Szczepionka przeciwko HPV może hamować rozwój nowotworów skóry

Duńscy naukowcy przeprowadzili badanie kliniczne, które wykazało, że szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) nie tylko zmniejsza ryzyko raka szyjki macicy, ale może także hamować rozwój nowotworów skóry. Szczególnie obiecujące wyniki zaobserwowano u pacjentów z rogowaceniem słonecznym (AK).

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest powszechnie kojarzony z nowotworami szyjki macicy, ale badania wskazują, że może mieć także związek z innymi nowotworami, w tym nowotworami skóry. Najnowsze duńskie badanie kliniczne VAXAK wykazało, że szczepionka przeciwko HPV może pomóc w hamowaniu rozwoju zmian nowotworowych skóry u pacjentów z rogowaceniem słonecznym (AK).

Szczepionka przeciwko HPV chroni przed zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego, który może prowadzić do różnych nowotworów, m.in. szyjki macicy, odbytu, gardła i krtani.

Obecnie dostępne są różne warianty szczepionki:

1. Dwuwalentna – chroni przed dwoma najbardziej onkogennymi typami wirusa (HPV 16 i 18).
2. Czterowalentna – zapewnia ochronę przed czterema typami (HPV 6, 11, 16 i 18).
3. Dziewięciowalentna – działa na dziewięć różnych typów wirusa, oferując najszerszą ochronę.

Badanie kliniczne VAXAK było prowadzone w Klinice Dermatologii Szpitala Uniwersyteckiego Bispebjerg w Kopenhadze w latach 2021–2024. Wzięło w nim udział 70 dorosłych osób w wieku 69–79 lat, u których stwierdzono co najmniej 15 zmian skórnych związanych z rogowaceniem słonecznym.

Uczestników podzielono na dwie grupy:

• Pierwsza grupa otrzymała 9-walentną szczepionkę przeciwko HPV
• Druga grupa otrzymała placebo (roztwór chlorku sodu)

Szczepienia podawano domięśniowo trzykrotnie – w 0., 2. i 6. miesiącu badania. Dodatkowo, w miesiącach 6. i 9. u pacjentów poddano krioterapii grube zmiany naskórkowe.

Analiza wyników badania VAXAK wykazała, że osoby zaszczepione szczepionką przeciwko HPV, miały większą redukcję zmian skórnych związanych z rogowaceniem słonecznym (AK) niż osoby, które otrzymały placebo. Różnice były widoczne już po 2 miesiącach od pierwszego szczepienia i utrzymywały się przez cały okres badania, czyli 12 miesięcy.

Dodatkowo, u osób zaszczepionych odnotowano mniej zgrubiałych zmian skórnych. Jednak badanie nie wykazało istotnych różnic w częstości pojawiania się nowych zmian AK ani w liczbie przypadków raka kolczystokomórkowego skóry. Oznacza to, że szczepienie może skutecznie zmniejszać już istniejące zmiany, ale niekoniecznie zapobiega powstawaniu nowych.