Światowy Dzień Nerek 2022: Jak dbać o nerki i unikać problemów zdrowotnych

W Polsce na przewlekłą chorobę nerek (PChN) cierpi ponad 4,5 miliona osób, jest to jedno z najczęstszych schorzeń przewlekłych - występuje częściej niż cukrzyca typu pierwszego i drugiego razem, a jej następstwa są drugą po nadciśnieniu tętniczym przyczyną przedwczesnych zgonów.

Nerki są jednym z najbardziej niedocenianych organów., a ich zdrowie jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Tymczasem coraz większa liczba Polaków ma z nimi problem. Aby zwiększać świadomość społeczeństw na temat zdrowia nerek, każdego roku drugi czwartek marca na całym świecie jest dniem poświęconym tym organom. W tym roku Światowy Dzień Nerek obchodzimy 14 marca.

Zdecydowana większość chorych zupełnie nie jest świadoma tego, że ich nerki źle pracują. Według szacunków prof. Ryszarda Gellerta, krajowego konsultanta w dziedzinie nefrologii, nawet ponad 90 proc. chorych przez bardzo długi czas nie wie, że ich nerki przestały pracować prawidłowo. Choroba przez długi czas nie daje żadnych objawów, nie boli, a w momencie gdy pacjent zauważy nieprawidłowości, postęp schorzenia może być już bardzo zaawansowany. O czym należy pamiętać, by mieć pewność, że nerki są zdrowe?

Nerkom szkodzą szczególnie leki z grupy NLPZ przyjmowane w nadmiarze, czyli m.in. ibuprofen, ketoprofen, diklofenak czy naproxen. Nie oznacza to jednak, że nie należy ich wcale zażywać. Jednak każde zastosowanie należy przemyśleć i robić to rozsądnie. Zniszczone zęby są również siedliskiem bakterii, które wraz z krwią mogą krążyć po organizmie i uszkadzać wrażliwe narządy, m.in. nerki. Dlatego o zęby należy dbać również mając na uwadze funkcjonowanie nerek. Podobne skutki mogą spowodować np. nieleczone zapalenie pęcherza, niedoleczona angina czy tzw. przechodzona grypa. Nerki uszkodzić mogą także nieprawidłowo kontrolowane choroby przewlekłe, np. nadciśnienie i cukrzyca.

Grupa narażona na rozwój przewlekłej choroby nerek jest w Polsce bardzo duża. Należy do niej aż 20 mln Polek i Polaków w wieku 40+, ale też 10 milionów chorych nadciśnienie tętnicze, 8 mln z otyłością, 3 mln chorych na cukrzycę, milion z niewydolnością serca oraz 8 milionów palaczy. Jak podkreślają specjaliści, żeby zapewnić nerkom długie i dobre funkcjonowanie ważna jest aktywność fizyczna i utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie zbyt dużych ilości soli w diecie, umiar w stosowaniu leków i alkoholu, a także bezwzględny zakaz palenia.

Nerki są organem, którego po „zepsuciu” nie da się „naprawić”. Leczenie nerkozastępcze, czyli między innymi dializoterapia – mogą przez jakiś czas zastąpić nerki w pracy, ale to rozwiązanie tylko na jakiś czas. Jednym z największych wyzwań, przed którymi stają dializowani pacjenci, jest pogarszająca się kondycja psychiczna. Trudno bowiem połączyć pracę zawodową, życie rodzinne, relacje społeczne z regularnymi dializami i spadkiem energii. Wszystko to wymaga dostosowania się do nowej sytuacji, co bywa trudne i często wywołuje frustrację. Wielu pacjentów doświadcza dużych trudności związanych z akceptacją choroby, utratą poczucia bezpieczeństwa czy zmianą rytmu życia. Niezwykle ważna dla pacjenta jest możliwość prowadzenia aktywnego trybu życia, kontynuowania nauki czy pracy zawodowej, a także realizowania swoich pasji, aktywności fizycznej i podróży. Dzięki współczesnym metodom leczenia nerkozastępczego to wszystko jest dla pacjentów dostępne.   

Najskuteczniejszą obecnie metodą leczenia nerkozastępczego jest przeszczep nerki. Nowy narząd będzie w stanie przejąć wszystkie funkcje chorego organu. Pacjent po zabiegu może pod pewnymi warunkami powrócić do normalnego funkcjonowania, musi jednak pamiętać, że udany przeszczep nie oznacza pełnego wyleczenia - czyli powrotu do zdrowia.

Czas oczekiwania na przeszczep nerki uzależniony jest od zgodności biorcy i dawcy i ich stanu zdrowia. W Polsce czas ten w większości przypadków nie jest długi i wynosi około kilku miesięcy. Obecnie w naszym kraju na przeszczep nerki czeka ponad tysiąc chorych.

na podst. mat. pras.