WHO przegląda realizację Agendy Szczepień 2030. Państwa członkowskie chcą zmian w finansowaniu

Podczas 158. sesji Rady Wykonawczej WHO przeanalizowano postępy w realizacji Agendy Szczepień 2030 (IA2030). Państwa członkowskie podkreśliły, że wizja „każdy, wszędzie, będzie mógł skorzystać ze szczepień ratujących życie” pozostaje aktualna, ale wymaga dostosowania do nowych realiów finansowych i organizacyjnych. W centrum dyskusji znalazły się równość w dostępie do szczepień, integracja z podstawową opieką zdrowotną oraz walka z dezinformacją i niechęcią do szczepień.

Podczas 158. sesji Rady Wykonawczej WHO aż 36 państw członkowskich oraz 11 podmiotów niebędących państwami potwierdziło znaczenie Agendy Szczepień 2030 (IA2030). Dokument ma zapewnić, że „każdy, wszędzie, będzie mógł skorzystać ze szczepień ratujących życie”.

Jednocześnie podkreślono, że od 2020 roku znacząco zmieniła się globalna architektura i finansowanie ochrony zdrowia. Wskazano, że realizacja celów IA2030 musi być dostosowana do nowych ograniczeń budżetowych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych.

Jednym z głównych tematów była równość w dostępie do szczepień. Państwa członkowskie zwróciły uwagę na konieczność dotarcia do dzieci nieszczepionych i niedostatecznie zaszczepionych, zwłaszcza w regionach dotkniętych konfliktami, niestabilnością oraz w obszarach oddalonych.

Podkreślano potrzebę integracji szczepień z podstawową opieką zdrowotną, systemami powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, budżetami krajowymi i systemami informacji zdrowotnej. Zwrócono też uwagę na podejście obejmujące cały cykl życia, tak aby dostęp do szczepień mieli nie tylko najmłodsi, ale osoby w każdym wieku.

W obliczu spadającego finansowania pojawiło się szerokie poparcie dla zmiany priorytetów w ramach IA2030. Za kluczowe uznano: nadzór epidemiologiczny, reagowanie na epidemie oraz budowanie popytu na szczepienia.

Państwa członkowskie wezwały do uzupełnienia Funduszu Rezerwowego na wypadek sytuacji nadzwyczajnych, aby możliwe było reagowanie na 36 sytuacji kryzysowych na świecie, w tym poprzez kampanie szczepień i wzmocniony nadzór nad chorobami zakaźnymi.

W trakcie obrad wielokrotnie podnoszono problem dezinformacji i niechęci do szczepień. Delegaci apelowali o intensywniejszą komunikację ryzyka oraz większe zaangażowanie społeczności lokalnych.

Podkreślono, że działania muszą być oparte na dowodach naukowych i prowadzone w sposób skoordynowany z partnerami, takimi jak Gavi, UNICEF, Globalny Fundusz oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego.

Ważnym wątkiem była potrzeba poprawy jakości danych. Państwa członkowskie apelowały o lepsze dane lokalne i zdezagregowane oraz inwestycje w cyfrowe systemy szczepień.

Wskazano także na konieczność wzmocnienia mechanizmów rozliczalności, które pozwolą monitorować postępy w realizacji Agendy Szczepień 2030. Przegląd śródokresowy IA2030 ma zostać omówiony przez wszystkie państwa podczas 79. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju 2026 roku.

Podczas sesji omawiano także strategie dotyczące eliminacji gruźlicy i eradykacji polio. Delegaci ostrzegli, że świat wciąż jest daleki od osiągnięcia kamieni milowych w walce z gruźlicą i wezwali do lepszej integracji leczenia z podstawową opieką zdrowotną oraz do rozwoju nowych szczepionek, także dla młodzieży i dorosłych.

W przypadku polio odnotowano postępy w ograniczaniu transmisji dzikiego wirusa poza Afganistanem i Pakistanem. Państwa członkowskie poparły przedłużenie Strategii Eradykacji Polio do 2029 roku oraz integrację zasobów programu polio z szerszymi systemami ochrony zdrowia, aby zapewnić trwałą odporność populacyjną.

Na zakończenie podkreślono znaczenie odpowiedzialności krajowej. Dostosowanie IA2030 do planów narodowych, zwiększenie finansowania krajowego i zapewnienie długoterminowej stabilności systemów szczepień uznano za kluczowe dla osiągnięcia celów do 2030 roku.

Państwa członkowskie zwróciły się do WHO o jasne wytyczne dotyczące priorytetów na drugą połowę dekady, tak aby ograniczone zasoby były kierowane tam, gdzie są najbardziej potrzebne.