Coraz lepsza sytuacja osób z niepełnosprawnościami w Polsce? Nowe podejście do dyskusji w sejmie

Sejmowe dyskusje nie należą do najłatwiejszych. Częstą barierą bywa sposób przekazu i styl dyskusji, niekoniecznie polityczny temat, bo ten, jest przecież naszą codziennością - polityka otacza nas wszędzie. Podczas ostatniego spotkania parlamentarnego zespołu ds osób z niepełnosprawnościami, mogliśmy doświadczyć prezentacji nowego podejścia do dyskusji. Tematem przewodnim posiedzenia była produkcja Netflixa "Matki Pingwinów" - serial, który jak żaden wcześniej, porusza problemy i wyzwania osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

Szumowska podkreśliła rolę serialu jako znaczący głos w sprawie. Uznała go za doskonałe narzędzie do zmiany sposobu myślenia o niepełnosprawności w Polsce na bardziej konwencyjny. Na problem należy spojrzeć jak na potencjał do wzrostu i rozwoju, a nie jedynie deficyt. 

Klara Bajor, reżyserka serialu "Matki Pingwinów" opowiedziała o tym, jak jej własne doświadczenia przełożyły się na proces powstawania filmu. Dzięki takim produkcjom, sytuacja osób z niepełnosprawnościami w Polsce ma szansę na szersze dotarcie i zainteresowanie tematem, ale przede wszystkim może pozwolić odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czego potrzebują osoby z niepełnosprawnościami? Potrzeby te dotyczą zarówno rozwiązań systemowych i struktury politycznej państwa, ale także społeczeństwa - reakcji, sposobu myślenia, otwartości na inność i empatii. 

Podczas posiedzenia padły bardzo ważne słowa:

Po raz kolejny podkreślono dobroczynny wpływ serialu na świadomość społeczną, czego wyrazem była wypowiedź Alicji Szatkowskiej, prezeski Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci i Osób Niepełnosprawnych:

O czym jest serial "Matki Pingwinów"? Fabuła jest prosta. Kamie, zawodniczce MMA, życie wywraca się do góry nogami, gdy diagnoza dla jej siedmioletniego syna Jasia brzmi: spektrum autyzmu. Zderzenie z rzeczywistością, w której nie ma łatwych odpowiedzi ani jednoznacznych dróg, jest trudne, zwłaszcza dla matki, która – jak każda matka – chce dla swojego dziecka jak najlepiej. Wybór, jakiego dokonuje, to poszukiwanie bezpiecznego miejsca: szkoły dla dzieci z specjalnymi potrzebami, w której Jaś, ku jej zaskoczeniu, szybko się odnajduje, a wręcz nawiązuje głębokie relacje z innymi uczniami.

To jednak dopiero początek drogi, bo dla samej Kamy największym wyzwaniem staje się nie tyle decyzja o edukacji syna, ile zderzenie z rzeczywistością rodzicielską dziecka z niepełnosprawnością intelektualną. W jej świecie – pełnym sportowego zapału, walki o sukcesy i medale – pojawia się nieoczekiwany, ludzki wymiar słabości. Wspólne chwile z rodzicami innych dzieci stają się próbą znalezienia porozumienia, a każde słowo, gest, czy nawet milczenie jest jak taniec na cienkiej linie, gdzie łatwo o upadek.

Poprzednie posiedzenia parlamentarnego zespołu ds osób z niepełnosprawnościami poruszały tak ważne tematy jak: mieszkalnictwo wspomagane, deinstytucjonalizacja oraz asystencja osób z niepełnosprawnościami, której waga była podkreślana nie tylko przez komisję, ale także Marszałka Sejmu Szymona Hołownię obecnego na posiedzeniu. 

Warto podkreślić, że ustawa o asystencji osobistej, wpisana do wykazu prac rządu, z inicjatywy pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasza Krasonia, zakłada większy wymiar godzin asystencji, niż gwarantują to obecne rozwiązania, a także możliwość ustalenia prawa do wsparcia na kilka lat, a nie wyłącznie na rok. To ważny krok w kierunku zapewnienia większej niezależności osobom z niepełnosprawnościami.

Minister Łukasz Krasoń na podstawie własnych doświadczeń, jako osoby z niepełnosprawnością, z przekonaniem stwierdził, że serial "Matki Pingwinów" zrobił więcej w kwestii normalizacji spraw osób z niepełnosprawnością oraz świadomości społecznej, niż niejedna fundacja działająca 10 lat.

Często w odbiorze społecznym niepełnosprawność traktuje się jako jedność, a przecież niepełnosprawności jest wiele i mają one różne twarze.

Niepełnosprawność może przybierać różne formy, obejmujące zarówno trudności fizyczne, jak i psychiczne. Fizyczna niepełnosprawność obejmuje ograniczenia ruchowe, takie jak amputacje, porażenie, wady wrodzone, uszkodzenia rdzenia kręgowego, problemy z poruszaniem się. Sensoryczna dotyczy zmysłów, np. niewidomości lub głuchoty. Intelektualna niepełnosprawność to trudności w uczeniu się, rozumieniu i przetwarzaniu informacji, co może obejmować różne stopnie upośledzenia intelektualnego. Jest też niepełnosprawność psychiczna (mentalna), która obejmuje zaburzenia psychiczne, takie jak schizofrenia, depresja, zaburzenia lękowe, które wpływają na zdolność funkcjonowania w społeczeństwie. Osoby z niepełnosprawnością to także chorzy na autyzm, padaczkę, porażenie mózgowe czy stwardnienie rozsiane.

Cały wpis można przeczytać tutaj

Czy taka nowoczesna forma dyskusji parlamentarnej może wpłynąć na to, że politycy będą chętniej podejmować działanie w danej sprawie? To pytanie zadaliśmy członkini zespołu posłance Wiolecie Tomczak. 

Posłanka wyraziła przekonanie, że tak. Stwierdziła, że w takim przypadku zarówno politycy, jak i opinia publiczna dowiadują się, iż temat istotny społecznie przestaje być poruszany jedynie przez wąskie grono decydentek, ekspertów czy osoby bezpośrednio dotknięte problemem. Zauważyła, że w tym przypadku chodziło o otwarcie na razie uchylonych drzwi w kierunku tego, by zaczęto dostrzegać problemy osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin oraz codziennego funkcjonowania.

Podczas posiedzenia podziękowała twórcom serialu oraz aktorom za poruszenie tematów związanych z osobami nieheteronormatywnymi, rodzinami patchworkowymi oraz relacjami społecznymi. Zauważyła, że omawiane były kwestie wypalenia zawodowego, ale także wypalenia rodzinnego, szczególnie w kontekście rodziców opiekujących się dziećmi z niepełnosprawnościami. Wioleta Tomczak zadała pytanie, co mają powiedzieć rodzice dzieci z niepełnosprawnościami, którzy w ogóle nie mają czasu dla siebie, na przykład na wyjście do fryzjera czy wykonanie badań profilaktycznych.

Posłanka wyraziła przekonanie, że negatywne komentarze, które się pojawiły, mogą być odpowiedzią na bezsilność rodziców, osób z niepełnosprawnościami oraz opiekunów. Podkreśliła, iż takie formaty są niezwykle cenne, ponieważ pozwalają wzmocnić kierunek działań rządu i parlamentu.