Braki szczepionek w aptekach? Sprawdziliśmy jakich produktów brakuje

Od listopada do pacjentów trafiają doniesienia medialne alarmujące w sprawie "trudnej sytuacji pacjentów i samorządów", którzy nie mogą kontynuować cyklu szczepień w wyniku braku szczepionek m.in. ospie wietrznej, śwince, odrze i różyczce oraz HPV w aptekach. Zapytaliśmy  Ministerstwo Zdrowia, producentów jak oraz największych hurtowników leków jak wygląda obecnie dostępność do wybranych szczepień. Czy pacjenci mogą bezpiecznie rozpocząć cykl szczepień? 

Hurtownicy zgłaszają problem z dostępnością większości szczepionek

Polska Grupa Farmaceutyczna SA w piśmie do Polityki Zdrowotnej stwierdziła, że odnotowują czasowe problemy z dostępnością szczepionek przeciw ospie wietrznej, śwince, odrze i różyczce oraz HPV u producentów. "Hurtownia na bieżąco składa zamówienia u dostawców, jednak nie są one realizowane w ilościach odpowiadających potrzebom" - czytamy w piśmie.

Pacjent szuka szczepionek w aptece w ostateczności

Podobne trudności odnotowuje Grupa Neuca. Brak dostępności odnotowali w przypadku szczepionek Priorix, Gardasil, Varivax i Varilix. W pozostałych przypadkach Grupa deklaruje niewielką ilość szczepień w hurtowni, choć - jak podkreśla - jest  to spowodowane "niskim zainteresowaniem pacjentów ich zakupem". Grupa podkreśla, że w przypadku niektórych produktów pacjenci poszukują preparatów w aptekach dopiero w ostateczności, a Neuca zaopatrza przede wszystkim w produkty apteki.

-Trzeba podkreślić, że pacjenci poszukują szczepionek w pierwszej kolejności w przychodniach. Dlatego nie są to produkty masowo poszukiwane przez apteki, czyli naszych klientów - mówi Paweł Bernat, dyrektor Departamentu Komunikacji w NEUCA.

Szczepienia odrze-śwince-różyczce 

W kilku źródłach mediowych natrafiliśmy na informację o problemie z dostępnością szczepionek Priorix i MMRVax-Pro stosowanych przeciw odrze-świńce-różyczce. Przypomnijmy, że szczepienia te dla polskich pacjentów są obligatoryjne.

W okresie listopad-styczeń faktycznie pacjenci mogli odczuć problem z dostępnością do jednej ze szczepionek (Priorix). Jak tłumaczy producent ma to związek z "dziesięciokrotnym wzrostem zapotrzebowania niż w ubiegłych latach" na te szczepionki na rynku Polskim. Jak informuje w przekazanej informacji dla Polityki Zdrowotnej producent "nawet kilkukrotnie zwiększony poziom dostaw dla Polski nie był wystarczający".

Sytuację udało się natomiast rozwiązać przy współpracy z resortem poprzez zapewnienie dostępności szczepionek w opakowaniach obcojęzycznych.

Od stycznia tego roku w ramach Narodowego Programu Szczepień na rynku dostępne mają być też szczepionki od innego producenta (MMRVax-Pro). Pierwsza partia, z 1,2 mln zakontraktowanych dawek już dotarła do placówek medycznych i hurtowni - poinformował producent.

Ospa wietrzna - szczepienia bez problemu 

Zdaniem resortu zdrowia, realizacja szczepień przeciw ospie wietrznej także przebiega bez zakłóceń. -  Firma GSK zapewnia pełną dostępność szczepionki przeciwko ospie wietrznej ( Varilrix) i stara się utrzymać płynność sprzedaży w sytuacji większego zapotrzebowania w stosunku do lat poprzednich. W 2019 r. terminowo wywiązaliśmy się ze wszystkich umów z Ministerstwem Zdrowia na dostawę szczepionki przeciwko ospie wietrznej. Dodatkowo, w grudniu 2019 r. zrealizowaliśmy interwencyjną dostawę ponad 20 tys. dawek tej szczepionki. W styczniu wznowiliśmy bezpośrednią sprzedaż szczepionki do aptek i punktów szczepień - podaje firma GSK. 

Szczepionek Varivax, nie ma - jeszcze- na rynku polskim. Jak przekonuje producent, firma MSD, w związku z rejestracją produktu leczniczego w Polsce pod koniec 2019 r. jego pierwsza dostawa jest planowana na drugą połowę 2020 r. Z informacji uzyskanych przez hurtownie dowiedzieliśmy się, że firma zapewniła wstępne deklaracje dostaw na czerwiec.

Problem z dostępem do szczepionek przeciw HPV

Jedyny trwały problem dostępności do szczepionek jednej z firm zidentyfikowaliśmy w przypadku szczepionek przeciw HPV. Problem z dostępnością potwierdzają resort, producent, oraz hurtownie.

-Tej szczepionki nie ma zarówno w przychodniach jak i aptekach. Masowo są odwoływane przetargi samorządowe - podaje Grupa Neuca. 

Aktualnie na rynku znajduje się ograniczona ilość szczepionek przeciwko HPV . Przyczyny ograniczonej aktualnie dostępności na polskim rynku produktów Gardasil i Gardasil 9 w ocenie producenta "wiążą się z gwałtownym wzrostem zainteresowania szczepieniami przeciwko HPV na świecie, w tym zwiększającą się liczbą narodowych programów szczepień oraz obejmowaniem tymi programami także chłopców". Ponadto producent podkreśla ,że sam proces produkcyjny szczepionek przeciw HPV jest skomplikowany i czasochłonny.

Priorytetem dla firmy jest zapewnienie dostępności szczepionek na potrzeby programów szczepień przeciw wirusowi rozpoczętych w 2019 r. Firma MSD przygotowała także specjalne rozwiązania pozwalające na dokończenie rozpoczętego schematu szczepień.

Z powodu problemów z dostępnością firma nie rekomenduje rozpoczynania nowych schematów szczepienia szczepionką Gardasil, Gardasil9. Powrót pełnej dostępności szczepionek na rynek polski producent przewiduje na przełomie 2021 i 2022 roku.

Niemniej na rynku pozostaje dostępna szczepionka firmy GSK. Firma w informacji przesłanej do naszej redakcji zapewnia, że produkt  Cervarix jest dostępny dla polskich pacjentów i nie występują żadne problemy z dystrybucją do placówek i aptek.