Na posiedzeniu Sejmu o Alzheimerze. Braki kadrowe i niedostępne terapie największym problemem

W Sejmie odbyło się posiedzenie Komisji Polityki Senioralnej poświęcone chorobom neurodegeneracyjnym. Ministerstwo zdrowia przedstawiło informacje na temat diagnostyki, leczenia oraz systemu opieki nad seniorami, w tym opieki wytchnieniowej. Ważnym punktem była także kontynuacja dyskusji o chorobie Alzheimera i potrzebach pacjentów oraz ich rodzin.

Komisja Polityki Senioralnej zajęła się problemem chorób neurodegeneracyjnych, które dotykają coraz większą liczbę osób starszych. Podczas posiedzenia omówiono kwestie wczesnej diagnostyki, dostępnych metod leczenia oraz wyzwań w organizacji systemu opieki. Podkreślano, że choroby takie jak choroba Parkinsona czy otępienia stanowią rosnące obciążenie zarówno dla systemu zdrowia, jak i dla rodzin pacjentów.

Ministerstwo zdrowia przedstawiło informację dotyczącą działań podejmowanych w zakresie opieki nad seniorami cierpiącymi na choroby neurodegeneracyjne. Wskazało na konieczność wzmacniania dostępu do specjalistów, rozwijania programów rehabilitacji oraz wspierania opieki wytchnieniowej, która jest szczególnie ważna dla rodzin sprawujących codzienną opiekę nad chorymi.

Kontynuacją obrad była dyskusja na temat choroby Alzheimera. Posłowie pytali o aktualne rozwiązania systemowe i potrzeby, które wciąż pozostają niezaspokojone. Zwracano uwagę na konieczność tworzenia wyspecjalizowanych ośrodków, lepszego wsparcia dla opiekunów oraz rozwijania badań nad nowoczesnymi metodami leczenia.

Podczas obrad Sejmu dyrektor Dagmara Korbasińska-Chwedczuk przedstawiła informację Ministra Zdrowia na temat diagnostyki, leczenia oraz opieki nad seniorami z chorobami neurodegeneracyjnymi. Jak podkreśliła, temat ten jest wpisany w szersze ramy polityk państwa:

Dyrektor poinformowała, że w resorcie trwają prace nad Krajowym Programem Działań wobec Chorób Neurodegeneracyjnych. Dokument jest po etapie konsultacji społecznych, w których wpłynęło aż 600 uwag.

Ważnym elementem nowego programu ma być profilaktyka i edukacja społeczna.

Po latach stagnacji pojawiają się pierwsze przełomy w leczeniu choroby Alzheimera i innych schorzeń neurodegeneracyjnych.

W programie „Moje Zdrowie” wdrożono formularz przesiewowy MINICOG, który umożliwia wcześniejsze rozpoznanie zaburzeń poznawczych i kierowanie pacjentów do dalszej diagnostyki.

Dyrektor przedstawiła także informacje o dostępnych terapiach i ich refundacji.

Jak zaznaczyła, wciąż brakuje wniosków refundacyjnych dotyczących najnowszych terapii dla chorych na Alzheimera i Parkinsona, choć EMA już zarejestrowała nowy lek stosowany we wczesnym stadium choroby Alzheimera.

Dagmara Korbasińska-Chwedczuk przedstawiła także konkretne liczby dotyczące wydatków na programy lekowe:

• stwardnienie rozsiane – 832,6 mln zł,
• rdzeniowy zanik mięśni – 587,8 mln zł,
• zaawansowana choroba Parkinsona – 43,5 mln zł.

Podczas obrad podkreślono, że środki publiczne muszą być wydawane efektywnie. Jednocześnie zwrócono uwagę na potrzebę odpowiedniego dopasowania terapii:

Kwoty refundacji dynamicznie rosną. W 2023 roku były wyższe o 42% niż w roku poprzednim, a w 2024 roku wzrosły o kolejne 23%.

W odpowiedzi na pytania posłów, dyrektor przytoczyła najnowsze dane dotyczące dostępności lekarzy.

Zaznaczyła jednocześnie, że psychiatria jest specjalizacją priorytetową, cieszy się rosnącym zainteresowaniem i wiele osób odbywa szkolenie. Z kolei w przypadku geriatrii sytuacja jest odwrotna – „zainteresowanie tą specjalizacją nie jest duże”.

Przedstawione dane pokazały, że największa liczba pacjentów z rozpoznaniem choroby Alzheimera przypada na grupę wiekową 85+, jednak istotne grono stanowią osoby młodsze.

W starszych grupach wiekowych znacząco przeważają kobiety, co wynika zarówno z większej zapadalności, jak i dłuższego życia.

Kolejnym tematem była kwestia umieszczania pacjentów z chorobą Alzheimera w systemie opieki paliatywnej. Dagmara Korbasińska-Chwedczuk przytoczyła stanowisko ekspertów:

Jak wyjaśniła, chodzi o to, by nie ograniczać dostępu pacjentom onkologicznym, którzy wymagają szybkiej, intensywnej opieki.

Dlatego opieka nad tymi pacjentami powinna być realizowana przede wszystkim w ramach systemu opieki długoterminowej, którą ministerstwo stara się wzmocnić i lepiej koordynować.