Wyzwania Ministerstwa Zdrowia w 2025 roku: reforma szpitali na horyzoncie

Rok 2025 przynosi Ministerstwu Zdrowia duże wyzwanie. Chodzi o przeprowadzenie reformy szpitalnictwa, która ma na celu konsolidację szpitali oraz zwiększenie efektywności całego systemu opieki zdrowotnej. Choć cel jest jasny, nie będzie to łatwe zadanie. Trudne decyzje mogą napotkać opór w okresie kampanii prezydenckiej.

Pandemia COVID-19 spowodowała, że w Narodowym Funduszu Zdrowia zgromadzono zapasy finansowe, ponieważ pacjenci o wiele rzadziej korzystali w tym czasie z usług medycznych. Jednak te “tłuste lata” dobiegły końca. Fundusz zakończył 2023 rok ze stratą wynoszącą około 16 miliardów złotych, a w 2024 roku też nie udało się utrzymać planowanego budżetu.

Minister zdrowia, Izabela Leszczyna, musiała znaleźć dodatkowe 24 miliardy złotych na leczenie pacjentów, w tym tych korzystających z programów lekowych. Mimo to, wiele zadań pozostało niezrealizowanych. W związku z tym, niektóre szpitale musiały opóźniać planowe operacje pacjentów, gdyż okazało się, że NFZ nie zapłaci za świadczenia wykonane ponad ustalone limity kontraktów.

Rok 2025 także nie będzie łatwy pod względem finansów w ochronie zdrowia. Minister finansów Andrzej Domański już w sierpniu zapowiedział, że nakłady na zdrowie wzrosną o 31 miliardów złotych w porównaniu do 2024 roku. Jednak według wiceprezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Jakuba Szulca, po uwzględnieniu dodatkowych pieniędzy, które musiano dołożyć do NFZ w 2024 roku, będzie to tylko 5 miliardów złotych “nadwyżki”.

W rzeczywistości, jak podkreślił Szulc, ta nadwyżka jest jednak tylko teoretyczna, ponieważ w planie na 2025 rok, nie uwzględniono wszystkich kosztów związanych z podwyżkami płac minimalnych. Obecnie brakuje około 8 miliardów złotych na te podwyżki, a w połowie roku wynagrodzenia znów mają wzrosnąć, co dodatkowo zwiększy potrzeby finansowe o kolejne 4 miliardy złotych. W sumie, tylko na wynagrodzenia potrzeba więc aż 12 miliardów złotych.

Budżet państwa na 2025 rok przewiduje dotację dla NFZ w wysokości 18,3 miliarda złotych. Te pieniądze będą potrzebne m.in. na rozszerzenie dostępu do “darmowych” leków dla dzieci i seniorów. Lekarze będą mogli wypisywać recepty na te leki również w ramach prywatnych praktyk, a koszt tej zmiany oszacowano na ponad 400 milionów złotych.

Kolejnym wydatkiem będzie przeniesienie rozwiązań pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego do pełnej oferty świadczeń. Ministerstwo zdrowia szacuje, że koszt tej zmiany wyniesie od 1,5 do 2 miliardów złotych, podczas gdy prof. Andrzej Cechnicki mówi o kwocie 3 miliardów złotych. Na razie trwa dyskusja na temat sposobu finansowania tych centrów po zakończeniu pilotażu w czerwcu 2025 roku.

Minister zdrowia Izabela Leszczyna nie może liczyć na podniesienie składki zdrowotnej, która finansuje leczenie pacjentów. Dodatkowo, od 1 stycznia 2025 roku, zmniejszy się podstawa minimalnej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców, co wpłynie na wpływy do NFZ.

Minister finansów Andrzej Domański zapowiedział jednak, że ta strata zostanie pokryta z budżetu państwa. W 2025 roku w Sejmie odbędą się prace nad projektem, który zakłada, że obniżenie składki zdrowotnej, obejmie większą grupę przedsiębiorców. W 2026 roku zmniejszone wpływy mogą wynieść aż 5,8 miliarda złotych.

Dla minister zdrowia Izabeli Leszczyny, kluczową sprawą będzie reforma systemu ochrony zdrowia, którą chce rozpocząć w 2025 roku. Jak powiedziała Izabela Leszczyna w wywiadzie dla PAP, w obliczu obecnych przychodów ze składki zdrowotnej i braku poparcia społecznego dla podwyżek, trzeba jak najlepiej zarządzać dostępnymi środkami.

W lipcu 2024 roku minister zdrowia Izabela Leszczyna przedstawiła trzy główne filary reformy: deregulację, transformację systemu oraz odwróconą piramidę świadczeń. Celem tej reformy jest przeniesienie części świadczeń ze szpitali do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, a z tej ostatniej – do podstawowej opieki zdrowotnej.