Tak PSL chce zreformować ochronę zdrowia. Projekt już w Sejmie

Podatkowa ulga zdrowotna dla tych, którzy leczą się prywatnie i nie zajmują miejsca w kolejkach do publicznych szpitali. Przeniesienie składki zdrowotnej z ZUS do NFZ czy wskazanie szpitali wiodących. To główne założenia projektu ustawy przygotowanej przez Polskie Stronnictwo Ludowe. Partia przekonuje, że dzięki temu już w przyszłym roku na ochronę zdrowia będzie więcej pieniędzy.

Na początek kilka liczb. Z roku na rok budżet Narodowego Funduszu Zdrowia puchnie. Teraz to 217,4 mld zł. To jednak nadal za mało i dlatego, żeby ratować sytuację, NFZ za niektóre badania diagnostyczne w przypadku nadwykonań (kolonoskopia, rezonans) płaci 50–60 proc. ich wartości.

To nie koniec, bo Jakub Szulc, wiceprezes NFZ, ujawnił, że w grę wchodzą kolejne takie rozwiązania, np. w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, która od 2021 r. jest nielimitowana.

Tymczasem Polskie Stronnictwo Ludowe złożyło w Sejmie projekt ustawy o systemie ochrony zdrowia oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z zawartymi tam wyliczeniami, jeżeli wprowadzić zapisy propozycji, wpływy na ochronę zdrowia będą znacznie wyższe.

Nie ma raczej większych szans, że projekt będzie szybko przyjęty, o ile w ogóle będzie, ale jego autorzy wskazują:

Ale po kolei – co konkretnie proponuje PSL.

System szpitalny ma się opierać na sieci 49 szpitali wiodących. Posłowie wskazali już nawet, ile takich placówek ma być w każdym województwie:

• dolnośląskie – 3

  Reklama

• kujawsko-pomorskie – 2

• lubelskie – 3

• lubuskie – 3

• łódzkie – 3

• małopolskie – 4

• mazowieckie – 5

• opolskie – 2

• podkarpackie – 3

• podlaskie – 2

• pomorskie – 3

• śląskie – 4

• świętokrzyskie – 2

• warmińsko-mazurskie – 2

• wielkopolskie – 4

• zachodniopomorskie – 3

Szpital wiodący ma w systemie odgrywać szczególną rolę. Jego zadaniem ma być koordynacja opieki szpitalnej na obszarze obejmującym szereg szpitali powiatowych. Taki region, czyli „obszar koordynacji”, może obejmować całość lub część województwa.

Kolejny krok jest powiązany z podatkami. PSL proponuje, aby każdy rozliczający PIT mógł odliczyć od podatku 10 proc. wartości poniesionych i udokumentowanych wydatków na cele rehabilitacyjne, wyroby medyczne i specjalne środki żywieniowe nabyte na receptę, świadczenia zdrowotne oraz usługi opiekuńcze.

Za tą ulgą zdrowotną kryje się jeszcze coś ważnego. Otóż chodzi o to, że PSL zamierza zachęcić Polaków do „korzystania z legalnie działających podmiotów i dokumentowania wydatków, co ma przyczynić się do ograniczenia szarej strefy i zwiększenia wpływów podatkowych”.

Dodatkowo takie dane posłużą też do tworzenia bardziej precyzyjnych map potrzeb zdrowotnych. Partia nie ukrywa także, że te 10 proc. ulgi ma być pewnego rodzaju „nagrodą” dla tych, którzy leczą się prywatnie i odciążają kolejki w publicznej ochronie zdrowia.

PSL proponuje także, aby wyłączyć z przychodu pracownika wartości świadczeń zdrowotnych i usług rehabilitacyjnych finansowanych przez pracodawcę oraz innych świadczeń zdrowotnych finansowanych przez firmę, a objętych nową ulgą. Chodzi np. o abonamenty medyczne.

I tłumaczą, że celem takiego posunięcia jest stworzenie „silnych bodźców do optymalizacji procesu leczenia” i skrócenia okresów absencji chorobowej. Chodzi o to, aby leczeniem i wypłacaniem zasiłków zajmowała się jedna instytucja (NFZ). Przy czym Fundusz otrzymałby także prawo do:

• kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykorzystywania zwolnień lekarskich,

• upoważniania lekarzy i innych osób do wystawiania zaświadczeń lekarskich (e-ZLA),

• prowadzenia postępowań i wydawania decyzji administracyjnych w sprawach prawa do zasiłków chorobowych i świadczeń rehabilitacyjnych, ich wysokości oraz zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

  Reklama

W tym celu w strukturach NFZ zostaną utworzone odpowiednie komórki orzecznictwa lekarskiego (lekarze inspektorzy, komisje lekarskie), a ustawa przewiduje przepisy przejściowe dotyczące m.in. pierwszeństwa w zatrudnieniu dla dotychczasowych lekarzy orzeczników ZUS.

Ukłonem w stronę pracodawców jest wprowadzenie zasady, że zatrudniający płaciłby (80 proc. pensji) zasiłku chorobowego pracownika tylko przez pierwsze 14 dni łącznej niezdolności do pracy pracownika w ciągu roku kalendarzowego.

Na tym nie koniec, bo w dokumencie znajduje się arcyważne zdanie: „Projekt rozszerza również krąg osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniem chorobowym poprzez zniesienie dobrowolności podlegania ubezpieczeniu chorobowemu niektórych grup, np. zleceniobiorców”.

Kolejna zmiana to inne zasady oskładkowania. Składka na ubezpieczenie chorobowe będzie wliczana do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz nie będzie już pomniejszać podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

To gorący temat, bo wszystkie analizy i raporty wskazują, że trzeba zająć się kwestią wysokich zarobków (waloryzowanych co roku) w ochronie zdrowia. PSL chce, aby określić kwoty bazowe najniższych wynagrodzeń zasadniczych dla poszczególnych grup zawodowych, ale na dzień 1 lipca 2025 r.

Waloryzacja płac proponowana jest w oparciu o inflację plus 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, a to odpowiada między 58 proc. a 86 proc. przyrostu wydatków, jaki wynikałby z zastosowania waloryzacji opartej o nominalną dynamikę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Oznacza to, jak przekonują autorzy projektu, wzrost (w latach 2027–2036) rocznych wydatków powiązanych z płacami o 67,2 mld zł, przy czym w obecnym rozwiązaniu to 110,4 mld zł (43,3 mld zł oszczędności).

Najważniejsze jednak pytanie brzmi, jak te wszystkie zmiany mogą poprawić budżet na ochronę zdrowia. Z przedstawionych wyliczeń wynika, że saldo budżetu państwa to -1,2 mld zł w 2027 roku.

I wyliczają dalej: w 2027 roku łączny wzrost dochodów i redukcja wydatków są przewidziane na poziomie 16,6 mld zł. W okresie 10 lat to blisko 360 mld zł.