Badania pracownicze z szerszym zasięgiem - apeluje Zbigniew Jakubas, akcjonariusz m.in Newagu

O rozszerzenie badań pracowniczych dla dobra pracowników i pracodawców - apeluje Zbigniew Jakubas, główny akcjonariusz wielu polskich spółek, m.in produkującego pociągi Newagu i bijącej monety Mennicy. Zbigniew Jakubas, Autorytet Polityki Zdrowotnej w kategorii Donator, nagrodzony podczas wiosennej edycji Innovation Day.

Został Pan nagrodzony w przez naszą redakcję statuetką Autorytet 2023 w kategorii Donator. Czy to była dla Pana niespodzianka, czy Panu prezesowi to wyróżnienie „się po prostu należało”? To wciąż rzadkość, by powszechnie znany biznesmen wspierał w Polsce ochronę zdrowia i nic o tym publicznie nie mówi. Skąd tak motywacja?

Moja mama po wylewie długo leżała w szpitalu w połowie lat 90 -tych i chcąc nie chcąc zacząłem poznawać ochronę zdrowia niemal oczami pacjenta. Obserwowałem ludzi, rozmawiałem z lekarzami o ich problemach. Jeden z nich, dr. Marek Wysocki stwierdził, że jak się transportuje chorego pomiędzy szpitalami, to zanim dotrze on do karetki - nie ma przenośnego komputera do jego monitorowania. Zakupiłem taki system do monitorowania i wtedy się zaczęła moja przygoda jako donatora.

Czy wielu polskich biznesmenów wspiera szpitale?

Znam wielu, którzy pomagają lokalnie. Jeden z moich kolegów Bogusław Kaczmarek wyposażył szpital w Ostrowie Wielkopolskim w sprzęt za ponad 2 mln zł. Natomiast moim zdaniem mogłoby ich być zdecydowanie więcej. Po prostu zawodzi komunikacja i potencjalni darczyńcy nie wiedzą, że np. jakaś placówka potrzebuje konkretnego sprzętu.

Polacy żyją o 4 lata krócej niż średnia w Unii Europejskiej. Pomimo wzrostów nakładów na sektor zdrowia, nadal są one niższe w przeliczeniu na jednego mieszkańca, niż w sąsiednich krajach UE. Brakuje lekarzy i personelu medycznego. Są głosy, że cały system wymaga gruntownej przebudowy. Czy zdaniem Pana Prezesa, kontrolującego spółki zatrudniające kilkanaście tysięcy pracowników, jest aż tak źle z polską ochroną zdrowia?

Nie ma idealnego systemu na świecie i nie jest też tak, że winne za taki stan rzeczy jest państwo. W dużej mierze kondycja zdrowotna obywateli zależy od ich świadomości, od profilaktyki i stylu życia. I tutaj z pewnością można więcej zrobić poprzez środki masowego przekazu. Ponadto jako przedsiębiorca uważam, że należy większą wagę przywiązać do badań pracowniczych. Moim zdaniem powinny one raz do roku obowiązkowo obejmować m.in. badanie krwi. Nie są one kosztowne, a mogą we wczesnej fazie ujawnić, że z organizmem dzieje się coś niepokojącego.  

Badania pracownicze powinny być rozszerzone

Polacy nie lubią się badać obawiając się, że coś zostanie wykryte i będzie to dopiero początek ich problemów.

Należy odwrócić taki tryb myślenia poprzez edukację, bo prawdziwe problemy biorą się z niewiedzy i braku wczesnej diagnostyki. Uważam, że to jest większe zagrożenie dla zdrowia niż mniejsza dostępność do lekarzy. Do tego należy dodać bardzo niezdrowe nawyki żywieniowe Polaków pełne tłuszczu i konserwantów. Ostatnio rozmawiałem z profesorem, specjalistą chorób wewnętrznych, transplantologiem, który stwierdził, że jest załamany faktem, że wielu młodych Polaków ma obecnie guzy na wątrobie.

Przyczyny? Alkohol, otyłość, nadciśnienie, brak ruchu. I stąd poza nowotworami, mamy też wzrost m.in. liczby udarów, czy zawałów serca, a więc większą śmiertelność.

Można większość z tych symptomów wykryć przy okazji badań pracowniczych?

Nie tylko można, ale trzeba. I leży to zarówno w interesie pracodawców, pracowników jak i państwa. Kiedy zaczęła się pandemia COVID-19, w naszych zakładach wprowadziliśmy obowiązkowy system testowania i bieżącej kontroli osób, których wirus dotknął. Jeśli komuś saturacja spadała poniżej 90 od razu była wzywana pomoc medyczna. Dlatego w grupie, którą kontroluję nie było śmiertelnych przypadków z tego powodu. Wszyscy pracownicy mieli świadomość, że ostry reżim jest po to by nikogo nie zarażać. I ta świadomość wielu uratowała. 

O ile w badaniach pracowniczych, których obowiązek jest ciągle przez pandemię zawieszony, obowiązuje pewien standard, to w przypadku szczepień dla dorosłych takiego standardu już nie ma. Cały czas pomimo dostępności szczepionek Polacy umierają na COVID. Kiła, HIV, HPV to nadal problem. Jak to tłumaczyć?

To drażliwa sprawa bo przeciwników jak i zwolenników szczepień jest sporo, co przekłada się nawet na scenę polityczną. Nie będę tutaj stawał po żadnej stronie barykady. Sam miałem dylemat czy kolejny raz przyjąć szczepionkę na COVID. Znowu powrócę do szybkiej diagnozy i zdrowego trybu życia. Codzienny 30 minutowy spacer nic nie kosztuje. W większości przypadków szybka diagnoza ratuje życie.

Czy powinno się wprowadzać i podnosić podatki od „grzechów”, czyli oprócz cukrowego np. tłuszczowy, od konserwantów, itd.?

Moim zdaniem tak. Wystarczy spojrzeć jak otyłe jest społeczeństwo amerykańskie wychowane na fastfoodach. Jestem zwolennikiem restrykcji. Przykładowo w USA, w niektórych stanach palący papierosy muszą płacić wyższe składki ubezpieczeniowe. Jeszcze kilka lat temu kiedy wprowadzono zakaz palenia w biurach przed biurowcami na Manhattanie stały grupki palaczy. Obecnie w miejscach publicznych jest całkowity zakaz palenia i picia alkoholu.

W Polsce mamy problem, bo z jednej strony kondycja zdrowotna społeczeństwa i długość życia spada, z drugiej rodzi się coraz mniej dzieci. Jeśli nie odwrócimy tej tendencji będziemy państwem wyludniającym się. Śmiem twierdzić, że przyszłych rodziców bardziej interesuje to, czy będą mieć blisko miejsca zamieszkania przedszkole oraz żłobek, niż to czy otrzymają 500, czy 800+.

Dziękuję za rozmowę