Spór o język polski B1 dla lekarzy spoza UE. Andrzej Płonka: obecne przepisy mogą ograniczyć kadry w szpitalach

Związek Powiatów Polskich apeluje o zmianę zasad potwierdzania znajomości języka polskiego przez lekarzy i dentystów z państw trzecich. Chodzi o obowiązek poziomu B1 języka polskiego, który może utrudnić pracę części personelu medycznego w Polsce. Andrzej Płonka wskazuje, że brak uznania egzaminu TELC ogranicza dostęp do sprawdzonych kadr w systemie ochrony zdrowia.

W piśmie skierowanym do Minister Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy, Związek Powiatów Polskich odnosi się do przepisów obowiązujących od 2020 roku. Umożliwiły one uproszczony dostęp do zawodu lekarza i dentysty obywatelom tzw. państw trzecich.

Jak podkreślono, dzięki tym regulacjom do polskich szpitali trafiło już ponad 5000 medyków, co poprawiło dostępność świadczeń.

W dokumencie wskazano, że wielu z tych lekarzy pracuje w deficytowych specjalizacjach, takich jak:

- chirurgia ogólna,

- choroby wewnętrzne,

- medycyna ratunkowa,

- pediatria,

- anestezjologia i intensywna terapia,

- medycyna rodzinna.

Są to obszary, w których w Polsce od lat brakuje specjalistów.

Autorzy pisma zwracają uwagę, że od 2024 roku przepisy zostały zaostrzone. Kluczowa zmiana wynika z ustawy z 15 maja 2024 r., która wprowadziła obowiązek znajomości języka polskiego na poziomie B1 dla lekarzy z państw trzecich.

Dodatkowo lekarze, którzy już uzyskali prawo wykonywania zawodu w trybie uproszczonym, muszą dostarczyć dokument potwierdzający znajomość języka do 1 maja 2026 r., inaczej grozi im utrata uprawnień.

Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Zdrowia, uznawane są m.in.:

- egzamin Naczelnej Rady Lekarskiej (poziom B2),

- świadectwo dojrzałości w języku polskim,

- egzaminy LEK i LDEK zdane po polsku,

- certyfikaty językowe B1,

- obywatelstwo polskie.

W piśmie podkreślono jednak, że katalog jest niepełny i ograniczony, a dostęp do egzaminów jest zbyt mały.

Największe kontrowersje budzi brak uznania egzaminu TELC (The European Language Certificates).

Jak wskazuje Związek Powiatów Polskich, certyfikat ten jest szeroko uznawany w Europie i w Polsce w innych obszarach, m.in.:

- w systemie szkolnictwa wyższego,

- w procedurach pobytowych UE,

- w systemie edukacji dla nauczycieli.

Organizacja podkreśla, że TELC sprawdza praktyczne umiejętności językowe i jest łatwo dostępny.

W piśmie zaznaczono, że wielu lekarzy już posiada certyfikat TELC, ponieważ uzyskali go w procesie legalizacji pobytu jako rezydenci UE.

Andrzej Płonka, prezes Związku Powiatów Polskich, apeluje o zmianę przepisów:

Według samorządowców utrata tych lekarzy mogłaby pogłębić braki kadrowe, szczególnie w mniejszych miejscowościach.

Wniosek ZPP obejmuje również inne zawody medyczne, w tym pielęgniarki i położne. Samorząd proponuje ujednolicenie zasad i rozszerzenie listy uznawanych certyfikatów językowych. Celem jest utrzymanie stabilności kadrowej w systemie ochrony zdrowia i uniknięcie odpływu już pracujących specjalistów.

Związek Powiatów Polskich apeluje o pilną zmianę wykazu dokumentów, aby umożliwić wykorzystanie certyfikatu TELC przed 1 maja 2026 roku.

Według autorów pisma obecne przepisy mogą doprowadzić do utraty części kadry medycznej, która już funkcjonuje w polskim systemie ochrony zdrowia i jest w nim niezbędna.