podrażnienie dłoni czy dobre dopasowanine np. gogli, aby unknąć tarcia i uszkodzeń skóry.

Z kolei w przypadku długotrwałego stosowania pełnego zestawu ŚOI (maski filtrujące, ochrony oczu, okrycia głowy, kombinezony, fartuchy barierowe) ze względu na ryzyko stresu cieplnego (wysypki cieplne, skurcze mięśni, omdlenia, wyczerpanie, rozpad mięśni szkieletowych i udar cieplny) zaleca się monitorowanie objawów choroby związanej z przegrzaniem, ograniczenie czasu pracy w pełnym ŚOI oraz zorganizowanie odpoczynku w chłodnym miejscu, a także zapewnienie chłodnej wody pitnej.