Wyzwania onkologii na rok 2026. Lepsza opieka nad pacjentami i zmiany organizacyjne

W onkologii w Polsce dużo się dzieje i dużo się zmienia. Nadal są jednak wyzwania i zadania do wykonania. Właśnie o tym mówi coroczny raport organizacji All.Can, którym zajmował się Parlamentarny Zespół ds. Onkologii. Co trzeba jeszcze zmienić? Priorytety zostały już wskazane.

Duży wpływ na rozwój onkologii miała pandemia COVID-19. Teraz problemem są kłopoty finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia, co stanowi zagrożenie dla funkcjonowania opieki nad pacjentami z chorobami onkologicznymi i hematologicznymi.

Była ona jedną z uczestniczek posiedzenia sejmowego Parlamentarnego Zespołu ds. Onkologii, który zajął się podsumowaniem zmian w opiece onkologicznej i hematologicznej w 2025 roku.

All.Can Polska to międzynarodowa inicjatywa, która powstała w 2016 roku. Zrzesza pacjentów onkologicznych, lekarzy i decydentów, a misją organizacji jest poprawa sytuacji pacjentów. Główne tezy z ostatniego przedstawionego raportu nie są dobre. W najbliższych latach liczba zachorowań na raka wzrośnie o 70 procent. Połowa pacjentów nie czuje się włączana w leczenie. Tylko część krajowych polityk walki z rakiem ma dostateczne finansowanie. Przed opieką onkologiczną na świecie stoi wiele wyzwań, a wiele z nich pokrywa się z polskimi realiami:

• szybka diagnoza,

• wykorzystanie technologii cyfrowych,

• rozwój telemedycyny,

• lepsza komunikacja z pacjentem,

• pomoc finansowa dla pacjentów.

Co do Polski, to rekomendacje też są jasne: poprawa opieki onkologicznej i hematologicznej u dorosłych i dzieci, a także identyfikacja niezaspokojonych potrzeb.

Taki raport to zbiór zmian systemowych. Tego rodzaju dokumenty są wydawane co roku (z przerwą w czasie pandemii). Oprócz tego są też raporty o indywidualizacji terapii. I ten właśnie został zaprezentowany.

Prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski – onkolog, krajowy konsultant w dziedzinie onkologii klinicznej – tłumaczył, że w raporcie są wskazane potrzebne zmiany organizacyjne, które mają pomóc w leczeniu chorych na nowotwory.

I zaznaczył, że to najbardziej opłacalna forma działania w walce z nowotworami. I ma współgrać z edukacją – tymczasem zgłaszanie się na badania profilaktyczne jest za małe. Trzecim elementem jest odpowiednie wykorzystanie biomarkerów genetycznych i molekularnych. A te wyznaczają najbardziej optymalne leczenie.

Obecnie arcyważne jest wdrażanie Narodowej Strategii Onkologicznej i rozwijanie Krajowej Sieci Onkologicznej. Idzie to dobrze, bo na tym polu zadania zostały wykonane w ponad 60 procentach, co dorównuje średniej europejskiej.

W tym roku jednak celem są także: rozwój narodowego portalu onkologicznego, wdrożenie szczepień przeciwko HPV oraz wdrożenie genetycznych testów HPV DNA do profilaktyki.

Rzućmy okiem na podsumowanie tegorocznego raportu All.Can Polska. Czytamy w nim, że działania rozwojowe w onkologii są prowadzone w warunkach istotnego niedoboru środków w systemie. Aktualny kryzys mógłby stać się katalizatorem zmiany modelu finansowania ochrony zdrowia.

Nadal jednak profilaktyka onkologiczna pozostaje słabym ogniwem NSO. Niskie wydatki na prewencję, niska zgłaszalność na badania przesiewowe, wolno postępujący program szczepień przeciw HPV oraz ograniczona partycypacja w lekcjach edukacji zdrowotnej nie sprzyjają odwróceniu piramidy świadczeń, której podstawą powinno być zapobieganie chorobom.

Autorzy raportu podkreślają także:

Co ważne, w kwietniu Ministerstwo Zdrowia ogłosiło, że powstanie Krajowa Sieć Hematologiczna. Ma to być kompleksowy model opieki hematologicznej, który będzie łączył w sobie standardy kliniczne, pewne rozwiązania organizacyjne i nowoczesne narzędzia informatyczno-sprawozdawcze do monitorowania jakości diagnostyki i leczenia hematologicznego w skali całego kraju.