Pacjenci z Przewlekłą Chorobą Nerek, liczba chorych, dializa, przeszczep nerki, PChN, choroba nerek, nefroprotekcyjne, flozyny, leki refundowane, profilaktyka, badanie krwi, badanie moczu

8 listopada przypada Ogólnopolski Dzień Osób Dializowanych, natomiast z końcem października obchodziliśmy Światowy Dzień Donacji i Transplantacji. Celem tych inicjatyw jest zwrócenie uwagi na problemy i potrzeby pacjentów dializowanych oraz podnoszenie świadomości na temat profilaktyki i leczenia chorób nerek, zanim dojdzie do konieczności przeszczepienia.

Szacuje się, że pacjentów z Przewlekłą Chorobą Nerek może być nawet 4,7 mln i aż 90% z nich nie jest świadoma, że choruje. Jest to więcej niż chorych na cukrzycę (3 miliony chorych) i niewydolność serca (ponad 1 milion chorych) razem wziętych. Częstość występowania choroby u osób powyżej 65. roku życia jest większa niż u młodszej populacji i wynosi prawie 22%. Oznacza to, że prawie 1 na 5 osób w wieku senioralnym choruje na nerki. Obecnie ponad 20 tys. pacjentów regularnie poddawanych jest dializom. Co roku z powodu PChN umiera w Polsce 80 tys. osób.

Wg danych POLTRANSPLANT najczęściej przeszczepianym dużym narządem w Polsce jest nerka. To właśnie na przeszczepienie tego narządu oczekuje największa liczba pacjentów, najdłuższy jest również czas oczekiwania chorych na transplantację, który wynosi 387 dni przy pierwszym przeszczepie i aż 776 dni przy drugim przeszczepie. Według danych Poltransplant w 2022 roku przeszczepiono 784 nerek, a do października 2023 r. przeszczepiono 808 tych narządów. Oczekujących jednak jest więcej.

W Polsce mamy ok. 4,7 mln osób z przewlekłą chorobą nerek, z czego 90 % nie jest tego świadoma i o chorobie dowiaduje się zbyt późno, tj. najczęściej, gdy wymagana jest dializoterapia lub transplantacja nerki. Szczególnie czujni powinni być pacjenci z cukrzycą typu 2 oraz problemami sercowymi: wysokim ciśnieniem, niewydolnością serca oraz osoby starsze z tzw. wielochorobowością, u których choroby nerek potęgują zaostrzenia chorób podstawowych.

W przypadku, gdy choroba nerek doprowadza do niewydolności narządu, jedyną na szansą na uratowanie życia jest przeszczepienie organów.  Jednak nie każdy ma szczęście otrzymać ją na czas.

Obecnie w naszym kraju na Krajowej Liście Oczekujących na Przeszczepienie narządów, tkanek i komórek zarejestrowanych było 5 897 aktywnych pacjentów, w tym 1 854 oczekujących na przeszczepienie narządów. Najwięcej osób oczekuje na przeszczep nerki. To aż 1119 pacjentów.

Nawet 7 lat – o tyle możemy odsunąć w czasie konieczność przeszczepienia nerek, jeśli odpowiednio wcześnie wykryjemy chorobę i wdrożymy leczenie nefroprotekcyjne. O „przegapienie” toczącego się w nerkach procesu chorobowego nie jest trudno, a zmiany, które w nich zachodzą na pewnym etapie są już nie do odwrócenia i wymagają podjęcia dializoterapii lub transplantacji nerki.

Na listopadowej liście refundacyjnej jednak brakuje dapagliflozyny, czyli jedynej finansowanej z budżetu NFZ od 2022 roku terapii nefroprotekcyjnej, nazywanej przez nefrologów „przełomem, jakiego nie było w nefrologii od 20 lat”. Usunięcie terapii z listy leków refundowanych wpływa na cenę, bo konsekwencją jest wyłączenie leku z listy bezpłatnych leków dla seniora 65+. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki apeluje o ponowne włączenie flozyn na listę leków refundowanych.

Do zubożenia listy leków refundowanych o jedyną refundowaną w PChN do tej pory flozynę odnosi się też środowisko ekspertów, podkreślając konieczność zachowania ciągłości terapii:

- Mamy nadzieję, że ta sytuacja zostanie niezwłocznie wyjaśniona i środowisko lekarzy ponownie będzie dysponowało narzędziami, aby na wczesnym etapie leczyć przewlekłą chorobę nerek. Nie wyobrażamy sobie, by z nową listą refundacyjną leki te miały nie wrócić do refundacji, bo może to skutkować rezygnacją części pacjentów z leczenia i pogorszeniem stanu zdrowia. Badania potwierdzają, że możemy dziś odsunąć dializoterapię i przeszczepienie nerki nawet o 7 lat. Nie idźmy z nauką do tyłu, korzystajmy z każdej możliwości, która pozwoli na zachowanie funkcji naszych narządów jak najdłużej - podkreśla prof. dr hab. n. med. Beata Naumnik, nefrolog, kierownik I Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych z Ośrodkiem Dializ Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

Aby nie dopuścić do rozwoju krańcowego stadium przewlekłej choroby nerek, które wymusza u chorego proces dializoterapii i, u nielicznych, przeszczepienia nerki, warto podjąć odpowiednie działania profilaktyczne. Jak informują lekarze, wystarczą dwa proste badania, które mogą uratować życie. To badanie krwi z oznaczeniem kreatyniny i badanie moczu z oznaczeniem albuminurii. Badania może zlecić nawet lekarz rodzinny.